Deontologie-advies Advies 571

Mr. X (van de balie van x) heeft op 15 maart 2016 namens zijn cliënt BV NV VHG advocatenkantoor Y & Co aangetekend ingebreke gesteld.

Bij brief d.d. 23 maart 2016 heeft mr. X hiervan kennis gegeven aan stafhouder y, met kopie van de aangetekende ingebrekestelling.

Op 4 april 2016 heeft stafhouder y deze brief van mr. X d.d. 23 maart 2016 overgemaakt aan stafhouder x.

Hierop schreef stafhouder x mr. Y (van de balie van x) aan op 7 april 2016, met de vraag of een minnelijke regeling mogelijk is. Op 2 mei 2016 herhaalt stafhouder x haar vraag.

Bij brief d.d. 25 mei 2016 voert mr. Y aan dat hij aanstoot neemt aan het feit dat mr. X de verwittigingsplicht zoals opgenomen in de artikelen III.2.1.13 - III.2.1.14 en VI.2.1 van de Codex Deontologie voor Advocaten (hierna: de Codex), toepast op het eventueel inleiden van een rechtsvordering tegen een rechtspersoon. Volgens mr. Y wordt met de bewoording ‘de advocaat’ in de genoemde artikelen van de Codex de Vlaamse advocaat bedoeld zoals omschreven in artikel 498 Ger. W. Hij meent dat de BVBA Y & Co Advocaten hieraan niet voldoet en dat derhalve de verwittigingsplicht zoals bepaald in de artikelen III.2.1.13 - III.2.1.14 en VI.2.1 van de Codex niet van toepassing is.

Vooreerst komt het mij nuttig voor om artikel III.2.1.13, alinea’s 1 en 3 van de Codex aan te halen:

De onderliggende reden van deze regel ligt in het feit dat moet vermeden worden dat een advocaat als rechtzoekende voor de rechter moet verschijnen. Gezien de specifieke rol die de advocaat speelt in de procedure, is het niet wenselijk dat hij in een andere rol (die van rechtzoekende) wordt geplaatst ten opzichte van de rechter. (P. DE JAEGERE, “Commentaar bij het reglement betreffende de aan procedures verbonden regels van confraterniteit”, Ad Rem, 2007, afl.2, 28, nr. 10.). Een bijkomende reden is dat de stafhouder aldus tijdig wordt ingelicht over mogelijke financiële problemen van de advocaat en desgevallend een ruimer onderzoek zou kunnen opstarten indien de omstandigheden dit rechtvaardigen.

De termijn van één maand en de vereiste van het voorleggen van het ontwerp van inleidende akte dienen vooral om de stafhouder op de hoogte te stellen van een mogelijk probleem van insolvabiliteit, van het slecht functioneren van een advocatenkantoor of van een eventueel tuchtrechtelijk probleem. Het moet de stafhouder toelaten desgevallend te verzoenen, zonder dat hij daarbij enige bevoegdheid heeft op burgerlijk vlak. (J. STEVENS, Advocatuur. Regels & Deontologie, Mechelen, Kluwer, 2015, 1098, nr. 1368.).

Het onderbrengen van de activiteit van advocaat in een advocatenvennootschap kan er niet toe strekken de controle te vermijden die de stafhouder desgevallend moet uitoefenen. De advocaat die zijn beroep in een vennootschap heeft ondergebracht kan in vergelijking met een advocaat die onder persoonlijke naam zijn beroep uitoefent, niet verhopen dat de ordinale controle geringer zou worden.

In casu is er strikt genomen nog geen sprake van het inleiden van een rechtsvordering. Mr. X heeft de BVBA Y & Co Advocaten aangetekend ingebreke gesteld en heeft kopie van deze ingebrekestelling overgemaakt aan zijn stafhouder. Deze ingebrekestelling kan niet beschouwd worden als een ‘ontwerp van de inleidende akte’ in de zin van artikel III.2.1.13 van de Codex. Niettegenstaande dat, lijkt mij op het eerste gezicht, rekening houdend met de ratio legis van deze bepaling, de handeling van mr. X (met name de kennisgeving van de ingebrekestelling aan zijn stafhouder) geen deontologische inbreuk uit te maken.

Indien er echter voorgaanden zouden zijn waaruit blijkt dat de onderlinge relatie tussen mrs. X en Y reeds verzuurd was, zou de melding aan de stafhouder door mr. X – zoals mr. Y op 25 mei 2016 schrijft aan stafhouder x – mogelijk als doel het veroorzaken van imagoschade kunnen hebben. Uiteraard is dit niet wat met de bepaling van artikel III.2.1.13 van de Codex beoogd wordt en strookt dit niet met de ratio legis van dit artikel. In dat geval zou er sprake kunnen zijn van zowel een inbreuk op artikel III.2.1.13 van de Codex, als op de plicht tot rechtschapenheid en kiesheid. Dit blijkt echter niet uit de mij voorgelegde stukken.

Verder merk ik nog op dat mr. X kopie van de ingebrekestelling heeft overgemaakt aan zijn stafhouder (stafhouder x) en niet aan de stafhouder van de advocaat die het voorwerp is van een maatregel in rechte, zijnde mr. Y (stafhouder y) (J. STEVENS, o.c., 1098, nr. 1368.). Stafhouder x heeft evenwel deze ingebrekestelling en de brief met de melding ervan door mr. X aan stafhouder x, overgemaakt aan stafhouder y ‘voor tussenkomst bij mr. Y’ (brief van stafhouder y d.d. 4 april 2016).

Wat het argument van mr. Y betreft, met name het feit dat met ‘de advocaat’ de advocaat zoals omschreven in artikel 498 Ger. W. bedoeld zou worden en dat de meldingsplicht aldus niet zou gelden voor rechtspersonen.

Zoals u weet is een rechtspersoon een juridische fictie en worden de handelingen van en tegen een rechtspersoon aan één of meerdere natuurlijke personen toegerekend.

Op vandaag zijn de organen van een advocatenvennootschap per definitie advocaten. Bovendien bestaan er thans (nog) geen tableauvennootschappen.

Als de BVBA Y & Co Advocaten een verbintenis is aangegaan en deze mogelijk niet is nagekomen, is het evident dat deze vennootschap, vertegenwoordigd door mr. Y als advocaat-natuurlijk persoon, ingebreke wordt gesteld.

Gelet op de ratio legis van artikel III.2.1.13 van de Codex zoals hierboven uiteengezet, komt het mij voor dat mr. X niets kan verweten worden, tenzij zou blijken dat hij de stafhouder heeft geïnformeerd louter en alleen om imagoschade aan te richten in hoofde van mr. Y, als vertegenwoordiger van de vennootschap BVBA Y & Co Advocaten.



Jacques Van Malleghem
Bestuurder departement deontologie