Ga verder naar de inhoud

Hoofdstuk 2 - Sa­men­wer­king tussen advocaten en niet-advocaten

Auteur

Dominique Dombret

Coördinator deontologie en tucht
Dominique Dombret

Deel dit artikel

Art. 176 - Definities

176.1. Multidisciplinaire samenwerking: de professionele samenwerking als advocaat met een niet-advocaat.

176.2. Multidisciplinair samenwerkingsverband: iedere vorm van multidisciplinaire samenwerking van duurzame aard. Hierbij onderscheidt men:

  • de ‘multidisciplinaire associatie’: het multidisciplinair samenwerkingsverband waarin de leden de uitoefening van hun onderscheiden beroepen volledig of gedeeltelijk hebben ingebracht en contractueel hebben vastgelegd hoe tussen hen de baten of verliezen van het samenwerkingsverband worden verdeeld, of de zeggenschap, dan wel de eindverantwoordelijkheid met elkaar delen;
  • de ‘multidisciplinaire groepering’: het multidisciplinair samenwerkingsverband waarvan de leden contractueel enkel hebben vastgelegd hoe zij gemeenschappelijke diensten ter ondersteuning van de beroepsuitoefening van haar leden organiseren en hoe ze de kosten daarvan delen;
  • het ‘multidisciplinair netwerk’: het multidisciplinair samenwerkingsverband waarvan de leden onafhankelijk van elkaar hun beroep uitoefenen, maar de andere leden van het netwerk bij hun cliënteel aanbevelen.

176.3. Documenten zijn voor de toepassing van dat hoofdstuk alle mogelijke stukken waarmee een multidisciplinair samenwerkingsverband naar buiten treedt, ongeacht de drager van de stukken en de middelen waarmee de stukken worden verspreid.

Art. 177 – Algemene regels

177.1. De advocaat verzekert in zijn multidisciplinaire samenwerking het respect voor de kernwaarden van de advocatuur en de naleving van de deontologische regels die op hem van toepassing zijn.

177.2. Een advocaat mag niet gedogen dat gesuggereerd of beweerd wordt dat hij deel uitmaakt van een niet-toegelaten multidisciplinair samenwerkingsverband. Hij moet daarop adequaat reageren.

177.3. Een advocaat mag met een niet-advocaat uitsluitend samenwerken in de vorm en volgens de regels vermeld in dat hoofdstuk, voor zover de wet en de beroepsregels het toelaten.

177.4. De bepalingen van dat hoofdstuk die betrekking hebben op de advocaat gelden ook voor een samenwerkingsverband van advocaten en de eenpersoonsvennootschappen.

De algemene regels uit Afdeling V.1.1 zijn van toepassing op de multidisciplinaire samenwerkingsverbanden, tenzij ze uit hun aard niet toepasselijk kunnen zijn op multidisciplinaire samenwerkingsverbanden.

177.5. Indien de niet-advocaat de advocaat verhindert om zijn deontologische regels na te leven, beëindigt de advocaat het samenwerkingsverband met de niet-advocaat. In voorkomend geval kan de stafhouder hem dat opleggen.

177.6. De oprichting, de wijziging, de ontbinding of beëindiging van een multidisciplinair samenwerkingsverband gebeurt schriftelijk, evenals de toetreding tot of uittreding uit een multidisciplinair samenwerkingsverband.

177.7. Een multidisciplinair samenwerkingsverband mag een benaming aannemen.

Art. 178– Verbod van multidisciplinaire associaties

178.1. Een advocaat mag in het Vlaams rechtsgebied geen multidisciplinaire associatie vormen.

178.2. Het verbod van artikel 178.1 wordt periodiek en minstens om de twee jaar geëvalueerd.

Art. 178bis – Multidisciplinaire groeperingen

178bis.1. De advocaat mag een multidisciplinaire groepering oprichten of toetreden tot een bestaande multidisciplinaire groepering.

178bis.2. De schriftelijke overeenkomst vermeldt de criteria ter bepaling van het aandeel in de kosten van de advocaat, respectievelijk de niet-advocaat, die zullen worden gedeeld, zonder dat het aanleiding geeft tot een verborgen inkomstenverschuiving.

178bis.3. De overeenkomst tot oprichting van een multidisciplinaire groepering, alsmede elke wijziging daarvan, wordt voorafgaand schriftelijk goedgekeurd door de stafhouder van de Orde waartoe de deelnemende advocaat behoort. De stafhouder gaat na of aan de voorwaarden van dat hoofdstuk en de essentiële beginselen die het beroep van advocaat beheersen, is voldaan.

178bis.4. De advocaat die toetreedt tot een bestaande multidisciplinaire groepering die eerder door zijn stafhouder(s) werd goedgekeurd en waarvan de statuten door zijn toetreding niet wijzigen, meldt zijn toetreding aan de stafhouder(s).

178bis.5. De advocaat die toetreedt tot een bestaande multidisciplinaire groepering die niet eerder aan zijn stafhouder(s) werd meegedeeld, deelt zowel de toetredingsovereenkomst als de reeds bestaande overeenkomsten vooraf ter schriftelijke goedkeuring aan de stafhouder(s) mee.

178bis.6. De overeenkomst tot oprichting van een multidisciplinaire groepering bepaalt uitdrukkelijk dat de overheden van de betrokken Orde(n), in het kader van hun toezicht op de naleving van dat hoofdstuk, toegang hebben tot alle documenten over de oprichting, de werking, de financiering en het bestuur van de multidisciplinaire groepering, om hen een volledig inzicht te verschaffen in de juridische, economische en financiële aspecten van de groepering.

178bis.7. De advocaat vermijdt elk belangenconflict met een cliënt van de niet-advocaat met wie hij een multidisciplinaire groepering vormt. Artikel 171.12 is van overeenkomstige toepassing.

De overeenkomst tot oprichting van een multidisciplinaire groepering bepaalt uitdrukkelijk dat het nazicht van belangenconflicten zal gebeuren door een advocaat, lid van de groepering, die daarvoor volledige toegang zal krijgen tot de lijst van cliënten van alle leden van de groepering en die het onderzoek naar het bestaan van belangenconflicten zal uitvoeren met respect voor het beroepsgeheim. Dit sluit niet uit dat overleg tussen die advocaat en de andere leden van de groepering mogelijk is om de gepaste conclusies te trekken uit een eventueel vastgesteld belangenconflict.

178bis.8. De advocaat die deel uitmaakt van een groepering met een niet-advocaat houdt een gescheiden dossieradministratie en een gescheiden archief van dat van de niet-advocaat, waartoe de niet-advocaat geen toegang heeft.

178bis.9. De advocaat die deelneemt aan een multidisciplinaire groepering is verplicht een lijst van de leden van de groepering, hun beroep, hun beroepsorde en hun plaats van vestiging beschikbaar te stellen voor de stafhouder.

178bis.10. De documenten van de multidisciplinaire groepering vermelden de naam, de hoedanigheid en de plaats van vestiging van de verzender. De communicatie van de groepering moet duidelijk aangeven wie communiceert. De uitgaande communicatie mag niet uitsluitend met de kantoornaam worden ondertekend.

De advocaat die lid is van een multidisciplinaire groepering, gebruikt bij de uitoefening van zijn advocatenactiviteiten zoals bedoeld in artikel 11, eerste lid, briefpapier waarop uitsluitend namen van de leden-advocaten vermeld staan.

Art. 178ter – Multidisciplinaire netwerken

178ter.1. De advocaat mag een multidisciplinair netwerk oprichten en toetreden tot een bestaand multidisciplinair netwerk.

178ter.2. De advocaat en de niet-advocaat delen geen infrastructuur. Zij delen evenmin computernetwerken en data waardoor de niet-advocaat toegang zou kunnen krijgen tot dossiers van de advocaat.

178ter.3 Overeenkomsten of schriftelijke afspraken over de oprichting van, de toetreding tot, dan wel de wijziging van een multidisciplinair netwerk worden vooraf door de betrokken advocaten aan hun stafhouder meegedeeld. De stafhouder kan wijzigingen opleggen.

178ter.4. De advocaat die toetreedt tot een bestaand multidisciplinair netwerk dat niet eerder aan zijn stafhouder(s) werd meegedeeld, deelt zowel de toetredingsovereenkomst als de reeds bestaande overeenkomst vooraf aan zijn stafhouder(s) mee.

178ter.5 De overeenkomst tot oprichting van een multidisciplinair netwerk bepaalt uitdrukkelijk dat de overheden van de betrokken Orde(n), in het kader van hun toezicht op de naleving van dit hoofdstuk, toegang hebben tot alle documenten over de oprichting, de werking, de financiering en het bestuur van het multidisciplinaire netwerk, om hen een volledig inzicht te verschaffen in de juridische, economische en financiële aspecten van het netwerk.

178ter.6. De advocaten die deel uitmaken van een multidisciplinair netwerk vermelden dat steeds en duidelijk in hun contacten met derden.

Art. 179 – Projectgebonden multidisciplinaire samenwerking

179.1. Een advocaat kan in een tijdelijke vennootschap voor een welbepaalde opdracht met een niet-advocaat diensten verlenen. De advocaat meldt dat aan zijn stafhouder.

179.2. Een tijdelijke vennootschap mag een gemeenschappelijke naam of logo gebruiken.

Nog vragen? Onze specialisten ter zake

Ontdek alle medewerkers

Dominique Dombret

Coördinator deontologie en tucht

Merve Köse

Jurist deontologie

Gerelateerd nieuws

Deze berichten verschenen recent:
Deontologie
donderdag 05 februari 2026

Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?

Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.

Meer lezen
Tucht
donderdag 27 november 2025

Stel u kandidaat voor het College van Toezicht

Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.

Meer lezen
Deontologie Opleidingsinstituut
vrijdag 10 oktober 2025

Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie

Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.

Meer lezen
Advocaten-stagiairs
Deontologie Beroepsopleiding
donderdag 09 oktober 2025

Beroepsopleiding advocaten-stagiairs herzien

Sinds 2 oktober 2025 gelden er belangrijke veranderingen in de beroepsopleiding van advocaten-stagiairs. Onze algemene vergadering keurde op 24 september een nieuw reglement goed dat verschillende artikelen van de Codex Deontologie voor Advocaten wijzigt. De aanpassingen betreffen de stage en de beroepsopleiding en zijn gericht op een werkbaardere en duidelijkere invulling van het traject voor stagiairs.

Meer lezen
Tuchtdatabank
donderdag 09 oktober 2025

Tuchtdatabank van advocatuur geactualiseerd

We hebben onze tuchtdatabank recent geactualiseerd. Wie zich wil informeren over de tuchtrechtspraak binnen de advocatuur, kan alle beslissingen van de tuchtraden online raadplegen op deze website.

Meer lezen
Advocaten
Deontologie Stage
woensdag 08 oktober 2025

De vernieuwde stageovereenkomst

Vanaf 10 oktober 2025 zal een gewijzigd artikel 31bis van de Codex Deontologie voor Advocaten gelden voor alle lopende en nieuwe stageovereenkomsten. De aangepaste regeling verduidelijkt de rechten en plichten van zowel stagiair als stagemeester, met extra aandacht voor thema’s zoals aansprakelijkheid, afwezigheden, wachtdiensten en de beëindiging van de stageovereenkomst. Raadpleeg ons vernieuwde model van de stageovereenkomst, aangepast aan de nieuwe regels.

Meer lezen
Deontologie
donderdag 11 september 2025

Deontologieadviezen geactualiseerd en online raadpleegbaar

De databank met deontologieadviezen op deze website werd recent geactualiseerd. Deze adviezen bieden een nuttige leidraad bij de toepassing van de Codex Deontologie voor Advocaten die altijd in concreto moet gebeuren.

Meer lezen
Tucht
donderdag 11 september 2025

Vijfde jaarverslag College van Toezicht beschikbaar

Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn vierde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen advocaten in Vlaanderen (inclusief Brussel-Nederlands) in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2022 tot 31 augustus 2023.

Meer lezen
Deontologie Beroepsgeheim
donderdag 19 juni 2025

Wet Private Opsporing: enkele aandachtspunten voor advocaten

De Wet Private Opsporing (WPO) vervangt sinds haar inwerkingtreding op 16 december 2024 de verouderde wet van 19 juli 1991 ‘tot regeling van het beroep van privédetective’. Advocaten die in het kader van hun dienstverlening aan de cliënt beroep willen doen op private onderzoekers moeten zich terdege bewust zijn de bepalingen van de WPO en hun cliënt daarover informeren. We geven u daarom een beknopt overzicht met aandachtspunten.

Meer lezen