Bijkomende maatregelen ge­van­ge­nis­nood­wet van kracht vanaf 1 oktober 2026

1. Een eerste maatregel gaat over de toekenning van elektronisch toezicht van rechtswege aan wie veroordeeld wordt tot een gevangenisstraf van maximum 18 maanden, met controle op die toekenning door de SUR(B). Veroordeelden met een straftotaal tussen 18 maanden en 10 jaar zullen 18 maanden voor hun strafeinde overschakelen naar elektronisch toezicht. Deze maatregel geldt tot 31 december 2028, mogelijk na evaluatie verlengbaar tot 1 juni 2030

Deze maatregel wordt behandeld in de nieuwe collectieve brief nr. 166. 

2. Een tweede maatregel gaat over de uitbreiding van de mogelijkheid om verwijderbare veroordeelden zonder recht op verblijf in vrijheid te stellen zonder tussenkomst van de SUR(B):

• enerzijds een permanente uitbreiding van artikel 20/1 van de WERP: voortaan zijn deze veroordeelden verwijderbaar op 12 maanden vóór strafeinde in plaats van op 6 maanden vóór strafeinde.
• anderzijds een tijdelijke maatregel die geldt tot 1 juni 2030, en enkel voor veroordeelden met een straftotaal tot en met 3 jaar, op basis waarvan deze veroordeelden kunnen verwijderd worden vanaf het bereiken van de VI-datum (dus zelfs al is dat vroeger dan 12 maanden voor strafeinde); de veroordeelden voor wie een gespecialiseerd advies bedoeld in art. 32 van de WERP vereist is (zeden- en terroristische feiten), zijn van deze maatregel uitgesloten.  

Ook deze maatregel wordt behandeld in de collectieve brief nr. 166.  

4. Een vierde maatregel heeft tot doel het beoordelingskader van de strafuitvoeringsrechter in de bestaande noodprocedure SUR te verduidelijken en aan te passen.                                             

Artikel 98/13, derde lid, WERP en de daarin opgenomen definitie van de door de SUR in het kader van de noodprocedure te beoordelen tegenaanwijzing “direct waarneembaar risico voor de fysieke integriteit van derden” werd gewijzigd. De strafuitvoeringsrechter zal zijn beslissing voortaan primair baseren op een concreet waarneembaar risico, zijnde een risico dat op het eerste gezicht blijkt uit de actuele gedragingen van de veroordeelde, gesteld sinds de veroordeling. Tegelijk wordt verduidelijkt dat de strafuitvoeringsrechter zich dient te baseren op het advies van de directeur over de elementen die hij relevant acht voor de beoordeling van dit risico, de maatschappelijke enquête en het advies van het openbaar ministerie. In dat kader wordt ook de adviestermijn van het openbaar ministerie met vijf dagen verlengd (advies termijn van 10 kalenderdagen).  

Deze maatregel wordt behandeld in een geactualiseerde versie van collectieve brief nr. 164, deze kan u hieronder terugvinden (versie met en zonder markeringen).