Standpunt DIOB
We staan erg kritisch tegenover het voorontwerp van wet tot instelling van een gemeentelijk integriteitsonderzoek en de oprichting van een Directie Integriteitsbeoordeling voor Openbare Besturen (DIOB). Het machtigt het college van burgemeester en schepenen om een uitbatingsvergunning in te trekken of te weigeren, dan wel een publiek toegankelijke inrichting sluiten, wanneer een integriteitsonderzoek naar de (prospectieve) uitbater aantoont dat er een ernstig risico bestaat dat de uitbating gepaard zal gaan met strafbare feiten.
Grote lijnen
De DIOB heeft tot taak om jaarlijks een risicoanalyse op te stellen over economische sectoren en activiteiten waarin ondermijnende criminaliteit zich kan manifesteren. Op basis van die analyse kan de Koning bij KB een lijst met risicovolle sectoren opstellen. Gemeenteraden kunnen vervolgens op basis van die lijst bij politieverordening bepalen naar welke lokale economische sectoren en activiteiten een integriteitsonderzoek kan plaatsvinden.
Dat integriteitsonderzoek wordt bevolen door de burgemeester en heeft betrekking op de personen die in feite of in rechte belast zijn met de uitbating van een publiek toegankelijke inrichting.
Indien uit het integriteitsonderzoek, aangevuld door het advies van DIOB, blijkt dat er een ernstig aanwijsbaar risico bestaat dat de inrichting zal worden gebruikt om specifieke strafbare feiten (bijvoorbeeld witwassen van geld, mensensmokkel en -handel, fiscale en sociale fraude, informaticabedrog, ... ) te plegen, kan het college van burgemeester en schepenen, op voorstel van de burgemeester, de uitbatingsvergunning weigeren of intrekken, dan wel de inrichting sluiten.
Advies
We zijn steeds erg terughoudend over de groeiende bewapening van het bestuur. Hoewel er begrijpelijk oplossingen worden gezocht voor het strafrechtelijk handhavingstekort, zijn dergelijke wetgevende initiatieven steeds precaire evenwichtsoefeningen waarmee men een erg dunne lijn bewandelt tussen de efficiëntie van het lokale niveau en de uitholling van enkele fundamentele principes van de rechtsstaat en de scheiding der machten.
Onze belangrijkste aandachtspunten gaan over:
- het vermoeden van (on)schuld: er kunnen maatregelen worden getroffen gebaseerd op voorafgaande strafbare feiten om potentieel toekomstig gedrag te voorspellen
- te ruim appreciatiemarge voor het bestuur
- de verdragende gevolgen: maatregelen zullen gedurende vijf jaar opgenomen worden in het centraal register van integriteitsonderzoeken.
- Praktische haalbaarheid
Ondanks deze (en andere) bezwaren, moeten we vaststellen dat het wetsontwerp dat ingediend werd in de Kamer quasi identiek is aan de tekst die we becommentarieerd hebben en dus nog steeds dezelfde problemen bevat.
documenten
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Ingebrekestelling voor structurele problemen in Gentse gevangenis
We hebben de Belgische Staat formeel in gebreke gesteld om alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om de aanhoudende, ernstige en structurele problemen in de gevangenis van Gent aan te pakken.
OVB waarschuwt voor inperkingen van de wrakingsprocedure
We hebben, samen met Avocats.be en op eigen initiatief, een advies overgemaakt aan de Kamercommissie Justitie en het kabinet van de minister van Justitie. Aanleiding zijn de plannen om de wrakingsprocedure grondig te hervormen en in te perken.
Inwerkingtreding nieuw Strafwetboek uitgesteld tot 1 september
De inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek is uitgesteld van 8 april naar 1 september 2026. Daar was al langer vraag naar, niet in het minst vanuit de magistratuur. Het uitstel lijkt politieke pasmunt voor een akkoord over de maatregelen rond de overbevolking in de gevangenissen.
Slachtofferparticipatie in strafuitvoering toegankelijker
Een nieuw wetsvoorstel wil het mogelijk maken dat slachtoffers die zich geen burgerlijke partij hebben gesteld maar wel geïnformeerd en/of gehoord willen worden in de strafuitvoering, hier niet langer enkel schriftelijk maar ook mondeling om kunnen verzoeken. Lees ons advies.
Tijdelijk strafuitvoeringskader voor het nieuwe Strafwetboek goedgekeurd
Het nieuwe Strafwetboek treedt in werking op 8 april 2026. Vermits het nog enkele jaren wachten is op een nieuw Strafuitvoeringswetboek, moet een tijdelijk wettelijk kader worden gecreëerd. Dat kader werd vandaag goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie.
Nieuwe wijzigingen in het tuchtregime van gedetineerden
Het Directoraat-Generaal Penitentiaire Inrichtingen meldt dat collectieve brief nr. 124 van 6 september 2013 over het tuchtregime van gedetineerden opnieuw op enkele punten is aangepast.
Voorstel tot hoorrecht voor slachtoffers bij voorlopige hechtenis gaat te ver
We hebben advies uitgebracht over het wetsvoorstel tot wijziging van de Voorlopige Hechteniswet om een hoorrecht voor slachtoffers in te stellen. Voor ons gaat die uitbreiding te ver.
Rijden spijts verval: verbeurdverklaring van voertuig wordt de regel
De Kamer heeft het wetsvoorstel tot wijziging van de Wegverkeerswet voor wat betreft de verplichte verbeurdverklaring van het voertuig bij rijden spijts verval (56-390) goedgekeurd. We leverden hier eerder advies bij.
Nieuwe visitatieronde stafhouders onthult steeds grotere gevangenisproblematiek
Net als in 2024 brachten alle stafhouders op 10 december 2025, de Internationale dag van de Mensenrechten, een bezoek aan één of meerdere penitentiaire inrichtingen binnen hun werkgebied. We hebben hun – helaas overwegend negatieve – bevindingen verzameld in één rapport.