Ga verder naar de inhoud

Standpunt Wetsontwerp versnelde procedure foutloze aan­spra­ke­lijk­heid

Auteur

Laurence Lambert

Jurist studiedienst
Laurence Lambert

Deel dit artikel

In het Belgisch Staatsblad van 21 juni 2017 is de wet gepubliceerd van 8 juni 2017 betreffende de coördinatie van het deskundig onderzoek en de versnelling van de procedure in verband met bepaalde vormen van foutloze aansprakelijkheid.

In het Belgisch Staatsblad van 21 juni 2017 is de wet gepubliceerd van 8 juni 2017 betreffende de coördinatie van het deskundig onderzoek en de versnelling van de procedure in verband met bepaalde vormen van foutloze aansprakelijkheid.

De nieuwe wet gaat ervan uit dat de foutloze aansprakelijkheid in de praktijk een groot deel van haar nut verliest door toepassing van het adagium ‘le criminel tient le civil en état’. Dat adagium, besloten in art. 4, eerste lid, tweede zin V.T.Sv., heeft inderdaad tot gevolg dat de uitspraak van de burgerlijke rechter over een eventuele foutloze aansprakelijkheid wordt opgeschort tot de einduitspraak over een eventuele strafvordering die naar aanleiding van dezelfde feiten zou zijn ingesteld.

Samenvatting van de nieuwe regeling

Daarom bepaalt het ontworpen art. 1385quinquiesdecies/1 Ger.W. dat de vordering bedoeld in het ontworpen art. 1385quinquiesdecies Ger.W., in afwijking van art. 4, eerste lid, tweede zin V.T.Sv., “niet [wordt] opgeschort gedurende de loop van een strafvordering die geheel of gedeeltelijk op dezelfde feiten is gegrond”. Op die manier kan de burgerlijke rechter alvast uitspraak doen over de foutloze aansprakelijkheid zonder dat hij het oordeel van de strafrechter hoeft af te wachten.

Volgens het ontworpen art. 1385quinquiesdecies/2, §1, eerste lid Ger.W., kan de werking van het adagium ten slotte alsnog worden ‘hersteld’ met akkoord van de partijen of “indien de rechter op verzoek van een partij, op gemotiveerde wijze vaststelt dat de gezamenlijke behandeling van deze vordering en van één of sommige van de tussenvorderingen noodzakelijk voor de goede rechtsbedeling is”.

Standpunt van de OVB

De OVB schaart zich uitdrukkelijk achter de doelstelling van het wetsontwerp om de procedure in verband met bepaalde vormen van foutloze aansprakelijkheid, te versnellen. Wel wees zij de wetgever op de logica van het adagium 'le criminel tient le civil en état' die ligt in een terechte bekommernis om tegenstrijdige rechterlijke uitspraken te vermijden. Het hoeft niet te verwonderen dat voorrang wordt gegeven aan de strafprocedure, niet alleen omdat daarin uitspraak wordt gedaan in het algemeen belang maar ook omdat een strafprocedure meer waarborgen biedt op een eerlijk proces dan die welke men in een burgerlijke procedure kan bereiken. 

De OVB waarschuwde de wetgever voor de te optimistische visie dat de toepassingsvoorwaarden van een foutloze aansprakelijkheidsregel niet zouden beantwoorden aan de omschrijving van een misdrijf of van een fout. Hoewel de burgerlijke rechter inderdaad geen 'fout' beoordeelt, blijven de feiten waarover beide rechters geroepen worden om uitspraak te doen, immers dezelfde. Een groot deel van de praktische toepassingsproblemen zal echter door de rechtspraak kunnen worden opgevangen door vast te stellen dat het gezag van gewijsde in burgerlijke zaken een verschillende draagwijdte heeft dan in strafzaken. In ieder geval moet voor de strafrechter betwisting mogelijk zijn, ook over die elementen die de burgerlijke rechter reeds bewezen heeft verklaard.

Nog vragen? Onze specialisten ter zake

Ontdek alle medewerkers

Laurence Lambert

Jurist studiedienst

Gerelateerd nieuws

Deze berichten verschenen recent:
Verbintenissenrecht Scriptieprijs Interview
vrijdag 13 maart 2026

Victor Buyl wint Advocaat.be-Scriptieprijs 2025

Victor Buyl studeerde af aan de faculteit rechtsgeleerdheid en criminologische wetenschappen aan de UGent, waar hij zijn master in de criminologie behaalde. Met zijn masterproef "Een vernieuwende blik op herstelgericht strafrecht" heeft hij de Advocaat.be-Scriptieprijs ter waarde van 2.500 euro in de wacht gesleept.

Meer lezen
Jeugdrecht Community
donderdag 04 december 2025

Vlaams Detentiecentrum en gemeenschapsinstellingen verhuizen naar Agentschap Justitie en Handhaving

De e-mailextensie van uw contactpersonen bij de gemeenschapsinstellingen en het Vlaamse Detentiecentrum wijzigt van @opgroeien.be in @vlaanderen.be. Een logisch gevolg van hun verhuis op 1 januari 2026 van Agentschap Opgroeien naar Agentschap Justitie en Handhaving.

Meer lezen
Jeugdrecht Migratierecht
woensdag 03 december 2025

Video geeft minderjarige asielzoekers houvast in beroep bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen

Een beroepsprocedure bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen is voor veel advocaten bekend terrein. Maar jonge asielzoekers zitten vaak met veel vragen. Een nieuwe video biedt hen duidelijke en realistische informatie over wat zo’n hoorzitting inhoudt en kan zo de drempel voor jonge cliënten verlagen.

Meer lezen
Burgerlijk recht
vrijdag 21 november 2025

OVB ondersteunt modernisering van het bijzondere contractenrecht

De Kamercommissie Justitie organiseerde op 18 november een hoorzitting over het wetsvoorstel tot invoeging van Boek 7 “Bijzondere contracten” in het Burgerlijk Wetboek. Omdat wij onze opmerkingen reeds hadden toegelicht, beperkten wij ons tot twee punten: de regeling omtrent de betwiste rechten en de kennisgevingstermijn bij conformiteitsgebrek.

Meer lezen
Standpunt Rechtstaat
donderdag 16 oktober 2025

"De rechtstaat is geen erfgoed, maar een belofte die we elke dag opnieuw moeten waarmaken."

De rechtsstaat staat onder druk, zo waarschuwt het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (FIRM) in hun nieuwe rapport voor ernstige structurele uitdagingen in België: het niet-uitvoeren van rechterlijke beslissingen, tekorten bij justitie, en druk op fundamentele vrijheden. "De afbouw van de rechtstaat gebeurt niet met luide trom. Ze sluipt," benadrukt bestuurder Nadia Van Baelen in haar pleidooi voor het bewust beschermen van de rechtstaat.

Meer lezen
Bijstand
Burgerlijk recht
woensdag 06 augustus 2025

Uitstel voor wet statuut bewindvoerder

In het Belgisch Staatsblad van 6 augustus 2025 werd de wet van 18 juli 2025 tot wijziging van de wet van 8 november 2023 betreffende het statuut van bewindvoerder over een beschermde persoon gepubliceerd. Die wet stelt de inwerkingtreding van verschillende bepalingen van de wet van 8 november 2023 uit. Het betreft de bepalingen die verband houden met het nationaal register van professionele bewindvoerders die volgens de wet van 8 november 2023 uiterlijk op 1 september 2025 in werking moesten treden.

Meer lezen
Familierecht
dinsdag 29 juli 2025

Rekentool onderhoudsbijdragen voor kinderen geactualiseerd

De rekentool voor onderhoudsbijdragen aan kinderen werd geactualiseerd. Die tool, ontwikkeld door Rob Hobin, ere-eerste voorzitter van het hof van beroep Antwerpen, is een eenvoudig instrument voor advocaten om de onderhoudsbijdragen voor kinderen te berekenen.

Meer lezen
Familierecht
vrijdag 27 juni 2025

Nieuwe regels op komst voor vereffening, verdeling en boedelbeschrijving

De wet van 18 juni 2025 tot wijziging van de artikelen 572bis, 1179 en 1184 van het Gerechtelijk Wetboek, van het vierde deel, boek IV, hoofdstuk VI, van hetzelfde Wetboek, met betrekking tot de verdelingen en veilingen, evenals van artikel 4.101 van het Burgerlijk Wetboek op vereffening-verdeling, is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 27 juni.

Meer lezen
Verbintenissenrecht Scriptieprijs Interview
donderdag 13 maart 2025

Benoît Van Cauwenberghe wint Scriptieprijs 2024

Benoît Van Cauwenberghe studeerde af aan de faculteit rechtsgeleerdheid en criminologische wetenschappen aan de UGent, waar hij zowel zijn master in de criminologie als zijn master in de rechten behaalde met de grootste onderscheiding. Met zijn masterproef "Informatie van inlichtingendiensten: bewijs of inlichting in een strafprocedure en het recht van verdediging?" heeft hij onze Scriptieprijs ter waarde van 2.500 euro in de wacht gesleept.

Meer lezen