Standpunt registratie slachtoffer als benadeelde persoon
Op vraag van de kamercommissie Justitie hebben we een kort advies geschreven bij een wetsvoorstel om de rechtspositie van slachtoffers van strafrechtelijke feiten te verbeteren door hen automatisch te registreren als benadeelde persoon. We onthalen het voorstel als een positieve ontwikkeling.
Het wetsvoorstel (DOC56-0051) laat elke klager een verklaring als benadeelde partij afleggen, tenzij deze daar op uitdrukkelijke en geïnformeerde wijze van afziet. Deze maatregel vereist een aanpassing van artikel 5bis van de wet van 17 april 1878 houdende de Voorafgaande Titel van het Wetboek van Strafvordering.
De doelstelling is duidelijk. Om als benadeelde persoon erkend te worden, moet het slachtoffer op dit ogenblik zelf stappen zetten. Dat kan leiden tot onbedoelde niet-registratie. De OVB steunt vanzelfsprekend elke maatregel die erop gericht is de rechtspositie van slachtoffers te verbeteren en hen in staat te stellen hun rechten op doeltreffende wijze uit te oefenen.
Een kanttekening bij het op zich positieve voorstel is het risico op ‘vals positieve’ gevallen. Er zijn namelijk ook situaties waarin iemand aangifte doet van strafbare feiten, bijvoorbeeld als getuige of uit burgerzin, zonder persoonlijk door de feiten te worden geschaad en dus zonder er slachtoffer van te zijn. Het registreren van zo iemand als benadeelde persoon zou ertoe kunnen leiden dat hij onbedoeld op de hoogte wordt gehouden van het verdere verloop van de strafklacht. Dit zou kunnen leiden tot ongezonde nieuwsgierigheid bij bepaalde klachtleggers. Erger nog, een getuige die tevens klager is en onbedoeld inzage krijgt in het strafdossier zou zijn onbevangenheid verliezen en zichzelf als getuige in de procedure ten gronde ‘verbranden’.
We hebben daarom een alternatieve formulering voorgesteld die dergelijke nefaste gevolgen voorkomt.
Lees ons advies en het wetsvoorstel
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Bijkomende maatregelen gevangenisnoodwet van kracht vanaf 1 oktober 2026
De 'noodwet 2.0' die goedgekeurd werd op 22 juli 2026 voert een reeks bijkomende maatregelen in om de overbevolking in de gevangenissen terug te dringen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen die op 1 oktober 2026 in werking treden, met verwijzing naar de toepasselijke collectieve brieven en nieuwe bijlagen.
Het nieuwe Strafwetboek: van wetteksten tot opleidingen
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht. Om advocaten wegwijs te maken in de hervorming, bundelen wij op één overzichtspagina de belangrijkste wetgeving, praktische informatie en relevante documenten.
Verbod op deelname aan protestbijeenkomsten opnieuw op tafel
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel teneinde een gerechtelijk verbod op deelname aan protestbijeenkomsten mogelijk te maken voor personen veroordeeld wegens geweld of vernielingen tijdens een eerdere protestbijeenkomst (DOC 56-1203).
Documenten in Antwerpse strafzaken vanaf september opnieuw op papier indienen
Advocaten in Antwerpen moeten vanaf 1 september 2026 documenten in strafzaken opnieuw op papier indienen bij de rechtbank. Digitale stukken die via e-mail worden verstuurd, worden niet langer aanvaard.
Advies over wetsvoorstel tot afschaffen van opschorting uitspraak bij seksuele misdrijven
Lees ons advies bij het wetsvoorstel tot wijziging van artikel 64 van het nieuwe Strafwetboek. De indieners beogen de afschaffing van de mogelijkheid tot opschorting van de uitspraak van de veroordeling bij seksuele misdrijven, wij formuleren enkele mogelijke gevolgen.
Nieuwe noodwet tegen de overbevolking van de gevangenissen
De overbevolking in de Belgische gevangenissen bereikt nog steeds ongeziene hoogten. Vandaag keurde de Kamer van Volksvertegenwoordigers een nieuwe noodwet goed, maar of die daadwerkelijk het verschil zal maken, moet nog blijken.
Algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor veroordeelden gaat te ver
We hebben een advies ingediend over het wetsvoorstel tot invoering van een algemeen omgangsverbod met minderjarigen voor daders met een verhoogd recidiverisico. Hoewel het aanpakken van recidiveproblematiek een legitieme doelstelling is, is de voorgestelde maatregel volgens ons niet proportioneel.
Comité van Ministers streng over toestand Belgische gevangenissen
Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Vasilescu-arrest over de overbevolking en de erbarmelijke leefomstandigheden in de Belgische gevangenissen.
Het Comité heeft duidelijk rekening gehouden met de input die we voorafgaand via een Rule 9 bijdrage hebben overgemaakt.
Partijen moeten in staat blijven hun rechter te kennen
We hebben een kritisch advies geschreven bij het wetsvoorstel over de bescherming van magistraten en griffiers via het afschermen van hun identiteit. We vinden de voorgestelde regeling onverenigbaar met de fundamenten van een eerlijk proces en hekelen de manke argumentatie en rechtsvergelijking.