Standpunt KB nr. 3: geen inachtneming terbeschikkingstelling voor onderbreking van strafuitvoering
De OVB staat kritisch tegenover de interpretatie van de temporele uitsluitingsvoorwaarden van de onderbreking van de strafuitvoering door het Directoraat-generaal Penitentiaire inrichtingen van de FOD Justitie.
De lezing strookt niet met de ratio legis van de maatregel en de essentie van de terbeschikkingstelling en vertoont een inconsistentie met een andere bepaling uit het besluit.
Het KB nr. 3 houdende diverse bepalingen inzake strafprocedure en uitvoering van straffen en maatregelen in het kader van de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19 maakt een onderbreking van de strafuitvoering mogelijk voor bepaalde veroordeelden. De voorwaarden daarvoor staan in artikel 7.
Veroordeelden die een of meerdere vrijheidsbenemende straffen ondergaan waarvan het totaal meer dan 10 jaar bedraagt worden uitgesloten van die modaliteit.
Ter verduidelijking van het KB heeft het Directoraat-generaal Penitentiaire inrichtingen van de FOD Justitie gecommuniceerd dat voor de berekening van die termijn niet enkel de hoofdgevangenisstraf in rekening gebracht moet worden, maar ook de terbeschikkingstelling van de strafuitvoeringsrechtbank. Een persoon die veroordeeld is tot een gevangenisstraf van 5 jaar, met bijkomend een terbeschikkingstelling van 10 jaar, zou bijgevolg niet in aanmerking komen.
De OVB is het daar manifest mee oneens en is van mening dat enkel rekening zou mogen worden gehouden met de hoofdgevangenisstraf om te bepalen of een veroordeelde al dan niet uitgesloten dient te worden van de modaliteit tot onderbreking van de strafuitvoering.
Zij haalt daarvoor 3 redenen aan:
- De terbeschikkingstelling is een bijkomende straf waarvan de uitvoering als gevangenisstraf niet automatisch zeker is en de duur niet op voorhand vaststaat. Dat is net de essentie ervan. Zij gaat ook pas in na het verstrijken van de hoofdgevangenisstraf. De strafuitvoeringsrechtbank zal de beslissing bovendien pas maken ten laatste twee maanden voor het verstrijken van de effectieve hoofdstraf.
- Artikel 6 van het KB stelt dat de maatregel tot doel heeft de concentratie van de gevangenisbevolking te verminderen, de gezondheidsrisico’s door het telkens verlaten van en terugkeren naar de gevangenis te beperken en zo mede het risico op een piek van besmettingen tegen te gaan. Een restrictieve lezing van artikel 7 waarbij de drempel om een onderbreking van de strafuitvoering te bekomen net hoger wordt gelegd, druist in tegen de ratio legis van die bepaling.
- De terbeschikkingstelling wordt expliciet als uitsluitingsvoorwaarde gebruikt in artikel 15 van het KB betreffende de vervroegde invrijheidstelling. Mocht de regering de bedoeling hebben gehad om de bijkomende straf van de terbeschikkingstelling mee in rekening te brengen voor de onderbreking van de strafuitvoering, zou zij die dan niet hebben opgenomen in artikel 7 zoals wel expliciet gebeurd is voor artikel 15?
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
OVB waarschuwt voor inperkingen van de wrakingsprocedure
We hebben, samen met Avocats.be en op eigen initiatief, een advies overgemaakt aan de Kamercommissie Justitie en het kabinet van de minister van Justitie. Aanleiding zijn de plannen om de wrakingsprocedure grondig te hervormen en in te perken.
Inwerkingtreding nieuw Strafwetboek uitgesteld tot 1 september
De inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek is uitgesteld van 8 april naar 1 september 2026. Daar was al langer vraag naar, niet in het minst vanuit de magistratuur. Het uitstel lijkt politieke pasmunt voor een akkoord over de maatregelen rond de overbevolking in de gevangenissen.
Slachtofferparticipatie in strafuitvoering toegankelijker
Een nieuw wetsvoorstel wil het mogelijk maken dat slachtoffers die zich geen burgerlijke partij hebben gesteld maar wel geïnformeerd en/of gehoord willen worden in de strafuitvoering, hier niet langer enkel schriftelijk maar ook mondeling om kunnen verzoeken. Lees ons advies.
Tijdelijk strafuitvoeringskader voor het nieuwe Strafwetboek goedgekeurd
Het nieuwe Strafwetboek treedt in werking op 8 april 2026. Vermits het nog enkele jaren wachten is op een nieuw Strafuitvoeringswetboek, moet een tijdelijk wettelijk kader worden gecreëerd. Dat kader werd vandaag goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie.
Nieuwe wijzigingen in het tuchtregime van gedetineerden
Het Directoraat-Generaal Penitentiaire Inrichtingen meldt dat collectieve brief nr. 124 van 6 september 2013 over het tuchtregime van gedetineerden opnieuw op enkele punten is aangepast.
Voorstel tot hoorrecht voor slachtoffers bij voorlopige hechtenis gaat te ver
We hebben advies uitgebracht over het wetsvoorstel tot wijziging van de Voorlopige Hechteniswet om een hoorrecht voor slachtoffers in te stellen. Voor ons gaat die uitbreiding te ver.
Rijden spijts verval: verbeurdverklaring van voertuig wordt de regel
De Kamer heeft het wetsvoorstel tot wijziging van de Wegverkeerswet voor wat betreft de verplichte verbeurdverklaring van het voertuig bij rijden spijts verval (56-390) goedgekeurd. We leverden hier eerder advies bij.
Nieuwe visitatieronde stafhouders onthult steeds grotere gevangenisproblematiek
Net als in 2024 brachten alle stafhouders op 10 december 2025, de Internationale dag van de Mensenrechten, een bezoek aan één of meerdere penitentiaire inrichtingen binnen hun werkgebied. We hebben hun – helaas overwegend negatieve – bevindingen verzameld in één rapport.
OVB adviseert over taal van processen-verbaal
We hebben op uitnodiging van de Kamercommissie Justitie geadviseerd bij het voorstel van interpretatieve wet bij artikel 11 van de Taalwet (56-0048). Het voorstel beoogt duidelijkheid te scheppen over de taal waarin pv’s moeten worden opgesteld voor feiten gepleegd in de gemeenten van de Brusselse agglomeratie.