Nieuwe richtlijn voor uitvoering gevangenisstraffen
Door de overbevolking is er een nieuwe richtlijn uitgestuurd waardoor enkel zware criminelen, die veroordeeld worden tot meer dan vijf jaar, meteen naar de cel moeten.
Er werd een interne richtlijn van Justitie uitgestuurd, getekend door alle procureurs, waarin opgeroepen wordt "alle gevangenisbrieven die reeds verstuurd zijn onmiddellijk terug te sturen". Tijdelijk moeten personen veroordeeld tot maximaal vijf jaar cel dus (nog) niet in de cel in moeten.
Ontslagnemend minister van Justitie Paul Van Tigchelt zegt laat weten dat het gaat om een noodmaatregel en dat de straffen niet vervallen. "Mensen die zich nu op een later moment dan gepland moeten melden, zullen dat uiteindelijk ook doen."
Concreet mogen agenten de komende weken geen oproepingsbrieven uitsturen naar wie veroordeeld werd tot celstraffen onder de vijf jaar. Dat gebeurt normaal zo’n 550 keer per maand. De uitgestuurde brieven moeten ook teruggestuurd worden. De parketten zullen de komende weken een selectie maken.
Volgens de informatie van het Nieuwsblad hanteert men daarbij vijf criteria: wie meer dan vijf jaar cel krijgt, moet wel nog naar de gevangenis, net als wie veroordeeld is voor moord of doodslag, zwaar geweld, terreur, intrafamiliaal geweld of zedenfeiten.
Overbevolking gevangenissen Stand van zaken
De overbevolking in de gevangenissen heeft een nieuw record bereikt: dinsdag zaten 12.777 mensen in de gevangenis, terwijl er maar 11.020 plaatsen zijn. Het gaat om een stijging met 450 gedetineerden tegenover anderhalve maand geleden. Bijna 200 gevangenen slapen op de grond.
Achtergrond
De overbevolking van de gevangenissen is een historisch en structureel aanhoudend probleem. De beslissing van de regering om gefaseerd ook korte gevangenisstraffen (3 jaar en minder) effectief te gaan uitvoeren, heeft de situatie er de afgelopen jaren uiteraard niet op verbeterd. De beloofde uitrol van 15 detentiehuizen kwam er niet.
In een verwoede poging de cijfers te doen dalen werden de voorbije maanden dan maar de voorwaarden voor verlengd penitentiair verlof twee keer versoepeld. Dat was duidelijk niet voldoende: enkel een noodstop bleek nog mogelijk.
We kaarten de problematiek al jaren aan en zullen dat blijven doen: we nemen de impact van wetsvoorstellen op de gevangenisbevolking nemen steeds in acht in onze adviezen, we maken steevast melding van de overbevolking in onze rapportering voor het jaarlijkse Rule of Law Report van de Europese Commissie, we klagen de niet-uitvoering van relevante arresten aan en recent nog brachten we de problematiek ter sprake op de Annual Conference on Fundamental Rights and the Rule of Law van de European Economic and Social Committee.
Ook interessant
En toen verbood de strafrechter advocaten te pleiten: een juridische analyse
In het Kriva Rochem-proces besliste een correctionele rechtbank na de opening van de zitting om de debatten onmiddellijk te sluiten en meteen een datum voor uitspraak vast te leggen. Geen van de partijen kreeg het woord. Volgens de rechtbank was zij voldoende ingelicht door de vooraf neergelegde schriftelijke conclusies. Deze gang van zaken roept een fundamentele procesrechtelijke vraag op: mag een strafrechter het pleidooi verbieden en beslissen zonder mondeling debat?
Oproep tot politieke actie tegen overbevolking in Belgische gevangenissen
Mathilde Steenbergen, directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen en waarnemend voorzitster van de FOD Justitie, richt zich in een open brief tot de regering met een dringende oproep tot meer politieke daadkracht om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken. De problematiek blijft immers toenemen: het aantal grondslapers is opnieuw gestegen en bedraagt intussen 672.