Deontologie-advies Advies 477
De vermelding op briefpapier “in samenwerking met advocatenkantoor X” is mogelijkerwijze niet in overeenstemming is met artikel 5.4 van het reglement samenwerkingsverbanden, daar het bij het publiek de indruk zou kunnen wekken dat de advocaat werkzaam is binnen een associatie of groepering. Het publiek moet gemakkelijk kunnen achterhalen wie de leden zijn van het samenwerkingsverband en over welke vorm van samenwerkingsverband het gaat. Om alle misverstanden of verwarring te vermijden, kan best uitdrukkelijk vermeld worden dat de samenwerking de vorm aanneemt van een netwerk. Zo biedt de formulering “netwerk met advocatenkantoor X” enigszins meer duidelijkheid.
Auteur
Dominique Dombret
Auteur
Merve Köse
Vraag
Een ontwerp van briefpapier wordt u voorgelegd ter goedkeuring. Het gaat om een lid (Z) van een netwerk (Y) die “in samenwerking met advocatenkantoor X” vermeldt op zijn ontwerp van briefpapier. Ik heb begrepen dat zowel het lid (Z) als het samenwerkende kantoor (X) deel uitmaken van hetzelfde netwerk (Y).
U meent dat de vermelding “in samenwerking met advocatenkantoor X” niet in overeenstemming is met artikel 5.4 van het reglement van 8 november 2006 betreffende samenwerkingsverbanden tussen advocaten en betreffende eenpersoonsvennootschappen van advocaten.
Advies
U vraagt hieromtrent mijn advies.
Leden van een netwerk oefenen hun beroep op onafhankelijke wijze van elkaar uit. Afhankelijk van de tussen hen gemaakte afspraken verwijzen zij wel cliënten onderling uit.
Gemakshalve citeer ik artikel 5.4 van het genoemd reglement:
Indien de leden van het Netwerk hun deelname aan dat Netwerk op hun briefpapier vermelden, zal dergelijke vermelding steeds zo gebeuren dat bij het publiek niet de indruk wordt gewekt dat de advocaat binnen een Associatie of Groepering werkzaam is.
Ook artikel 2.17 van hetzelfde reglement dient vermeld te worden:
Op de voor- of achterzijde van het briefpapier van het Samenwerkingsverband dat in het Vlaams Rechtsgebied wordt aangewend, en in voorkomend geval op zijn website, worden minstens de namen van de advocaten die lid van het Samenwerkingsverband zijn en in het Vlaams Rechtsgebied het beroep van advocaat uitoefenen, vermeld. Indien het briefpapier ook de namen van andere leden dan de Vlaamse Advocaten van het Samenwerkingsverband vermeldt, gebeurt dit telkens met opgave van of verwijzing naar de balie of de beroepsorganisatie van die leden. Indien het Samenwerkingsverband naast de leden waarvan de namen op het briefpapier moeten worden vermeld ook nog andere leden telt waarvan de naam niet wordt vermeld, bevat het briefpapier de vermelding dat de namen van de niet-vermelde leden op het eerste verzoek aan iedere cliënt of belanghebbende derde zullen worden medegedeeld. Alle leden van een Associatie of Groepering zijn voor hun activiteit binnen de Associatie of Groepering verplicht hetzelfde briefpapier te gebruiken.
Zoals blijkt uit artikel 2.17 moeten de namen van de leden van het samenwerkingsverband die in het Vlaamse Rechtsgebied het beroep van advocaat uitoefenen (in casu een netwerk) vermeld worden op het briefpapier.
De vermelding “in samenwerking met advocatenkantoor X” is mogelijkerwijze niet in overeenstemming is met artikel 5.4 van het reglement, daar het bij het publiek de indruk zou kunnen wekken dat de advocaat werkzaam is binnen een associatie of groepering. Het publiek moet inderdaad gemakkelijk kunnen achterhalen wie de leden zijn van het samenwerkingsverband en over welke vorm van samenwerkingsverband het gaat. Het advocatenkantoor zou kunnen stellen dat uit de overige elementen van het briefpapier (het briefpapier is mij niet ter hand gesteld) afgeleid kan worden dat het niet gaat om een associatie of groepering van advocaten.
Om alle misverstanden of verwarring te vermijden (en het is de taak van de advocaat om zelf elke vorm van verwarring te vermijden), kan best uitdrukkelijk vermeld worden dat de samenwerking de vorm aanneemt van een netwerk. Zo biedt de formulering “netwerk met advocatenkantoor X” enigszins meer duidelijkheid.
De vraag kan wel gesteld worden of ‘het publiek’ weet wat met een netwerk wordt bedoeld. Indien het advocatenkantoor een website heeft, er alle namen van de leden van het netwerk op plaatst (conform artikel 2.17) en vermeldt dat de samenwerking in de vorm van een netwerk verloopt, kan gesuggereerd worden om ergens te vermelden dat een netwerk een samenwerkingsverband is waarvan de leden onafhankelijk van elkaar het beroep van advocaat uitoefenen, doch waarbij de leden bij hun cliënteel de andere leden van het netwerk aanbevelen.
Edward Janssens
Bestuurder departement deontologie
Download
Ook interessant
Advies 756
Advies 751
Gerelateerd nieuws
Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar
Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.
Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026
Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.
Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten
Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.
OVB herziet essentiële plichten van de advocaat
Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.
Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht
Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.
Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed
Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.
Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?
Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.
Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie
Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.
Beroepsopleiding advocaten-stagiairs herzien
Sinds 2 oktober 2025 gelden er belangrijke veranderingen in de beroepsopleiding van advocaten-stagiairs. Onze algemene vergadering keurde op 24 september een nieuw reglement goed dat verschillende artikelen van de Codex Deontologie voor Advocaten wijzigt. De aanpassingen betreffen de stage en de beroepsopleiding en zijn gericht op een werkbaardere en duidelijkere invulling van het traject voor stagiairs.