Vechten of verzoenen? Zo werkt de kamer voor minnelijke schikking
Vanaf 1 september 2025 worden ook de rechtbank van eerste aanleg, de arbeidsrechtbank, de ondernemingsrechtbank, het hof van beroep en het arbeidshof verplicht om minstens één kamer voor minnelijke schikking (KMS) op te richten.
Graag geven wij u daarom wat duiding en enkele informatiebrochures van diverse rechtscolleges mee.
Sinds 2013 bestaat er bij de familierechtbank al een kamer voor minnelijke schikking (KMS). Met de wet van 19 december 2023 houdende diverse bepalingen in burgerlijke en gerechtelijke zaken (BS 27 december 2023) breidt die verplichting uit.
Vanaf 1 september 2025 moeten ook de rechtbank van eerste aanleg, de arbeidsrechtbank, de ondernemingsrechtbank, het hof van beroep en het arbeidshof minstens één KMS oprichten.
Tot dan blijft de oprichting facultatief.
Hoe verloopt een procedure voor de KMS?
De algemene regels die gelden voor de KMS in alle hoven en rechtbanken, vindt u in de artikelen 734/1 tot en met 734/4 van het Gerechtelijk Wetboek.
Een geschil kan zowel vooraf, als gedurende het hele geding ter minnelijke schikking voorgelegd worden aan de KMS. Dat kan gebeuren op initiatief van de rechter of van een partij.
In de KMS neemt de rechter de rol van bemiddelaar op zich. Hij treedt uit zijn klassieke rol van rechter en vervelt tot een schikkingsrechter. Partijen proberen in de KMS, op een vertrouwelijke en vrijwillige manier, te komen tot een oplossing van hun geschilpunten onder begeleiding van deze schikkingsrechter. Die begeleiding kan o.a. bestaan uit advies verlenen, oplossingen voorstellen, …
Als de partijen een verzoening bereiken, wordt dit door de KMS vastgelegd in een proces-verbaal van minnelijke schikking of een akkoordvonnis. Bereiken de partijen geen akkoord, dan kunnen zij ofwel een gewone gerechtelijke procedure inleiden of, indien deze reeds aanhangig werd gemaakt, verderzetten.
Wat zijn de voordelen van een KMS-procedure?
Een procedure voor de KMS heeft verschillende troeven:
- Alles wat wordt gezegd in de KMS is vertrouwelijk. Schending van deze vertrouwelijkheidsplicht kan worden gesanctioneerd. De rechters in de KMS zullen bovendien nooit zetelen in een procedure ten gronde tussen dezelfde partijen.
- Er is geen rolrecht verschuldigd en er zijn geen bijkomende proceskosten. De procedure voor de KMS is dus kosteloos.
- De procedure is snel, laagdrempelig en informeel.
- De partijen behouden zelf de controle over het verloop van de verzoeningspoging.
- Voor partijen betekent een onderhandelde, zelfgekozen oplossing een meerwaarde ten opzichte van een opgelegde oplossing.
Meer informatie
Enkele hoven en rechtbanken stellen reeds informatiebrochures, nota’s en modellen over (de procedure voor) de KMS ter beschikking. Raadpleeg ze op de websites van:
Ook interessant
Hof van Cassatie bevestigt vertrouwelijkheid van bemiddeling
Zonder handtekening van de bemiddelaar is er geen bemiddelingsakkoord. Dat bevestigt het Hof van Cassatie in een recent arrest. Een zogenaamd "principieel akkoord" blijft dan ook vertrouwelijk en mag niet in rechte worden gebruikt.
Nieuw wetsvoorstel maakt collaboratieve akkoorden uitvoerbaar als vonnis
Een nieuw wetsvoorstel opent de deur naar de homologatie van collaboratief onderhandelde akkoorden, naar het voorbeeld van het bemiddelingsakkoord. Door de betere uitvoerbaarheid worden collaboratieve onderhandelingen nog aantrekkelijker voor zowel advocaten als rechtzoekenden. Tijdens de Kamercommissie Justitie van 30 september 2025 benadrukte OVB-voorzitter Peter Callens het belang van deze ontwikkeling.