Databank Adviezen deontologie
Bij vragen over de toepassing van de Codex Deontologie kunnen stafhouders van de lokale balies terecht bij de bestuurder deontologie van de Orde van Vlaamse Balies (OVB). De verstrekte adviezen vormen een waardevolle leidraad voor de interpretatie en toepassing van de deontologische regels. In deze databank vindt u een overzicht van deze adviezen, geordend en toegankelijk gemaakt om u snel en efficiënt te ondersteunen in uw praktijk.
Advies 665
De advocaat moet zijn beroep op deskundige wijze uitoefenen met eerbiediging van zijn kern- en integriteitswaarden. Het niet nakomen van de plicht tot toewijding en diligentie kan een deontologische inbreuk uitmaken en een tuchtrechtelijk onderzoek verantwoorden. De stafhouder dient dit soeverein geval per geval te beoordelen. Vastgelegde parameters of criteria zijn hiervoor niet voorhanden. Juridische fouten of vergissingen hoeven niet noodzakelijk tuchtrechtelijk verwijtbaar te zijn Het niet overmaken van het dossier aan de opvolger, het niet informeren van de cliënt, het niet uitvoeren van een procedurele handeling, … zijn wel gronden voor een (zware) tuchtrechtelijke veroordeling.
Advies 664
Wanneer de advocaat voldoende garanties biedt om geen tegenstrijdige belangen te behartigen, zijn onafhankelijkheid en zijn beroepsgeheim te vrijwaren, lijkt er – mits het naleven van bepaalde voorwaarden - geen beletsel te zijn om naast zijn advocatenberoep tevens de functie van (bedrijfs)jurist uit te oefenen.
Advies 663
Er lijkt geen bezwaar te bestaan om het beroep van advocaat met de functie van directeur-coördinator in loondienst van een vzw te cumuleren, mits strikte scheiding van beide activiteiten en het naleven van de kernwaarden (beroepsgeheim, onafhankelijkheid, vermijden van belangenconflicten), waaraan bepaalde voorwaarden worden gekoppeld. Het feit dat de advocaat in de directiefunctie onder gezag, leiding en toezicht van een werkgever staat is voor de beoordeling van de naleving van de kernwaarden van de advocatuur niet zo zeer van belang. Wanneer de kernwaarden van de advocatuur de betrokkene zouden verhinderen op te treden als advocaat, geldt dit bij uitbreiding ook voor zijn kantoorgenoten.
Advies 662
Een cliënt verhuist naar het buitenland en wil een referentieadres bij zijn advocaat om zijn uitkering te kunnen behouden. Hoewel op grond van een wet en een KB de cliënt niet in aanmerking komt om een referentieadres te nemen, kan de advocaat absoluut niet meewerken aan een omzeiling van de voorwaarden voor het bekomen van een uitkering of tegemoetkoming door op zijn adres de post van de betrokkene te laten toekomen (mocht een van de toekenningsvoorwaarden voor de uitkering het hebben van een officiële woonplaats in België zijn).
Advies 667
Er bestaat geen absoluut verbod om op te treden tegen een vroegere cliënt. Voor elke zaak moet in concreto worden nagegaan of dit optreden een (potentiële) schending van het beroepsgeheim met zich meebrengt en of de advocaat volledig onafhankelijk kan optreden zonder dat er sprake is van tegenstrijdige belangen. Als partijdige raadsman dient de advocaat de belangen van zijn cliënt maximaal te behartigen. Wanneer een advocaat in de ene zaak optreedt voor een bepaalde persoon of vennootschap en in een andere zaak tegen die persoon/vennootschap, bestaat het gevaar dat hij - omwille van de vroegere vertrouwensrelatie - in de nieuwe zaak niet voluit gaat en derhalve onvoldoende onafhankelijk zal zijn om de belangen van zijn nieuwe cliënt optimaal te verdedigen of dat hij bij het behartigen van de nieuwe zaak het beroepsgeheim schendt omdat hij vertrouwelijke informatie kan gebruiken die hij heeft verworven in zijn vroegere cliëntrelatie.
Advies 661
De advocaat mag de bewering van zijn cliënt die ingaat tegen een rechterlijke beslissing poneren in een conclusie wanneer de verdediging van de cliënt dit vereist. De advocaat is de woordvoerder van zijn cliënt. Hij moet wel waken over zijn onafhankelijkheid ten aanzien van de cliënt.
Het behoort tot bevoegdheid van de rechter en niet van de stafhouder om de aangevoerde stellingen en voorgelegde stukken te beoordelen.
Advies 660
Met de ‘betrokken advocaten’ bedoelt artikel 107 van de Codex alle advocaten die in een zaak betrokken zijn en niet alleen de advocaat van de partij tegen wie hoger beroep wordt ingesteld.
De loyaliteit gebiedt een advocaat alles in het werk te stellen om de nadelige gevolgen van zijn ondeontologisch handelen zoveel mogelijk teniet te doen. De advocaat die artikel 107 van de Codex heeft miskend kan de nadelige gevolgen niet meer rechtzetten. De benadeelde partij kan wel een aansprakelijkheidsvordering instellen ten aanzien van de advocaat.
Een deontologische inbreuk kan geen ingreep door de stafhouder in een definitieve rechterlijke beslissing rechtvaardigen.
Advies 658
Een advocaat die een schuld wil invorderen ten aanzien van een confrater via de IOS-procedure dient dit vooraf te melden aan de stafhouder (artikel 109 van de Codex). De stafhouder moet op de hoogte zijn van de procedures waarin een advocaat van zijn balie betrokken is. Bovendien sluit het opteren voor de IOS-procedure een procedure voor de rechtbank niet helemaal uit.
Advies 659
Een advocaat mag een gewone commanditaire vennootschap oprichten voor de uitoefening van het advocatenberoep, op voorwaarde dat alle aandelen – ook die van de stille vennoot – in handen zijn van een advocaat.
Advies 657
Artikel 223 van de Codex - een consumentengeschil omvat niet uitsluitend ereloongeschillen tussen de cliënt-consument en de advocaat, maar bijvoorbeeld ook geschillen waarin de aansprakelijkheid van de advocaat in het gedrang is. Het inlichten van de verzekeraar (en de stafhouder) is niet beperkt tot de zaken waarin een beroep wordt gedaan op de Ombudsdienst Consumenten Advocaten (OCA).
Een advocaat die zijn ereloon wil invorderen lastens een cliënt-consument, moet zijn stafhouder hierover informeren; een voorafgaande toelating van de stafhouder om te dagvaarden is niet vereist.
Advies 656
Optreden tegen een vroegere cliënt van een vennoot. De artikelen 9, § 2 (tegenstrijdige belangen) en 21 (beroepsgeheim) van de Codex breiden de respectieve regels en verboden uit tot de leden van de groepering of associatie. Als de vennoot van de betrokken advocaat (niet) zou mogen optreden voor de nieuwe cliënt tegen zijn voormalige cliënt, mag de betrokken advocaat dat ook (niet).
Er bestaat geen absoluut verbod om op te treden tegen een vroegere cliënt. Voor elke zaak moet in concreto worden nagegaan of dit optreden een (potentiële) schending van het beroepsgeheim met zich meebrengt en of de advocaat volledig onafhankelijk kan optreden zonder dat er sprake is van tegenstrijdige belangen. Als partijdige raadsman dient de advocaat de belangen van zijn cliënt maximaal te behartigen. Wanneer een advocaat in de ene zaak optreedt voor een bepaalde persoon en in een andere zaak tegen deze persoon, bestaat het gevaar dat hij - omwille van de vroegere vertrouwensrelatie - in de nieuwe zaak niet voluit gaat en derhalve onvoldoende onafhankelijk zal zijn om de belangen van zijn nieuwe cliënt optimaal te verdedigen.
Advies 655
Er is geen beletsel voor de oprichting van een BV voor uitsluitend syndicusactiviteiten, ook al wordt in Hoofdstuk IV.2 ‘Syndicus’ van de Codex niet gealludeerd op de mogelijkheid om die activiteit in een samenwerkingsverband met rechtspersoonlijkheid uit te oefenen.