Standpunt hervorming assisen
We pleiten niet uitdrukkelijk voor of tegen de afschaffing van de volksjury, maar vinden de specifieke invulling van de beleidskeuze en de gevolgen op de procedure veel belangrijker.
De voor- en nadelen
Het debat over de toekomst van assisen en de volksjury verdeelt de meningen, zowel binnen de advocatuur als de maatschappij.
Als argumenten tegen de volksjury zijn:
- de lange wachttijden
- het feit dat beroepsrechters beter geplaatst zijn om de zwaarste misdaden te berechten
- juryleden hebben minder ervaring en zijn daarom makkelijker beïnvloedbaar
- het gebrek aan een beroepsmogelijkheid
De voorstanders verwijzen onder meer naar:
- de democratische component van de volksjury
- de maatschappelijk louterende taak van het assisenproces
- de grondigheid die een onderzoek voor een volksjury met zich meebrengt
De waarborgen van assisen
We vinden dat een consequente beleidskeuze gemaakt moet worden waarbij wij geen heil zien in een gemengde oplossing met beroepsrechters en een beperktere jury.
Belangrijker vinden wij dat een eventuele hervorming niet gepaard mag gaan met de volledige uitkleding van de procedurele kenmerken en waarborgen die een assisenproces vandaag biedt.
Hoewel de uitwassen geremedieerd moeten worden en assisenprocessen in vele gevallen korter en efficiënter moeten kunnen verlopen, moet ook in het geval van afschaffing van de volksjury nog steeds worden rekening gehouden met de positieve eigenschappen van de assisenprocedure an sich.
We alluderen dan vooral op het grondige onderzoek ter terechtzitting, de ruime mogelijkheden inzake getuigen- en expertenverhoor en de toepassing van het onmiddellijkheidsbeginsel.
In vergelijking daarmee biedt de huidige correctionele procedure minder opties en waarborgen en gaat ze vaak gepaard met een zeer mager onderzoek ter zitting. In de nasleep van de Potpourri II-wet en de veralgemeende correctionalisering (die later door het Grondwettelijk Hof vernietigd is) is bovendien duidelijk gebleken dat die waarborgen te beperkt zijn en dat de correctionele behandeling ondermaats was.
We stelden deze nota op naar aanleiding van de uitnodiging van de Kamercommissie Justitie tot deelname aan de hoorzitting van 8 juli 2020 over de herziening van artikel 150 Gw.
documenten
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Bijkomende maatregelen gevangenisnoodwet van kracht vanaf 1 oktober 2026
De 'noodwet 2.0' die goedgekeurd werd op 22 juli 2026 voert een reeks bijkomende maatregelen in om de overbevolking in de gevangenissen terug te dringen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen die op 1 oktober 2026 in werking treden, met verwijzing naar de toepasselijke collectieve brieven en nieuwe bijlagen.
Het nieuwe Strafwetboek: van wetteksten tot opleidingen
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht. Om advocaten wegwijs te maken in de hervorming, bundelen wij op één overzichtspagina de belangrijkste wetgeving, praktische informatie en relevante documenten.
Verbod op deelname aan protestbijeenkomsten opnieuw op tafel
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel teneinde een gerechtelijk verbod op deelname aan protestbijeenkomsten mogelijk te maken voor personen veroordeeld wegens geweld of vernielingen tijdens een eerdere protestbijeenkomst (DOC 56-1203).
Documenten in Antwerpse strafzaken vanaf september opnieuw op papier indienen
Advocaten in Antwerpen moeten vanaf 1 september 2026 documenten in strafzaken opnieuw op papier indienen bij de rechtbank. Digitale stukken die via e-mail worden verstuurd, worden niet langer aanvaard.
Advies over wetsvoorstel tot afschaffen van opschorting uitspraak bij seksuele misdrijven
Lees ons advies bij het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek. De indieners beogen de afschaffing van de mogelijkheid tot opschorting van de uitspraak van de veroordeling bij seksuele misdrijven, wij formuleren enkele mogelijke gevolgen.
Nieuwe noodwet tegen de overbevolking van de gevangenissen
De overbevolking in de Belgische gevangenissen bereikt nog steeds ongeziene hoogten. Vandaag keurde de Kamer van Volksvertegenwoordigers een nieuwe noodwet goed, maar of die daadwerkelijk het verschil zal maken, moet nog blijken.
Algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor veroordeelden gaat te ver
We hebben een advies ingediend over het wetsvoorstel tot invoering van een algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor daders met een verhoogd recidiverisico. Hoewel het aanpakken van recidiveproblematiek een legitieme doelstelling is, is de voorgestelde maatregel volgens ons niet proportioneel.
Comité van Ministers streng over toestand Belgische gevangenissen
Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Vasilescu-arrest over de overbevolking en de erbarmelijke leefomstandigheden in de Belgische gevangenissen.
Het Comité heeft duidelijk rekening gehouden met de input die we voorafgaand via een Rule 9 bijdrage hebben overgemaakt.
Partijen moeten in staat blijven hun rechter te kennen
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel over de bescherming van magistraten en griffiers via het afschermen van hun identiteit. We vinden de voorgestelde regeling onverenigbaar met de fundamenten van een eerlijk proces en hekelen de manke argumentatie en rechtsvergelijking.