Standpunt spijtoptanten
De Wet van 22 juli 2018 tot wijziging van het Wetboek van strafvordering betreffende toezeggingen in het kader van de strafvordering, de strafuitvoering of de hechtenis voert een algemene wettelijke regeling in voor spijtoptanten in het kader van de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en het terrorisme.
De wet van 22 juli 2018 voert een algemene wettelijke regeling voor spijtoptanten in.
Een spijtoptant kan in verdenking gesteld zijn voor, beklaagde of beschuldigde zijn van, of veroordeeld zijn voor gelijk welk misdrijf. Hij moet substantiële, onthullende, oprechte en volledige verklaringen afleggen over de meest maatschappij-ontwrichtende vormen van criminaliteit. Het gaat hierbij om misdrijven zoals bedoeld in artikel 90ter, §§2, 3 en 4 Sv. of misdrijven gepleegd in het kader van een criminele organisatie zoals bedoeld in artikel 324bis Sw. Die verklaringen gaan over de eigen betrokkenheid en de betrokkenheid van derden.
Het openbaar ministerie kan beroep doen op een spijtoptant als het onderzoek dat vereist en de overige middelen van onderzoek niet lijken te volstaan om de waarheid aan de dag te brengen. Voor die vorm van samenwerking tussen het OM en de spijtoptant wordt een memorandum ondertekend.
Opmerkingen OVB
- De uitsluiting van de toepassing van de spijtoptantenregeling in het opsporingsonderzoek oogt zeer vreemd omdat het een belangrijk onderdeel van de opportuniteitsmogelijkheden van het OM vormt. Door bij aanvang een ingestelde strafvordering te vereisen, zal het OM in bepaalde gevallen eerst de strafvordering moeten instellen.
- In tegenstelling tot de procedure van voorafgaande erkenning van schuld, kan de spijtoptantenregeling in alle fasen van de strafprocedure tot een overeenkomst over de straf leiden. Bij zaken die reeds bij de rechter aanhangig gemaakt waren, rijst de vraag of daarmee niet onevenredig afbreuk wordt gedaan aan de bevoegdheid van de rechter.
- Het is onduidelijk of een bekentenis ook vereist is voor de andere misdrijven die de spijtoptant kan hebben gepleegd en die losstaan van zijn verklaringen over de derde.
- In tegenstelling tot de gelijkaardige procedure van voorafgaande erkenning van schuld, lijkt het niet mogelijk voor het OM om een straf met uitstel of probatie toe te zeggen. De OVB stelt zich vragen bij de logica hierachter.
- De kandidaat-spijtoptant geniet de bijstand van een advocaat. De wet maakt echter geen gewag van een voorafgaande inzage, wat net als bij de minnelijke schikking en de voorafgaande erkenning van schuld nochtans essentieel is.
documenten
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Het nieuwe Strafwetboek: van wetteksten tot opleidingen
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht. Om advocaten wegwijs te maken in de hervorming, bundelen wij op één overzichtspagina de belangrijkste wetgeving, praktische informatie en relevante documenten.
Verbod op deelname aan protestbijeenkomsten opnieuw op tafel
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel teneinde een gerechtelijk verbod op deelname aan protestbijeenkomsten mogelijk te maken voor personen veroordeeld wegens geweld of vernielingen tijdens een eerdere protestbijeenkomst (DOC 56-1203).
Documenten in Antwerpse strafzaken vanaf september opnieuw op papier indienen
Advocaten in Antwerpen moeten vanaf 1 september 2026 documenten in strafzaken opnieuw op papier indienen bij de rechtbank. Digitale stukken die via e-mail worden verstuurd, worden niet langer aanvaard.
Advies over wetsvoorstel tot afschaffen van opschorting uitspraak bij seksuele misdrijven
Lees ons advies bij het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek. De indieners beogen de afschaffing van de mogelijkheid tot opschorting van de uitspraak van de veroordeling bij seksuele misdrijven, wij formuleren enkele mogelijke gevolgen.
Nieuwe noodwet tegen de overbevolking van de gevangenissen
De overbevolking in de Belgische gevangenissen bereikt nog steeds ongeziene hoogten. Vandaag keurde de Kamer van Volksvertegenwoordigers een nieuwe noodwet goed, maar of die daadwerkelijk het verschil zal maken, moet nog blijken.
Algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor veroordeelden gaat te ver
We hebben een advies ingediend over het wetsvoorstel tot invoering van een algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor daders met een verhoogd recidiverisico. Hoewel het aanpakken van recidiveproblematiek een legitieme doelstelling is, is de voorgestelde maatregel volgens ons niet proportioneel.
Comité van Ministers streng over toestand Belgische gevangenissen
Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Vasilescu-arrest over de overbevolking en de erbarmelijke leefomstandigheden in de Belgische gevangenissen.
Het Comité heeft duidelijk rekening gehouden met de input die we voorafgaand via een Rule 9 bijdrage hebben overgemaakt.
Partijen moeten in staat blijven hun rechter te kennen
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel over de bescherming van magistraten en griffiers via het afschermen van hun identiteit. We vinden de voorgestelde regeling onverenigbaar met de fundamenten van een eerlijk proces en hekelen de manke argumentatie en rechtsvergelijking.
Ingebrekestelling voor structurele problemen in Gentse gevangenis
We hebben de Belgische Staat formeel in gebreke gesteld om alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om de aanhoudende, ernstige en structurele problemen in de gevangenis van Gent aan te pakken.