Gerechtelijk verbod op deelname aan protestbijeenkomsten opnieuw op tafel
We schreven een kritisch advies bij het wetsvoorstel dat een gerechtelijk verbod op deelname aan protestbijeenkomsten wil mogelijk maken voor personen die werden veroordeeld wegens geweld of vernielingen tijdens een eerdere protestbijeenkomst (DOC 56-1203).
Nieuwe poging om geweld tijdens betogingen te voorkomen
Om te vermijden dat protestbijeenkomsten worden ontsierd door geweld en vernieling, is een wetsvoorstel ingediend dat de rechter de mogelijkheid biedt (en soms zelfs verplicht) om een deelnameverbod op te leggen aan wie hij strafrechtelijk veroordeelt voor feiten gepleegd tijdens een eerdere protestbijeenkomst.
Nieuw is het plan in geen geval. Een zeer gelijkaardig voorstel zat in 2023 al in de eerste versies van wat uiteindelijk de derde Wet om Justitie menselijker, sneller en straffer te maken zou worden. Na hevige parlementaire en maatschappelijke discussies werden de betreffende artikelen toen uit het wetsontwerp gehaald.
Niet alleen wij, maar onder meer ook het FIRM en de Hoge Raad voor de Justitie uitten zich toen erg kritisch tegenover het voorstel.
Bezwaren
Ook nu is ons standpunt verwegend negatief. De overheid moet beschikken over de nodige middelen om misbruik van het recht op vreedzaam betogen tegen te gaan en wangedrag en geweld tijdens protestbijeenkomsten te beteugelen en te bestraffen, maar het wetsvoorstel vindt daarin geenszins een juiste balans.
Onze voornaamste bezwaren hebben betrekking op:
- Het onduidelijk toepassingsgebied op de grens met het recht op staken
- De ernstige vragen rond de proportionaliteit van een preventieve maatregel met betrekking tot alle protestbijeenkomsten in het licht van artikel 26 Gw. en artikel 11 EVRM
- De beoordeling van de absolute noodzakelijkheid van een dergelijk ingrijpende maatregel nog voor de hoofdstraf van start is gegaan
- De verplichting tot het opleggen van het gerechtelijk verbod tot deelname in bepaalde omstandigheden
- De disproportionele bestraffing bij niet-naleving van het verbod, die even zwaar of zelfs nog zwaarder kan zijn dan de straf voor het misdrijf dat de aanleiding gaf voor het verbod Daarbij moet rekening worden gehouden met het feit dat de veroordeelde zelfs geen nieuw misdrijf moet hebben gepleegd
- Ernstige twijfels omtrent de doeltreffendheid van de maatregel
- Onzekerheid over de controle en uitvoering van de maatregel, met een mogelijk chilling effect om gebruik te maken van het recht om vreedzaam te betogen tot gevolg
Ook interessant
Documenten in Antwerpse strafzaken vanaf september opnieuw op papier indienen
Advocaten in Antwerpen moeten vanaf 1 september 2026 documenten in strafzaken opnieuw op papier indienen bij de rechtbank. Digitale stukken die via e-mail worden verstuurd, worden niet langer aanvaard.
Advies over wetsvoorstel tot afschaffen van opschorting uitspraak bij seksuele misdrijven
Lees ons advies bij het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek. De indieners beogen de afschaffing van de mogelijkheid tot opschorting van de uitspraak van de veroordeling bij seksuele misdrijven, wij formuleren enkele mogelijke gevolgen.