Standpunt grootschalig DNA-onderzoek
Op 3 februari 2021 hebben we ons standpunt over het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter facilitering van grootschalig DNA-onderzoek (DOC55-1756/001) overgemaakt aan de kamercommissie Justitie.
Het wetsvoorstel bepaalt dat de onderzoeksrechter zou kunnen bevelen dat een referentiestaal wordt afgenomen van een grote groep personen zonder dat er ernstige aanwijzingen van schuld of zelfs een direct band moet bestaan tussen de betrokkenen en het gerechtelijk onderzoek.
De OVB is van mening dat de modaliteiten die het huidige wetsvoorstel daarvoor schetst, de evenredigheid tussen de fundamentele rechten van het individu en het algemene belang van een efficiënte strafprocedure schendt.
We halen daarbij volgende onder meer volgende aandachtspunten aan:
- De vrije keuze van de betrokken persoon om al dan niet mee te werken moet steeds gevrijwaard blijven. Men hoeft zich niet te verantwoorden voor een weigering.
- Een weigering kan niet als een de facto vermoeden worden beschouwd in het nadeel van de betreffende persoon. We zijn gekant tegen een systeem dat uitgaat van het het principe dat als je niets te verbergen hebt, er geen reden is om geen afstand te doen van je rechten.
- Een dwangafname van DNA-materiaal bij een persoon die noch verdacht wordt, noch betrokken is bij het gerechtelijk onderzoek kan niet worden gerechtvaardigd in het licht van het vermoeden van onschuld, het recht op privacy en het recht op lichamelijke integriteit.
- Het materieel toepassingsgebied is te ruim voor deze reeds ingrijpende maatregel
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Ingebrekestelling voor structurele problemen in Gentse gevangenis
We hebben de Belgische Staat formeel in gebreke gesteld om alle noodzakelijke en passende maatregelen te nemen om de aanhoudende, ernstige en structurele problemen in de gevangenis van Gent aan te pakken.
OVB waarschuwt voor inperkingen van de wrakingsprocedure
We hebben, samen met Avocats.be en op eigen initiatief, een advies overgemaakt aan de Kamercommissie Justitie en het kabinet van de minister van Justitie. Aanleiding zijn de plannen om de wrakingsprocedure grondig te hervormen en in te perken.
Inwerkingtreding nieuw Strafwetboek uitgesteld tot 1 september
De inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek is uitgesteld van 8 april naar 1 september 2026. Daar was al langer vraag naar, niet in het minst vanuit de magistratuur. Het uitstel lijkt politieke pasmunt voor een akkoord over de maatregelen rond de overbevolking in de gevangenissen.
Slachtofferparticipatie in strafuitvoering toegankelijker
Een nieuw wetsvoorstel wil het mogelijk maken dat slachtoffers die zich geen burgerlijke partij hebben gesteld maar wel geïnformeerd en/of gehoord willen worden in de strafuitvoering, hier niet langer enkel schriftelijk maar ook mondeling om kunnen verzoeken. Lees ons advies.
Tijdelijk strafuitvoeringskader voor het nieuwe Strafwetboek goedgekeurd
Het nieuwe Strafwetboek treedt in werking op 8 april 2026. Vermits het nog enkele jaren wachten is op een nieuw Strafuitvoeringswetboek, moet een tijdelijk wettelijk kader worden gecreëerd. Dat kader werd vandaag goedgekeurd in de Kamercommissie Justitie.
Nieuwe wijzigingen in het tuchtregime van gedetineerden
Het Directoraat-Generaal Penitentiaire Inrichtingen meldt dat collectieve brief nr. 124 van 6 september 2013 over het tuchtregime van gedetineerden opnieuw op enkele punten is aangepast.
Voorstel tot hoorrecht voor slachtoffers bij voorlopige hechtenis gaat te ver
We hebben advies uitgebracht over het wetsvoorstel tot wijziging van de Voorlopige Hechteniswet om een hoorrecht voor slachtoffers in te stellen. Voor ons gaat die uitbreiding te ver.
Rijden spijts verval: verbeurdverklaring van voertuig wordt de regel
De Kamer heeft het wetsvoorstel tot wijziging van de Wegverkeerswet voor wat betreft de verplichte verbeurdverklaring van het voertuig bij rijden spijts verval (56-390) goedgekeurd. We leverden hier eerder advies bij.
Nieuwe visitatieronde stafhouders onthult steeds grotere gevangenisproblematiek
Net als in 2024 brachten alle stafhouders op 10 december 2025, de Internationale dag van de Mensenrechten, een bezoek aan één of meerdere penitentiaire inrichtingen binnen hun werkgebied. We hebben hun – helaas overwegend negatieve – bevindingen verzameld in één rapport.