AI tools door en voor advocaten "Zie Alice als een ge­ta­len­teer­de medewerker die een eerste draft schrijft"

Wat is Alice, en hoe helpt het advocaten in hun dagelijkse praktijk?

Mr. Villé: "Alice is een AI-platform voor advocaten, specifiek gebouwd voor litigieuze en adviserende juridische praktijken. Het ondersteunt advocaten doorheen de volledige keten van een dossier: van de eerste analyse van stukken, over juridisch onderzoek en argumentatieopbouw, tot het opstellen van conclusies en adviezen.

Concreet betekent dit dat een advocaat dossierstukken inlaadt, Alice vraagt om de feiten te reconstrueren, de tegenpartijargumenten objectief samen te vatten, eigen juridische argumenten te ontwikkelen op basis van relevante rechtspraak en doctrine, en vervolgens juridische paragrafen te draften die rechtstreeks bruikbaar zijn in een conclusie of pleitnota. Alice werkt daarbij stap voor stap, gestructureerd, en altijd met herleidbare bronvermeldingen."

Waarom zijn bestaande AI-tools onvoldoende voor juridisch casework?

Mr. Villé: "Generieke AI-tools zoals ChatGPT zijn gebouwd voor brede toepassingen. Ze zijn krachtig in taalbeheersing, maar ze zijn niet ontworpen voor de specifieke eisen van juridisch werk. De vier fundamentele problemen zijn:

• Ze hallucineren: ze verzinnen rechtspraak, artikelnummers en feitelijke elementen die niet bestaan.
• Ze hebben geen toegang tot het dossier: ze werken vanuit hun trainingsdata, niet vanuit de concrete processtukken.
• Ze bieden geen herleidbare output: de advocaat weet niet waar de redenering vandaan komt.
• Ze missen juridische structuur: een goede conclusie vereist een specifieke logica van argumentopbouw, repliek en dupliek die niet spontaan uit een chatinterface volgt.

Alice vertrekt van een fundamenteel andere architectuur: de output is altijd verankerd in documenten die de gebruiker zelf aanlevert - dossierstukken, rechtspraak, doctrine - aangevuld met een bibliotheek van juridisch geverifieerde bronnen. Niets wordt verzonden zonder een aantoonbare grondslag."

Hoe voorkomt Alice concreet zulke hallucinaties?

Mr. Villé: “Hallucinatiepreventie zit structureel ingebakken in de architectuur van het platform.

Elke juridische bewering moet herleidbaar zijn tot een document dat door de gebruiker werd opgeladen of tot een gecontroleerde bron uit de juridische bibliotheek. Output zonder verifieerbare bron wordt geblokkeerd.

Daarnaast bevatten alle workflows expliciete instructies die het systeem verbieden om rechtspraak, doctrine of feitelijke elementen te vermelden die niet aanwezig zijn in de aangeleverde stukken. Citeren uit een dossier mag - inclusief typografische nadruk - maar altijd met correcte bronvermelding.

Ook de workflow zelf speelt daarin een rol. Elke stap bouwt voort op eerder geverifieerde informatie, waardoor fouten zich veel minder snel opstapelen.”

Als advocaten kunnen vertrouwen op de output, wat houdt die validatiestap volgens u dan in?

Mr. Villé: "De output van Alice is betrouwbaar als vertrekpunt, niet als eindpunt. De juridische structuur, de argumentatieopbouw en de taalkundige kwaliteit zijn hoog. Maar de advocaat moet altijd:

- Verifiëren of de feiten correct zijn weergegeven in de context van het concrete dossier.

- Nagaan of de aangehaalde rechtsbronnen effectief van toepassing zijn op de feitelijke situatie.

- Een professioneel oordeel vormen over de strategische opportuniteit van elk argument.

Vergelijk het met een bijzonder getalenteerde medewerker die een sterke eerste draft aflevert. De partner tekent die ook niet zonder te lezen."

Wat gebeurt er wanneer beide partijen in een procedure met gelijkaardige AI-tools werken?

Mr. Villé: “Dan zal het verschil vooral zitten in de kwaliteit van de onderliggende kennisstructuren.

Kantoren die hun interne kennisbeheer goed georganiseerd hebben — modellen, eerdere conclusies, gespecialiseerde rechtspraak — zullen daar op termijn een enorme meerwaarde uit halen.

Daarnaast blijft recht natuurlijk fundamenteel interpretatief. Een rechter beoordeelt niet alleen het juridische kader, maar ook de concrete feiten van een dossier. Het blijft uiteindelijk de advocaat die de feiten juridisch positioneert en strategisch inzet.”

Wat betekent AI volgens jullie uiteindelijk voor de toekomst van de advocatuur?

Mr. Villé: “Ik denk dat AI het economische en operationele model van advocatenkantoren fundamenteel zal hertekenen.

De klassieke piramidestructuur — waarbij juniors grote volumes voorbereidend werk uitvoeren en seniors valideren — zal veranderen. Kantoren die AI structureel integreren, zullen sneller kunnen werken, consistenter presteren en complexere dossiers behandelen met kleinere teams. Maar dat betekent niet dat de rol van de advocaat verdwijnt. Integendeel. Wat belangrijker wordt, zijn precies de zaken die AI niet kan vervangen: strategisch oordeel, procesinzicht, cliëntrelaties en ethische afwegingen.

Tegelijk verschuift de bron van onderscheidend vermogen. Kantoren die uitsluitend werken met generieke tools op dezelfde bronnen als iedereen, zullen onvermijdelijk dichter naar elkaar toegroeien. Wie wél zijn eigen data structureert — eerdere conclusies, opgebouwde argumenten, intern gecureerde rechtspraak — bouwt een kennislaag die niemand anders heeft. Cliënten zullen steeds meer betalen voor die gecumuleerde intelligentie van het kantoor als geheel."