Standpunt DIOB
We staan erg kritisch tegenover het voorontwerp van wet tot instelling van een gemeentelijk integriteitsonderzoek en de oprichting van een Directie Integriteitsbeoordeling voor Openbare Besturen (DIOB). Het machtigt het college van burgemeester en schepenen om een uitbatingsvergunning in te trekken of te weigeren, dan wel een publiek toegankelijke inrichting sluiten, wanneer een integriteitsonderzoek naar de (prospectieve) uitbater aantoont dat er een ernstig risico bestaat dat de uitbating gepaard zal gaan met strafbare feiten.
Grote lijnen
De DIOB heeft tot taak om jaarlijks een risicoanalyse op te stellen over economische sectoren en activiteiten waarin ondermijnende criminaliteit zich kan manifesteren. Op basis van die analyse kan de Koning bij KB een lijst met risicovolle sectoren opstellen. Gemeenteraden kunnen vervolgens op basis van die lijst bij politieverordening bepalen naar welke lokale economische sectoren en activiteiten een integriteitsonderzoek kan plaatsvinden.
Dat integriteitsonderzoek wordt bevolen door de burgemeester en heeft betrekking op de personen die in feite of in rechte belast zijn met de uitbating van een publiek toegankelijke inrichting.
Indien uit het integriteitsonderzoek, aangevuld door het advies van DIOB, blijkt dat er een ernstig aanwijsbaar risico bestaat dat de inrichting zal worden gebruikt om specifieke strafbare feiten (bijvoorbeeld witwassen van geld, mensensmokkel en -handel, fiscale en sociale fraude, informaticabedrog, ... ) te plegen, kan het college van burgemeester en schepenen, op voorstel van de burgemeester, de uitbatingsvergunning weigeren of intrekken, dan wel de inrichting sluiten.
Advies
We zijn steeds erg terughoudend over de groeiende bewapening van het bestuur. Hoewel er begrijpelijk oplossingen worden gezocht voor het strafrechtelijk handhavingstekort, zijn dergelijke wetgevende initiatieven steeds precaire evenwichtsoefeningen waarmee men een erg dunne lijn bewandelt tussen de efficiëntie van het lokale niveau en de uitholling van enkele fundamentele principes van de rechtsstaat en de scheiding der machten.
Onze belangrijkste aandachtspunten gaan over:
- het vermoeden van (on)schuld: er kunnen maatregelen worden getroffen gebaseerd op voorafgaande strafbare feiten om potentieel toekomstig gedrag te voorspellen
- te ruim appreciatiemarge voor het bestuur
- de verdragende gevolgen: maatregelen zullen gedurende vijf jaar opgenomen worden in het centraal register van integriteitsonderzoeken.
- Praktische haalbaarheid
Ondanks deze (en andere) bezwaren, moeten we vaststellen dat het wetsontwerp dat ingediend werd in de Kamer quasi identiek is aan de tekst die we becommentarieerd hebben en dus nog steeds dezelfde problemen bevat.
documenten
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Documenten in Antwerpse strafzaken vanaf september opnieuw op papier indienen
Advocaten in Antwerpen moeten vanaf 1 september 2026 documenten in strafzaken opnieuw op papier indienen bij de rechtbank. Digitale stukken die via e-mail worden verstuurd, worden niet langer aanvaard.
Advies over wetsvoorstel tot afschaffen van opschorting uitspraak bij seksuele misdrijven
Lees ons advies bij het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek. De indieners beogen de afschaffing van de mogelijkheid tot opschorting van de uitspraak van de veroordeling bij seksuele misdrijven, wij formuleren enkele mogelijke gevolgen.
Nieuwe noodwet tegen de overbevolking van de gevangenissen
De overbevolking in de Belgische gevangenissen bereikt nog steeds ongeziene hoogten. Vandaag keurde de Kamer van Volksvertegenwoordigers een nieuwe noodwet goed, maar of die daadwerkelijk het verschil zal maken, moet nog blijken.
Algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor veroordeelden gaat te ver
We hebben een advies ingediend over het wetsvoorstel tot invoering van een algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor daders met een verhoogd recidiverisico. Hoewel het aanpakken van recidiveproblematiek een legitieme doelstelling is, is de voorgestelde maatregel volgens ons niet proportioneel.
Comité van Ministers streng over toestand Belgische gevangenissen
Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Vasilescu-arrest over de overbevolking en de erbarmelijke leefomstandigheden in de Belgische gevangenissen.
Het Comité heeft duidelijk rekening gehouden met de input die we voorafgaand via een Rule 9 bijdrage hebben overgemaakt.
Partijen moeten in staat blijven hun rechter te kennen
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel over de bescherming van magistraten en griffiers via het afschermen van hun identiteit. We vinden de voorgestelde regeling onverenigbaar met de fundamenten van een eerlijk proces en hekelen de manke argumentatie en rechtsvergelijking.
Ingebrekestelling voor structurele problemen in Gentse gevangenis
We hebben de Belgische Staat formeel in gebreke gesteld om alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om de aanhoudende, ernstige en structurele problemen in de gevangenis van Gent aan te pakken.
OVB waarschuwt voor inperkingen van de wrakingsprocedure
We hebben, samen met Avocats.be en op eigen initiatief, een advies overgemaakt aan de Kamercommissie Justitie en het kabinet van de minister van Justitie. Aanleiding zijn de plannen om de wrakingsprocedure grondig te hervormen en in te perken.
Inwerkingtreding nieuw Strafwetboek uitgesteld tot 1 september
De inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek is uitgesteld van 8 april naar 1 september 2026. Daar was al langer vraag naar, niet in het minst vanuit de magistratuur. Het uitstel lijkt politieke pasmunt voor een akkoord over de maatregelen rond de overbevolking in de gevangenissen.