Databank Adviezen deontologie
Bij vragen over de toepassing van de Codex Deontologie kunnen stafhouders van de lokale balies terecht bij de bestuurder deontologie van de Orde van Vlaamse Balies (OVB). De verstrekte adviezen vormen een waardevolle leidraad voor de interpretatie en toepassing van de deontologische regels. In deze databank vindt u een overzicht van deze adviezen, geordend en toegankelijk gemaakt om u snel en efficiënt te ondersteunen in uw praktijk.
Advies 734
Overeenkomstig art. 7 Codex Deontologie voor Advocaten mag de advocaat geen zaak van een nieuwe cliënt op zich nemen, indien de geheimhouding van de vertrouwelijke informatie die hij van een andere cliënt heeft verkregen, dreigt te worden aangetast. De dreiging tot aantasting is daarbij dus al voldoende. Daarnaast speelt ook het recht van de cliënt om, in het kader van een eerlijk proces (art. 6 EVRM), vrij zijn eigen raadsman te mogen kiezen. De belangenafweging tussen deze beide principes komt de stafhouder toe.
Overeenkomstig art. 21bis Sv. komt het recht tot inzage en afschrift van een strafdossier overigens ook toe aan de rechtverkrijgenden (in deze dus de zoon) en ook de beslagrechter zou steeds, in het kader van de waarheidsvinding, de overlegging van dit stuk kunnen bevelen, wanneer hij oordeelt dat dit stuk voor zijn oordeel van belang is.
Advies 732
Een advocaat mag, krachtens artikel 82 van de Codex Deontologie voor Advocaten, publiciteit laten voeren door derden, voor zover die publiciteit niet in strijd is met enige rechtsnorm, in het bijzonder de artikelen 82 tot en met 88 van de Codex Deontologie voor Advocaten.
De advocaten die hun diensten op een digitaal platform van derden wensen aan te bieden, moeten er zich dus van vergewissen of de publiciteit door die derde in overeenstemming is met die bepalingen (advies 720).
Derhalve moet de publiciteit die de gereputeerde bank voert op haar website over haar samenwerking met het advocatenkantoor ook in overeenstemming zijn met die artikelen van de Codex Deontologie voor Advocaten.
Advies 730
Volgens artikel 131, lid 1 van de Codex mag een derden of -rubriekrekening de vorm aannemen van een termijnrekening als de gelden bestemd zijn om gedurende een specifieke termijn te worden bewaard. Dit is niet in strijd met het verbod op het voeren van bankactiviteiten in artikel 11bis, lid 5, ii) van de Codex.
Advies 729
Krachtens artikel 17bis van de Codex maken de onafhankelijkheidsvereiste en het verbod om tegenstrijdige belangen te behartigen dat advocaten die in een groepering of associatie met een advocaat-bewindvoerder werken, evenals de medewerkers en stagiairs van diens kantoor, slechts in uitzonderlijke omstandigheden voor diens pupil als advocaat zullen kunnen optreden.
Het is niet aangewezen dat de kantoorgenoot én echtgenoot van de advocaat-bewindvoerder de belangen van diens pupil behartigt in een procedure voor de familierechtbank. In dit geval bestaat er immers zowel een (mogelijk) professioneel als een (mogelijk) relationeel belangenconflict in hoofde van de kantoorgenoot én echtgenoot van de advocaat-bewindvoerder.
Advies 739
Het actief (proberen) afwerven van nieuwe medewerkers is op zich niet problematisch, te meer gelet op het feit dat advocaten ondernemers zijn. De op iedere ondernemer van toepassing zijnde wetgeving inzake (oneerlijke) concurrentie, die voornamelijk zijn neerslag vindt in het WER, geldt dus ook voor de advocaat. Daarnaast moet de advocaat hierbij uiteraard ook de deontologie en in het bijzonder de kiesheid, loyauteit en confraterniteit naleven.
Als stagemeester investeert de advocaat inderdaad in de opleiding van uw stagiair. Het staat de stagemeester vrij om een opleidingsvergoeding te bedingen bij vroegtijdig vertrek. Die vergoeding dient evenwel contractueel te worden bepaald.
Advies 727
Er rijzen geen bezwaren in het licht van het verbod op het drijven van handel en nijverheid wanneer de betrokken advocate zich in de KBO als landbouwer registreert, voor zover ze geen commerciële landbouwactiviteiten ontplooit.
Een advocaat-landbouwer lijkt noch de waardigheid van de balie, noch zijn onafhankelijkheid in het gedrang te brengen.
Wel rijst de vraag of hij voldoende tijd kan besteden aan zijn advocatenpraktijk en dus voldoende beschikbaar en bereikbaar is zowel voor cliënteel als voor confraters en derden met wie hij in contact komt. Indien hij dit kan verzekeren, lijkt er geen beletsel te zijn om naast een advocatenpraktijk landbouwactiviteiten uit te oefenen.
Advies 726
In casu is er geen sprake van een commerciële geestesgesteldheid die niet strookt met de geestesgesteldheid die de beroepsethiek van de advocaat moet beheersen. De rechtsvorm waarbinnen de andere activiteiten worden uitgeoefend is een VZW, wat elke vorm van winstoogmerk uitsluit. Ook de concrete doelstellingen en activiteiten zoals uiteengezet in de statuten verraden geen commerciële ingesteldheid. Voor zover de juridische begeleiding van personen die intekenen op de sociale woningen uitgaat van de advocaten verbonden aan kantoor Y, zullen ze er wel voor moeten waken dat die activiteit strikt gescheiden blijft van hun activiteiten als advocaat, zodat ze dus geen risico op belangenconflicten lopen, en moeten ze hun beroepsgeheim blijven respecteren.
Advies 725
De ere-advocaat moet tegenover cliënteel dat hem nog om advies zou verzoeken duidelijk maken dat hij niet meer als advocaat optreedt. Hij mag daarover geen verwarring scheppen. Gelet op het pleitmonopolie zal de ere-advocaat geen bijstand kunnen verlenen tijdens een gerechtelijke expertise. Hij kan dat daarentegen wel gedurende een minnelijke expertise.
Als een ere-advocaat een andere advocaat verzoekt om een provisie te storten op zijn ‘derdenrekening’, zou hij de indruk kunnen wekken op te treden in de hoedanigheid van advocaat. Nu een ere-advocaat geen ‘derdenrekening’ kan openen, en de gelden die daar op gestort worden dus tot zijn eigen vermogen behoren, kan een advocaat niet rechtstreeks transactioneren met een ere-advocaat die de tegenpartij bijstaat in de hoedanigheid van juridisch consulent, en zal hij de provisie moeten storten op de rekening van de tegenpartij.
Hetzelfde geldt op het vlak van briefwisseling. Een advocaat mag de ere-advocaat die de tegenpartij bijstaat als juridisch consulent niet aanschrijven, maar zal zijn brief rechtstreeks tot de tegenpartij moeten richten. Anders zou er verwarring ontstaan over de hoedanigheid waarin de ere-advocaat de tegenpartij bijstaat.
Advies 724
Het feit dat de samenwerkingsovereenkomst lijkt te vereisen dat de advocaat zich steeds loyaal moet opstellen ten aanzien van het outsourcingskantoor, ook buiten de activiteiten als zelfstandige dienstverlener in het kader van de samenwerkingsovereenkomst met het outsourcingskantoor, doet afbreuk aan zijn onafhankelijkheid als advocaat. In ieder geval moet de advocaat er over waken dat zijn activiteiten als zelfstandige dienstverlener in het kader van die overeenkomst strikt gescheiden blijven van zijn activiteiten als advocaat en hij dus geen risico op belangenconflicten loopt en hij daarbij zijn beroepsgeheim blijft respecteren. De advocaat mag ten aanzien van de klant evenmin de indruk wekken op te treden of advies te verlenen in zijn hoedanigheid van advocaat. Uiteraard moet de advocaat er ook voor waken dat hij in het kader van de samenwerkingsovereenkomst geen diensten verricht die verboden zijn onder artikel 11bis, lid 5 CDA.
Advies 723
Als de advocaat van de vennootschap in moeilijkheden zelf schuldeiser is van deze vennootschap en zijn goedkeuring zou moeten geven aan het reorganisatieplan dat hij als raadsman mee heeft helpen opstellen, is er sprake van een belangenconflict of minstens een wezenlijke dreiging daartoe.
Wanneer een advocaat derhalve weet dat hij, ingevolge eerdere tussenkomsten, schuldeiser is van de onderneming in moeilijkheden en de intentie heeft een schuldvordering in te dienen om als schuldeiser te worden erkend en mee te mogen stemmen, dient hij er zich van te onthouden om bijstand te verlenen tijdens de insolventieprocedure zelf.
Advies 722
Een curator kan niet tegelijkertijd in de hoedanigheid van advocaat én curator optreden. Dat betekent echter niet dat de curator niet zou gehouden zijn tot eerbiediging van de beginselen van waardigheid, rechtschapenheid en kiesheid. De gewone deontologische regels blijven dus steeds het gemene recht voor de gerechtsmandatarissen en het is slechts bij bewezen incompatibiliteit met de regels van hun gerechtelijk mandaat dat daarvan afgeweken kan worden.
Het feit dat een curator geen kerntaken van de advocaat vervult en dus niet optreedt in de hoedanigheid van advocaat, belet tevens niet dat de lokale Ordes of de gemeenschapsordes reglementerend optreden of beleidsbeslissingen nemen in verband met de beroepsactiviteit die een advocaat als curator uitoefent.
Om te waarborgen dat de beroepsactiviteit van een curator geen weerslag heeft op zijn werkzaamheden in de hoedanigheid van advocaat en op de waardigheid van de balie, is de OVB bevoegd om een collectieve polis BA-verzekering voor de mandaten van de ondernemingsrechtbank af te sluiten waarvoor de advocaat-curator verplicht premies moet betalen zodra zijn balie tot de polis is toegetreden.
Advies 721
De statuten van de vennootschap, die betrekking hebben op het managen van BV’s, wijzen op een commerciële ingesteldheid, wat strijdig is met het absolute verbod op het drijven van handel en nijverheid. Het feit dat andere advocaten in het verleden toestemming hebben gekregen om commerciële activiteiten te ontplooien is niet relevant. Zeker wanneer de zetel van de vennootschap op de zetel van het advocatenkantoor wordt gevestigd, kan er bij cliënten verwarring ontstaan over de hoedanigheid waarin de advocaat die cliënten bijstaat.