Deontologie-advies Advies 401
Een advocaat kan bij een fiscale controle tegenover de fiscale administratie het beroepsgeheim niet inroepen om zichzelf in te dekken tegen rechtmatige aanspraken van de fiscus, maar dit sluit niet uit dat hij de plicht blijft behouden om in zijn contact met de fiscale administratie zijn beroepsgeheim ten aanzien van zijn cliënten te behouden - de namen van de cliënten dienen verborgen te worden - artikel 334 WIB 92 plaatst het beroepsgeheim boven de verplichting van de belastingplichtige om bepaalde gegevens en documenten aan de belastingadministratie mee te delen
Auteur
Dominique Dombret
Auteur
Merve Köse
Vraag
In goede orde ontving ik uw fax van 1 augustus jl. met betrekking tot de vraag van mr. X die door de belastingadministratie gevraagd wordt het boekhoudjournaal van haar derdenrekening te bezorgen aan het controlekantoor.
Confrater X stelt zich de vraag of deze stukken mogen worden overgemaakt aan het controlekantoor dan wel of de stukken op haar kantoor het voorwerp dienen uit te maken van controle.
Advies
Terecht stelt u in uw ontwerpschrijven dat een controle enkel mogelijk is voor zover het beroepsgeheim niet wordt geschonden. Evenwel komt het mij voor dat de namen van de cliënten verborgen dienen te worden.
Een advocaat kan tegenover de fiscale administratie het beroepsgeheim niet inroepen om zichzelf in te dekken tegen rechtmatige aanspraken van de fiscus, maar dit sluit niet uit dat hij de plicht blijft behouden om in zijn contact met de fiscale administratie zijn beroepsgeheim ten aanzien van zijn cliënten te behouden. De stelling dat een advocaat zich in het kader van een fiscale controle van zijn aangifte niet zou kunnen beroepen op het beroepsgeheim is in strijd met artikel 334 WIB 92 dat voorziet dat de belastingplichtige het beroepsgeheim kan doen gelden en dat het de bevoegde tuchtoverheid is die oordeelt of de vraag om inlichtingen of het voorleggen van boeken/journaals verzoenbaar is met het eerbiedigen van het beroepsgeheim. De wet plaatst dus het beroepsgeheim boven de verplichting van de belastingplichtige om bepaalde gegevens en documenten aan de belastingadministratie mee te delen.
Dit alles doet evenwel geen afbreuk aan het feit dat de belastingplichtige advocaat zich niet achter zijn beroepsgeheim kan verschuilen louter om zichzelf te beschermen tegen wettelijke en gewettigde vragen van de fiscale administratie.
Artikel 334 WIB 92 stelt dat de territoriaal bevoegde tuchtoverheid een oordeel velt. Er is geen sprake van een advies van de stafhouder, wel van een oordeel. Het hof van beroep te Gent bevestigde deze stelling in een arrest van 15 juli 2010. - (Hof Gent, 15 juli 2010, T.F.R., november 2010, 908) :
Dat de advocaat enkel inzage kan geven van de derdenrekening in de mate dat elke verwijzing naar de cliënt geschrapt is.
In een noot onder het aangehaalde arrest schrijven mr. Thierry AFSCHRIFT en mr. Pitou VAN HISSENHOVEN :
Wij sluiten ons aan bij het hof waar het stelt dat op de advocaat enerzijds de verplichting rust om de bescheiden voor te leggen aan de controlerende ambtenaar van de fiscale administratie, maar dat hij anderzijds ook gebonden is aan het beroepsgeheim en in het licht van de beslissing van de stafhouder de identiteit van zijn cliënten verborgen moet houden. De advocaat heeft hierover zelfs niets te beslissen: het beroepsgeheim raakt de openbare orde en hij kan zichzelf er niet van ontslaan.
Het hof stelt terecht vast dat het technisch niet onmogelijk is om de documenten waarvan de administratie de overlegging vraagt te anonimiseren, maar dat de betrokkene hiervoor voldoende tijd moet krijgen. Zo kan de belastingplichtige advocaat ervoor zorgen dat zijn boekhouding geen namen van cliënten, maar enkel refertes vermeldt. Op rekeninguittreksels kan hij de namen van cliënten verwijderen of onleesbaar maken. Het hof bevestigt met dit arrest het algemeen aanvaarde standpunt dat het beroepsgeheim enkel bestaat in het belang van derden en niet aan de fiscale administratie kan worden tegengeworpen in het kader van het onderzoek naar de eigen belastingplicht van de geheimhouder, hier advocaat.
Bovendien refereer ik aan het artikel van Professor MAUS in AD REM, 4/2005, p. 4.
Resumerend meen ik dat er geen bezwaar bestaat dat confrater X de geanonimiseerde documenten zou bezorgen aan de belastingcontrole tenzij dat het verbergen van de namen niet voldoende duidelijk is. In dat geval zal de controle op haar kantoor moeten plaatsvinden.
Edward Janssens
Verkozen bestuurder departement deontologie
Download
Ook interessant
Advies 779
Advies 776
Gerelateerd nieuws
Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed
Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.
Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?
Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.
Stel u kandidaat voor het College van Toezicht
Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.
Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie
Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.
Beroepsopleiding advocaten-stagiairs herzien
Sinds 2 oktober 2025 gelden er belangrijke veranderingen in de beroepsopleiding van advocaten-stagiairs. Onze algemene vergadering keurde op 24 september een nieuw reglement goed dat verschillende artikelen van de Codex Deontologie voor Advocaten wijzigt. De aanpassingen betreffen de stage en de beroepsopleiding en zijn gericht op een werkbaardere en duidelijkere invulling van het traject voor stagiairs.
Tuchtdatabank van advocatuur geactualiseerd
We hebben onze tuchtdatabank recent geactualiseerd. Wie zich wil informeren over de tuchtrechtspraak binnen de advocatuur, kan alle beslissingen van de tuchtraden online raadplegen op deze website.
De vernieuwde stageovereenkomst
Vanaf 10 oktober 2025 zal een gewijzigd artikel 31bis van de Codex Deontologie voor Advocaten gelden voor alle lopende en nieuwe stageovereenkomsten. De aangepaste regeling verduidelijkt de rechten en plichten van zowel stagiair als stagemeester, met extra aandacht voor thema’s zoals aansprakelijkheid, afwezigheden, wachtdiensten en de beëindiging van de stageovereenkomst. Raadpleeg ons vernieuwde model van de stageovereenkomst, aangepast aan de nieuwe regels.
Deontologieadviezen geactualiseerd en online raadpleegbaar
De databank met deontologieadviezen op deze website werd recent geactualiseerd. Deze adviezen bieden een nuttige leidraad bij de toepassing van de Codex Deontologie voor Advocaten die altijd in concreto moet gebeuren.
Vijfde jaarverslag College van Toezicht beschikbaar
Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn vierde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen advocaten in Vlaanderen (inclusief Brussel-Nederlands) in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2022 tot 31 augustus 2023.