Standpunt Herstel snelrechtprocedure
De snelrechtprocedure maakt zijn herintrede. We waren betrokken bij de advisering in de voorontwerpfase en hebben ook aan de kamercommissie Justitie nog een aangepast advies overgemaakt. Hoewel het akkoord van verdachte en advocaat nodig zal zijn om een snelrechtprocedure te doorlopen, blijven we zitten met verschillende bedenkingen, niet in het minst bij het materieel toepassingsgebied.
Akkoord van verdachte en advocaat nodig
We werden om advies gevraagd bij het voorontwerp snelrecht. Dit voorontwerp is uiteindelijk via amendementen geïntegreerd in het wetsontwerp SMS III. De nieuwe snelrechtprocedure herstelt de bepalingen uit de wet van 28 maart 2000 tot invoeging van een procedure van onmiddellijke verschijning in strafzaken, die door het arrest van het toenmalige Arbitragehof op 28 maart 2002 (nr.56/2002) waren vernietigd.
De vernieuwde snelrechtprocedure voorziet langere termijnen voor verschijning voor de rechter, variërend van 5 tot 15 dagen. Cruciaal is het vereiste akkoord van zowel de verdachte als diens advocaat. Zij hebben bovendien de mogelijkheid om binnen deze vastgestelde termijn een specifieke verschijningsdatum te kiezen.
Een ander belangrijk verschil is dat de snelrechtprocedure enkel nog zal kunnen worden toegepast op wie is aangehouden in het kader van de voorlopige hechtenis.
Snelrecht, snelle wetgeving, goede wetgeving?
Toch hebben we nog enkele kritische bedenkingen bij het wetsontwerp, onder andere:
- Door de toepassing van de procedure te koppelen aan de voorwaarden van artikel 16 van de Voorlopige Hechteniswet, rijzen heel wat vragen over de ratione materiae in het licht van de doelstellingen van de procedure:
- De mogelijke toepassing wordt niet begrensd door een maximumstraf
- De huidige structuur beperkt de toepassing van snelrecht tot feiten met een gevangenisstraf van ten minste één jaar, wat strijdig kan zijn met het beoogde doel (namelijk om bepaalde vormen van criminaliteit sneller aan te pakken)
- Voorlopige hechtenis is onderworpen aan strikte voorwaarden (absolute noodzaak voor de openbare veiligheid, recidive) die evenmin in lijn liggen met de doelstelling van een snelrechtprocedure
- De praktische implementatie kan problematisch zijn, gezien de korte termijnen. Denk hierbij aan tijdige vertalingen van de kennisgeving, de digitale toegang tot dossiers en de
gevolgen van de vraag tot bijkomende maatregelen door de aangehoudene - De integratie in een volledig hervormd strafprocesrecht is wenselijk voor een samenhangende benadering, afgestemd op de strafbaarstellingen in het nieuwe Strafwetboek
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Bijkomende maatregelen gevangenisnoodwet van kracht vanaf 1 oktober 2026
De 'noodwet 2.0' die goedgekeurd werd op 22 juli 2026 voert een reeks bijkomende maatregelen in om de overbevolking in de gevangenissen terug te dringen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen die op 1 oktober 2026 in werking treden, met verwijzing naar de toepasselijke collectieve brieven en nieuwe bijlagen.
Het nieuwe Strafwetboek: van wetteksten tot opleidingen
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht. Om advocaten wegwijs te maken in de hervorming, bundelen wij op één overzichtspagina de belangrijkste wetgeving, praktische informatie en relevante documenten.
Verbod op deelname aan protestbijeenkomsten opnieuw op tafel
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel teneinde een gerechtelijk verbod op deelname aan protestbijeenkomsten mogelijk te maken voor personen veroordeeld wegens geweld of vernielingen tijdens een eerdere protestbijeenkomst (DOC 56-1203).
Documenten in Antwerpse strafzaken vanaf september opnieuw op papier indienen
Advocaten in Antwerpen moeten vanaf 1 september 2026 documenten in strafzaken opnieuw op papier indienen bij de rechtbank. Digitale stukken die via e-mail worden verstuurd, worden niet langer aanvaard.
Advies over wetsvoorstel tot afschaffen van opschorting uitspraak bij seksuele misdrijven
Lees ons advies bij het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek. De indieners beogen de afschaffing van de mogelijkheid tot opschorting van de uitspraak van de veroordeling bij seksuele misdrijven, wij formuleren enkele mogelijke gevolgen.
Nieuwe noodwet tegen de overbevolking van de gevangenissen
De overbevolking in de Belgische gevangenissen bereikt nog steeds ongeziene hoogten. Vandaag keurde de Kamer van Volksvertegenwoordigers een nieuwe noodwet goed, maar of die daadwerkelijk het verschil zal maken, moet nog blijken.
Algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor veroordeelden gaat te ver
We hebben een advies ingediend over het wetsvoorstel tot invoering van een algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor daders met een verhoogd recidiverisico. Hoewel het aanpakken van recidiveproblematiek een legitieme doelstelling is, is de voorgestelde maatregel volgens ons niet proportioneel.
Comité van Ministers streng over toestand Belgische gevangenissen
Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Vasilescu-arrest over de overbevolking en de erbarmelijke leefomstandigheden in de Belgische gevangenissen.
Het Comité heeft duidelijk rekening gehouden met de input die we voorafgaand via een Rule 9 bijdrage hebben overgemaakt.
Partijen moeten in staat blijven hun rechter te kennen
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel over de bescherming van magistraten en griffiers via het afschermen van hun identiteit. We vinden de voorgestelde regeling onverenigbaar met de fundamenten van een eerlijk proces en hekelen de manke argumentatie en rechtsvergelijking.