Tijdelijk strafuitvoeringskader voor het nieuwe Strafwetboek goedgekeurd
Het nieuwe Strafwetboek treedt in werking op 8 april 2026. Vermits het nog enkele jaren wachten is op een nieuw Strafuitvoeringswetboek, moet een tijdelijk wettelijk kader worden gecreëerd. Dat kader werd vandaag goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie.
Ongerustheid over inwerkingtreding
Wat een hoogdag voor de Belgische Justitie zou moeten zijn, dreigt er één in mineur te worden. Op 8 april treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. Globaal genomen een enorme verbetering: modern, coherent en overzichtelijk. Maar vanaf de fase van het voorontwerp hebben we gehamerd op de noodzaak voor een gelijktijdige hervorming van het strafprocesrecht en het strafuitvoeringsrecht. Het strafrecht is een totaalpakket en kan moeilijk gefaseerd hervormd worden.
Dat nieuwe strafprocesrecht en strafuitvoeringsrecht is er nog echter niet. Omwille van die en andere redenen zorgt de nakende inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek voor zenuwachtigheid.
Naar aanleiding van de vele verzuchtingen die we hebben opgevangen bij de verschillende justitiële actoren op het terrein, hebben we in januari nog onze bezorgdheid geuit bij de minister.
Status quo
Ter overbrugging bereidde de minister de “Wet tijdelijk kader strafuitvoering” voor, die vandaag werd goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie.
Waar het nieuwe Strafwetboek nog vertrekt van de algehele bevoegdheid van de strafuitvoeringsrechtbank en de afschaffing van de probatiecommissies, zullen die laatste hun werkzaamheden nog enige tijd moeten verderzetten wegens gebrek aan omzetting in een nieuw Strafuitvoeringswetboek, en dit tot uiterlijk 30 juni 2029.
Het tijdelijk kader consolideert de huidige wettelijke regeling voor de straf onder elektronisch toezicht, de werkstraf, de probatiestraf, de opschorting, de probatie-opschorting, het uitstel en het probatie-uitstel opgelegd aan natuurlijke personen. De straffen die ook opgelegd kunnen worden aan rechtspersonen, zullen wel al toevertrouwd worden aan een alleenzetelende strafuitvoeringsrechter en het OM bij de SUR.
De overbruggingsregeling is uiteraard allesbehalve optimaal en creëert rechtsonzekerheid, maar komt niet als een verrassing.
Taak is nu om op uiterlijk 30 juni 2029 een nieuw Strafuitvoeringswetboek up and running te hebben. Een eerste oriëntatienota van de commissie Strafuitvoeringswetboek is gepland voor april 2026.
Lees het wetsontwerp
Lees ook
Praktische zorgen bij inwerkingtreding nieuw Strafwetboek
Op 8 april 2026 treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. We zijn bezorgd over de praktische haalbaarheid van de inwerkingtreding op de geplande datum. Daarom hebben we, samen met Avocats.be, een brief aan de minister van Justitie gericht om daarover duidelijkheid en garanties te vragen.
Update: op 5 februari 2026 ontvingen wij daarop een antwoord.
Napoleon verbannen uit het strafrecht: het tijdperk van een nieuw Strafwetboek
Het is zover! Na decennia zwoegen is het nieuwe Strafwetboek er. De Kamer keurde beide Boeken goed, alsook de wet tot invoering van een beveiligingsmaatregel ter bescherming van de maatschappij. Op de inwerkingtreding is het nog zeker 2 jaar wachten.
Ook interessant
Ingebrekestelling voor structurele problemen in Gentse gevangenis
We hebben de Belgische Staat formeel in gebreke gesteld om alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om de aanhoudende, ernstige en structurele problemen in de gevangenis van Gent aan te pakken.
OVB waarschuwt voor inperkingen van de wrakingsprocedure
We hebben, samen met Avocats.be en op eigen initiatief, een advies overgemaakt aan de Kamercommissie Justitie en het kabinet van de minister van Justitie. Aanleiding zijn de plannen om de wrakingsprocedure grondig te hervormen en in te perken.