Standpunt bemiddeling en collaboratieve onderhandelingen
Auteur
Sofie Verherstraeten
De OVB werd uitgenodigd om haar standpunt toe te lichten op de hoorzitting van de Kamercommissie Justitie van 6 maart 2018 over het wetsontwerp van 5 februari 2018 houdende diverse bepalingen inzake burgerlijk recht en houdende wijziging van het Gerechtelijk Wetboek met het oog op de bevordering van alternatieve vormen van geschillenoplossing.
Het standpunt van de OVB beperkt zich tot de bepalingen over de alternatieve vormen van geschillenoplossing uit het wetsontwerp.
Het standpunt van de OVB omvat, naast inleidende beschouwingen, een artikelsgewijze bespreking van de relevante bepalingen uit het wetsontwerp van 5 februari 2018 met betrekking tot bemiddeling en collaboratieve onderhandelingen.
De belangrijkste punten worden hieronder kort uiteengezet.
Algemene opmerkingen
- De OVB verwelkomt initiatieven met het oog op de bevordering van alternatieve vormen van geschillenoplossing.
- De OVB stelt zich evenwel op het standpunt dat vrijwilligheid in hoofde van de partijen bij het aangaan of verderzetten van een alternatieve vorm van geschillenoplossing, essentieel is.
- Een rechterlijke “doorverwijzing/bevel” (met termijnen die praktisch niet werkbaar zijn) naar een alternatieve vorm van geschillenoplossing kan door de partijen opgevat worden als rechtsweigering, of minstens als een belemmering van het recht op toegang tot de rechter.
- Het strookt niet met de essentiële plicht van onafhankelijkheid van de advocaat indien er op hem een verplichting zou rusten om een alternatieve vorm van geschillenoplossing voorop te stellen. Dat is strijdig met het principe van zelfregulering van de advocatuur.
Bemiddeling
- Wat de homologatie van een bemiddeld akkoord betreft, stuurt de OVB aan op de verplichte bijstand door een advocaat of notaris indien het bemiddeld akkoord werd opgesteld door een niet-jurist.
- De OVB verzet zich uitdrukkelijk tegen de ambtshalve aanstelling van een bemiddelaar.
- De OVB acht de geldboete voor “onwettige bemiddeling” (te) hoog. Wel moet ook “onwettige bemiddeling” in het kader van geschillen tussen ondernemingen strafbaar gesteld te worden.
Collaboratieve onderhandeling
- De OVB heeft vragen bij de beperking tot rechtstoegang bij het collaboratief onderhandelen, maar wenst alleszins dat de mogelijkheid blijft om een rechtsgeding in te leiden om vervaltermijnen te schorsen.
- De OVB is er voorstander van om bepaalde kennisgevingen, zelfs tussen collaboratieve advocaten, bij aangetekend schrijven te laten geschieden.
- De terugtrekkingsplicht van de collaboratieve advocaten geldt indien één van de partijen zich terugtrekt uit de collaboratieve onderhandeling of indien de collaboratieve onderhandeling eindigt, zelfs als er een collaboratief onderhandeld akkoord bereikt werd.
- De OVB dringt erop aan dat het collaboratief onderhandeld akkoord gehomologeerd moet kunnen worden, waarbij de procedure overeenkomstig artikel 1733 Ger.W. van toepassing zou kunnen zijn.
Lees het Parlementair Document 54K2919
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Internationale bemiddelingsakkoorden eenvoudiger afdwingbaar buiten de EU
Internationale bemiddelingsakkoorden kunnen vandaag moeilijk afdwingbaar zijn zodra partijen of activa zich buiten de EU bevinden. Het Verdrag van Singapore wil daar verandering in brengen door een uniform kader te bieden voor erkenning en tenuitvoerlegging in verdragsstaten.
Hof van Cassatie bevestigt vertrouwelijkheid van bemiddeling
Zonder handtekening van de bemiddelaar is er geen bemiddelingsakkoord. Dat bevestigt het Hof van Cassatie in een recent arrest. Een zogenaamd "principieel akkoord" blijft dan ook vertrouwelijk en mag niet in rechte worden gebruikt.
"De rechtstaat is geen erfgoed, maar een belofte die we elke dag opnieuw moeten waarmaken."
De rechtsstaat staat onder druk, zo waarschuwt het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (FIRM) in hun nieuwe rapport voor ernstige structurele uitdagingen in België: het niet-uitvoeren van rechterlijke beslissingen, tekorten bij justitie, en druk op fundamentele vrijheden. "De afbouw van de rechtstaat gebeurt niet met luide trom. Ze sluipt," benadrukt bestuurder Nadia Van Baelen in haar pleidooi voor het bewust beschermen van de rechtstaat.
Nieuw wetsvoorstel maakt collaboratieve akkoorden uitvoerbaar als vonnis
Een nieuw wetsvoorstel opent de deur naar de homologatie van collaboratief onderhandelde akkoorden, naar het voorbeeld van het bemiddelingsakkoord. Door de betere uitvoerbaarheid worden collaboratieve onderhandelingen nog aantrekkelijker voor zowel advocaten als rechtzoekenden. Tijdens de Kamercommissie Justitie van 30 september 2025 benadrukte OVB-voorzitter Peter Callens het belang van deze ontwikkeling.
KMS verplicht vanaf 1 september 2025
Vanaf 1 september 2025 is de oprichting van een Kamer voor Minnelijke Schikking (KMS) verplicht binnen de rechtbank van eerste aanleg, arbeidsrechtbank, ondernemingsrechtbank, het hof van beroep én het arbeidshof.
Vechten of verzoenen? Zo werkt de kamer voor minnelijke schikking
Vanaf 1 september 2025 worden ook de rechtbank van eerste aanleg, de arbeidsrechtbank, de ondernemingsrechtbank, het hof van beroep en het arbeidshof verplicht om minstens één kamer voor minnelijke schikking (KMS) op te richten. We zetten het een en ander voor u op een rij.
Eerste indexering RPV-bedragen volgens nieuwe formule
Op 1 maart 2025 werden de bedragen van de rechtsplegingsvergoeding (RPV) voor het eerst geïndexeerd volgens de nieuwe formule van het KB van 16 mei 2024.
Nieuwe procedure voor het bepalen van een pleitdatum voor de Franstalige Arbeidsrechtbank van Brussel
De Franstalige arbeidsrechtbank heeft voor een aantal van zijn kamers een nieuwe drietrapsprocedure uitgewerkt om te komen tot een pleitdatum. Daarbij wordt voortaan gebruik gemaakt van een controlezitting. Het belangrijkste doel van dit nieuwe systeem is om de doorlooptijden beter in de hand te houden en de toewijzing van de pleitduur te optimaliseren.
Onafhankelijke advocaten, een noodzaak
Op 25 oktober 2024 is het European Lawyers Day. Dit jaar staat deze Europese Dag van de Advocaat in het teken van de onafhankelijkheid van de advocaat, een onderwerp dat voorzitter Peter Callens nauw aan het hart ligt.