Deontologie-advies Advies 601
Een paleisverbod is een bewarende maatregel (art. 473 Ger. W.). De betrokkene verblijft in de gevangenis; de vraag rijst of de voorzichtigheid eist om nu bewarende maatregelen te nemen - vereisten: advocaat voorafgaand horen, beslissing motiveren, betekening van de beslissing bij aangetekende brief aan het verblijfadres van de advocaat, zijn kantoor en desgevallend op zijn woonplaats indien dit nog anders zou zijn, maatregel mag geen vorm van sanctie uitmaken - de stafhouder moet niet noodzakelijk reeds een tuchtonderzoek begonnen zijn – hernieuwing van het paleisverbod moet gevraagd en uitgesproken worden binnen de 3 maanden. De beslissing tot hernieuwing wordt ook bij aangetekende brief betekend, maar niet noodzakelijk binnen de oorspronkelijke geldingstermijn van zijn duur.
Auteur
Dominique Dombret
Auteur
Merve Köse
Vraag
U wordt geconfronteerd met een curator van uw balie die gelden uit twee faillissementen zou hebben ontvreemd. Hij zou bekend hebben. De curator is momenteel van zijn vrijheid beroofd. Hij is nog curator van diverse andere faillissementen. U heeft reeds een sekwester en voorlopig bewindvoerder laten aanstellen over het kantoor. U gaat enerzijds een tuchtonderzoek opstarten en anderzijds betrokkene vragen om zelf om zijn weglating te verzoeken.
U overweegt om een paleisverbod op te leggen.U heeft enkele vragen hierover:
- is deze bewarende maatregel in casu noodzakelijk en gebruikelijk?
- zijn er bepaalde formaliteiten verbonden aan een paleisverbod?
- moet een paleisverbod enkel betekend worden per aangetekende brief?
- moet de betekening gebeuren zowel aan het kantoor van de curator, als aan zijn verblijfplaats (de gevangenis)?
- moet een verlenging van het paleisverbod gebeuren binnen de 3 maand na het ingaan van het paleisverbod?
- is een verlenging van het paleisverbod van 6 maanden aangewezen of 1 jaar of kan best de volledige tuchtprocedure afgewacht worden?
Advies
Zoals u weet is de wettelijke grondslag van de bewarende maatregel in het algemeen en het paleisverbod in het bijzonder terug te vinden in artikel 473 Ger. W.:
Wanneer het wegens de aan een advocaat ten laste gelegde feiten te vrezen is dat zijn latere beroepswerkzaamheid nadeel kan toebrengen aan derden of aan de eer van de Orde, kan de stafhouder de bewarende maatregelen nemen die de voorzichtigheid eist en met name aan de advocaat verbieden het gerechtsgebouw te betreden gedurende ten hoogste drie maanden. Deze termijn kan op verzoek van de stafhouder worden verlengd bij een met redenen omklede beslissing van de raad van de Orde, nadat de betrokken advocaat werd gehoord. De betrokken advocaat kan tegen het verbod het gerechtsgebouw te betreden en tegen de verlenging van de termijn ervan, beslissingen die bij voorraad uitvoerbaar zijn, beroep aantekenen bij de tuchtraad van beroep. Dit beroep wordt bij een ter post aangetekende brief ter kennis gebracht van de voorzitter van deze raad, die de raad onmiddellijk bijeenroept. De tuchtraad van beroep neemt een beslissing na de stafhouder en de betrokken advocaat te hebben gehoord.
In de eerste plaats dient u te onderzoeken of de voorzichtigheid eist om nu bewarende maatregelen te nemen. De betrokkene verblijft in de gevangenis en kan dan ook het gerechtsgebouw niet als advocaat / curator betreden. In de gevangenis kan hij niet veel handelingen stellen als advocaat.
Wanneer u meent te moeten overgaan tot het opleggen van bewarende maatregelen moet u de betrokkene zeker vooraf horen. In casu dient u zich naar de gevangenis te begeven en hem de gelegenheid te geven zich te verdedigen tegen de voorlopige maatregel. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde in een arrest op 5 april 2016 dat het niet-horen van een advocaat alvorens het opleggen van een voorlopige maatregel een schending uitmaakt van artikel 6, § 1 EVRM (EHRM 5 april 2016 (Blum / Oostenrijk), www.echr.coe.int.).
Verder dient u de beslissing te motiveren en aldus de redenen in overeenstemming met artikel 473 Ger. W. voor de bewarende maatregel op te nemen in de beslissing. Ook de eventuele bezwaren die de betrokkene zou geuit hebben, dienen opgenomen te worden.
De maatregel mag alleszins geen vorm van sanctie uitmaken, anders bestaat het risico dat de betrokkene niet meer zal gesanctioneerd worden. De maatregel moet voor de toekomst noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat de beroepsuitoefening geen nadeel toebrengt aan derden of aan de eer van de Orde.
De betekening van de beslissing bij aangetekende brief (niet bij gerechtsdeurwaardersexploot) aan de advocaat dient te gebeuren op zijn (door de stafhouder gekend) verblijfadres (in casu de gevangenis), zijn kantoor en desgevallend op zijn woonplaats indien dit nog anders zou zijn.
De zinsnede ‘wegens de aan de advocaat ten laste gelegde feiten’ van artikel 473 Ger. W. betekent niet noodzakelijk dat de stafhouder reeds een tuchtonderzoek moet begonnen zijn. Uit de wetsgeschiedenis van deze bepaling blijkt dat de bewarende maatregel los van de opening van een tuchtonderzoek kan worden genomen en evenzeer zonder dat een voorafgaande veroordeling hiertoe vereist is. (J. STEVENS, Advocatuur. Regels & Deontologie, Mechelen, Kluwer, 2015, 1214, nr. 1478.).
De hernieuwing van de bewarende maatregel moet gevraagd en uitgesproken worden binnen de 3 maanden. De beslissing tot hernieuwing wordt ook bij aangetekende brief betekend, maar niet noodzakelijk binnen de oorspronkelijke geldingstermijn van zijn duur; het volstaat dat de verlengingsbeslissing zelf tijdig genomen wordt (J. STEVENS, o.c. 1222, nr. 1487.). De verlenging moet aan dezelfde voorwaarden voldoen als de oorspronkelijke maatregel (voorzichtigheid en bewarend karakter). De duur van de verlenging moet in het licht hiervan beoordeeld worden.
Jacques Van Malleghem
Bestuurder departement deontologie
Download
Ook interessant
Advies 771
Advies 768
Gerelateerd nieuws
Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed
Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.
Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?
Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.
Stel u kandidaat voor het College van Toezicht
Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.
Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie
Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.
Beroepsopleiding advocaten-stagiairs herzien
Sinds 2 oktober 2025 gelden er belangrijke veranderingen in de beroepsopleiding van advocaten-stagiairs. Onze algemene vergadering keurde op 24 september een nieuw reglement goed dat verschillende artikelen van de Codex Deontologie voor Advocaten wijzigt. De aanpassingen betreffen de stage en de beroepsopleiding en zijn gericht op een werkbaardere en duidelijkere invulling van het traject voor stagiairs.
Tuchtdatabank van advocatuur geactualiseerd
We hebben onze tuchtdatabank recent geactualiseerd. Wie zich wil informeren over de tuchtrechtspraak binnen de advocatuur, kan alle beslissingen van de tuchtraden online raadplegen op deze website.
De vernieuwde stageovereenkomst
Vanaf 10 oktober 2025 zal een gewijzigd artikel 31bis van de Codex Deontologie voor Advocaten gelden voor alle lopende en nieuwe stageovereenkomsten. De aangepaste regeling verduidelijkt de rechten en plichten van zowel stagiair als stagemeester, met extra aandacht voor thema’s zoals aansprakelijkheid, afwezigheden, wachtdiensten en de beëindiging van de stageovereenkomst. Raadpleeg ons vernieuwde model van de stageovereenkomst, aangepast aan de nieuwe regels.
Deontologieadviezen geactualiseerd en online raadpleegbaar
De databank met deontologieadviezen op deze website werd recent geactualiseerd. Deze adviezen bieden een nuttige leidraad bij de toepassing van de Codex Deontologie voor Advocaten die altijd in concreto moet gebeuren.
Vijfde jaarverslag College van Toezicht beschikbaar
Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn vierde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen advocaten in Vlaanderen (inclusief Brussel-Nederlands) in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2022 tot 31 augustus 2023.