OVB waarschuwt voor inperkingen van de wrakingsprocedure
We hebben, samen met Avocats.be en op eigen initiatief, een advies overgemaakt aan de Kamercommissie Justitie en het kabinet van de minister van Justitie. Aanleiding zijn de plannen om de wrakingsprocedure grondig te hervormen en in te perken.
Update Advies Hoge Raad voor Justitie
De HRJ bracht op 26 maart 2026 een ambtshalve advies uit een mogelijke hervorming van de wrakingsprocedure. De link naar het advies vindt u hier. De OVB stelt vast dat de HRJ op veel punten een gelijklopende mening heeft als deze die wij in ons advies over twee wetsvoorstellen opnamen. De stem van het justitiële veld roept dus vrij eensgezind. Hopelijk vindt dit gehoor bij de politiek.
“Wat opvalt is dat ook de HRJ kritisch is over de plannen om te morrelen aan de schorsende werking van een wrakingsverzoek. Ook over het inkorten van de termijnen en het inzetten van audiovisuele middelen zitten we op één lijn. De laatste zin van het advies maakt ten slotte duidelijk dat onze boodschap over de samenstelling van de zetel niet aan dovemansoren werd gezegd.”
Context
De recente media-aandacht voor wrakingen heeft geleid tot hernieuwde interesse in de eerder ingediende wetsvoorstellen tot hervorming van de wrakingsprocedure om misbruik tegen te gaan (nr. 56-1114 en 56-1161). Ook de minister van Justitie legt naar verluidt de laatste hand aan een wetsontwerp.
De communautaire ordes hebben besloten daar niet op te wachten en achten het essentieel om te waarschuwen voor bepaalde inperkingen van de wrakingsmogelijkheid.
Het wrakingsrecht vormt de ruggengraat van een eerlijk proces. Daaraan raak je niet met steekvlamingrepen, hoogstens met laserchirurgie.
Advies
Volgens ons zijn bijna alle voorgestelde maatregelen problematisch, zoals de voorafgaande goedkeuring van een wrakingsverzoek door de stafhouder, de beperking van de schorsende werking van het verzoek en zwaardere sancties bij vermeend misbruik.
Ook de verplichte akkoordverklaring door een advocaat bij het Hof van Cassatie roept ernstige vragen op, zowel inhoudelijk als praktisch.
We benadrukken dat het aantal wrakingsverzoeken in perspectief moet worden geplaatst en dat afgewezen verzoeken niet automatisch gelijkstaan aan misbruik.
We pleiten vooral voor snellere procedures, zonder afbreuk te doen aan de essentie van wraking: het waarborgen van de onpartijdigheid van de rechter en een effectieve rechtsbescherming. Daartoe doen we zelf een viertal constructieve suggesties.
Download alle documenten
- 20260202 Advies OVB Avocats be aanpassing wrakingsprocedure (pdf, 221 KB)
- 20251015 wetsvoorstel tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek teneinde het misbruik van wraking tegen te gaan (pdf, 185 KB)
- 20251113 wetsvoorstel tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek teneinde de wrakingsprocedure te verbeteren (pdf, 171 KB)
Ook interessant
Ingebrekestelling voor structurele problemen in Gentse gevangenis
We hebben de Belgische Staat formeel in gebreke gesteld om alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om de aanhoudende, ernstige en structurele problemen in de gevangenis van Gent aan te pakken.
Inwerkingtreding nieuw Strafwetboek uitgesteld tot 1 september
De inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek is uitgesteld van 8 april naar 1 september 2026. Daar was al langer vraag naar, niet in het minst vanuit de magistratuur. Het uitstel lijkt politieke pasmunt voor een akkoord over de maatregelen rond de overbevolking in de gevangenissen.