Deontologie-advies Advies 255
Briefwisseling via e-mail
Auteur
Dominique Dombret
Auteur
Merve Köse
Vraag
Advocaten ontvangen regelmatig brieven van confraters die als bijlage bij een e-mail worden gevoegd. Vaak gaat het om documenten die weliswaar zijn opgesteld op briefpapier van de advocaat, maar zonder zijn handtekening.
De vraag rijst wat de waarde is van dergelijke brieven. Zijn die brieven, hoewel niet ondertekend door de advocaat, volwaardig?
Advies
Voor een antwoord op de vraag kan verwezen worden naar artikel 2281 B.W. Dit artikel stelt een kennisgeving per elektronische post gelijk met een schriftelijke kennisgeving en vermeldt verder:
Ontbreekt een handtekening in de zin van artikel 1322 B.W., dan kan de geadresseerde de kennisgever zonder onnodig uitstel verzoeken om een origineel ondertekend exemplaar na te zenden. Doet hij dit niet zonder onnodig uitstel, of gaat de kennisgever zonder onnodig uitstel op dit verzoek in, dan kan de geadresseerde het ontbreken van een handtekening niet aanvoeren.
Over de complexe materie van de bewijswaarde van elektronische post en de waarde van rechtshandelingen d.m.v. nieuwe telecommunicatiemiddelen kan worden verwezen naar twee artikelen van M.E. STORME1.
Vanuit deontologisch oogpunt hebben brieven zonder handtekening van een advocaat aan een ander advocaat dezelfde waarde als gewone papieren brieven. Het spreekt vanzelf dat ook deze brieven onderworpen zijn aan het nationaal reglement betreffende het overleggen van briefwisseling tussen advocaten en gerechtelijke mandatarissen-advocaten.
Dit alles neemt niet weg dat het aangewezen is enige voorzichtigheid aan de dag te leggen bij het elektronisch verzenden van brieven en stukken. In dat verband kan worden verwezen naar “guidelines” die werden opgesteld door de CCBE en die terug te vinden zijn op de website van de CCBE www.ccbe.org (zoeken onder “Position papers” naar “Electronic communication and internet”). Wellicht zal ook de Orde van Vlaamse Balies een initiatief moeten nemen om richtlijnen uit te vaardigen i.v.m. de authentificatie, de beveiliging en de bescherming van de vertrouwelijkheid van elektronische communicatie van en naar advocaten.
Philippe De Jaegere
Bestuurder departement deontologie
1 M.E. STORME, “De invoering van een elektronische handtekening in ons bewijsrecht – Een inkadering van en commentaar bij de nieuwe bepalingen”, R.W. 2000-2001, 1505-1525, nr. 41B1505; M.E. STORME, “Het verrichten van rechtshandelingen d.m.v. nieuwe telecommunicatiemiddelen – De nieuwe wettelijke bepalingen in de algemene leer van de kennisgeving”, R.W. 2001-2002, 433-447, nr. 13B403.
Download
Ook interessant
Advies 771
Advies 533
Gerelateerd nieuws
Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar
Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.
Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026
Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.
Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten
Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.
OVB herziet essentiële plichten van de advocaat
Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.
Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht
Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.
Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed
Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.
Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?
Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.
Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie
Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.
Beroepsopleiding advocaten-stagiairs herzien
Sinds 2 oktober 2025 gelden er belangrijke veranderingen in de beroepsopleiding van advocaten-stagiairs. Onze algemene vergadering keurde op 24 september een nieuw reglement goed dat verschillende artikelen van de Codex Deontologie voor Advocaten wijzigt. De aanpassingen betreffen de stage en de beroepsopleiding en zijn gericht op een werkbaardere en duidelijkere invulling van het traject voor stagiairs.