Omzendbrief BiZa en Justitie Gelijke bewijskracht uittreksels Rijksregister en gemeentelijke attesten
Op 2 september 2025 werd een gezamenlijke omzendbrief gepubliceerd door de minister van Justitie, Annelies Verlinden, en de minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Quintin. Deze omzendbrief heeft betrekking op de harmonisatie van de bewijskracht van de uittreksels uit het Rijksregister van DPA enerzijds, en de gemeentelijke getuigschriften en attesten anderzijds.
Concreet verduidelijkt de tekst dat uittreksels via DPA dezelfde bewijswaarde hebben als gemeentelijke attesten, en dat gemeentelijke administraties enkel nog in beperkte gevallen getuigschriften aan advocaten kunnen afleveren.
Deze omzendbrief verduidelijkt deze twee punten:
- het gebruik door advocaten van uittreksels uit het Rijksregister in het kader van gerechtelijke procedures
- de gevallen waarin gemeentelijke administraties op verzoek van advocaten getuigschriften kunnen afleveren
Voor punt (1) geldt dat uittreksels uit het Rijksregister, door advocaten verkregen via DP-A en gebruikt in gerechtelijke procedures, dezelfde bewijswaarde hebben als attesten die door gemeentelijke administraties worden afgeleverd.
Voor punt (2) geldt dat gemeentelijke administraties nog steeds getuigschriften kunnen afleveren aan advocaten, zij het enkel in beperkte gevallen.
De OVB is zeer tevreden dat de ministers hier duidelijkheid hebben gebracht. Het is een logische en noodzakelijke stap die het werk van advocaten en de behandeling van dossiers ten goede komt.
Gelijkschakeling bewijswaarde
De omzendbrief verduidelijkt dat uittreksels uit het Rijksregister verkregen via DP-A dezelfde bewijskracht (moeten) hebben als getuigschriften afgeleverd door de gemeente, zelfs wanneer een wetsartikel enkel een attest afgeleverd door de gemeente voorschrijft.
Dit lijkt vanzelfsprekend maar we stelden in het verleden vast dat uittreksels van DP-A niet altijd werden aanvaard door sommige rechtbanken, zelfs niet wanneer de wet uitdrukkelijk een uittreksel uit het Rijksregister toelaat.
De omzendbrief is zeer helder: uittreksels uit het Rijksregister verkregen via DP-A en getuigschriften en attesten van de gemeente hebben dezelfde bewijswaarde voor de rechtbank, ongeacht of een wetsartikel een attest afgeleverd door de gemeente of een uittreksel uit het Rijksregister voorschrijft.
Wanneer gemeentelijke getuigschriften gebruiken?
Verder verduidelijkt de omzendbrief dat uit artikel 6 van de Rijksregisterwet en Beslissing 056/2019 van de minister van Binnenlandse Zaken volgt dat wanneer de Orde van Vlaamse balies en de Ordre des Barreaux Francophones et Germanophones en hun leden gegevens kunnen opvragen bij het Rijksregister, zij eenzelfde gegeven niet meer kunnen opvragen bij het Bevolkingsregister op gemeentelijk niveau. Dat betekent dat advocaten gegevens via DP-A moeten ophalen via een uittreksel wanneer de mogelijkheid zich stelt, en de gegevens niet mogen gaan opvragen bij de gemeente, die dat zal weigeren.
De gevallen waarin de gemeente getuigschriften aan advocaten kan verlenen, zijn strikt beperkt tot de volgende gevallen:
- Als advocaten een aanvraag indienen voor hun eigen cliënten op basis van een specifiek schriftelijk mandaat. In dat geval treedt men namelijk niet op in de hoedanigheid van advocaat, maar in naam en voor rekening van een cliënt op basis van een volmacht.
- Bij een technische panne van DP-A op voorwaarde dat de panne aan de diensten van het Rijksregister wordt gemeld en dat er sprake is van hoogdringendheid. De gemeente moet de aanmelding van die panne verifiëren bij ADIB.
Gegevens beschikbaar via het DP-A
De omzendbrief verduidelijkt dat advocaten via DP-A toegang hebben tot de gegevens bedoeld onder artikel 3, 1ste lid, 1°, 2°, 3°, 4°, 5°, 6°, 8°, 9°, 13° en 14° van de Wet op het rijksregister. Dat klopt, ingevolge Beraadslaging RR nr 42/2013 van 8 mei 2013 van het destijds Sectoraal comité van het Rijksregister. Die gegevens moeten advocaten dus ophalen via DP-A, en niet via de gemeente.
Er bestaat echter een machtiging naast die nr. 42/2013 van 8 mei 2013. Op 23 december 2024 heeft de minister van Binnenlandse Zaken, met machtiging nr. 049/2024, de toegangsrechten van advocaten tot het Rijksregister uitgebreid. Dankzij die nieuwe machtiging kunnen advocaten via DPA twee extra gegevens uit het Rijksregister raadplegen:
- Nummer 9°/1: akten en beslissingen betreffende rechtsbekwaamheid en bewind
- Nummer 16°: vermelding van descendenten)
Deze nieuwere machtiging, die naast de oudere machtiging bestaat, geldt echter slechts voor een duur van één jaar vanaf de datum van de machtiging. Om die reden verwijst de omzendbrief naar Beraadslaging RR nr 42/2013 van 8 mei 2013.
Ondertussen wordt er gewerkt aan een duurzame wettelijke basis voor de verwerking van persoonsgegevens door advocaten. Lees daarover meer informatie.
Download de omzendbrief
Lees ook
DPA-Authentic Sources Rijksregister
Nieuwe machtiging verruimt toegang tot het Rijksregister voor advocaten
Op 23 december 2024 heeft de minister van Binnenlandse Zaken, met machtiging nr. 049/2024, de toegangsrechten van advocaten tot het Rijksregister uitgebreid. Dankzij die nieuwe machtiging, die minimaal één jaar van kracht blijft, kunnen advocaten via DPA twee extra gegevens uit het Rijksregister raadplegen. Deze uitbreiding komt naast de bestaande machtiging nr. 42/2013 van 8 mei 2013.
Toegang van een advocaat tot het Rijksregister
Uw beroepswerkzaamheden als advocaat vereisen soms dat u het Rijksregister raadpleegt. We hebben gemerkt dat advocaten niet altijd weten tot welke gegevens ze toegang hebben, hoe die toegang verloopt, en voor welke doeleinden ze die gegevens mogen raadplegen. Daarom geven we u een antwoord op enkele belangrijke vragen.
Ook interessant
Let op phishing: hoe uw @advocaat.be-mail veilig te houden
We ontvingen de laatste weken en maanden meerdere meldingen van gerichte phishingpogingen op mailboxen met een @advocaat.be-adres. Waakzaamheid is daarom geboden.
Kompenso berekent uw schadedossiers in enkele minuten
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of duurzamer maken. Zo ontwikkelde advocatenkantoor Konsilio Advocaten Kompenso, een schadeberekeningstool die complexe schadedossiers berekend in slechts enkele minuten. Wij interviewden mr. Andy Verhaegen over deze tool, en wat ze kan betekenen voor de advocatuur.