Ga verder naar de inhoud

Deontologie-advies Advies 437

De advocaat dient elke mogelijkheid tot verwarring te vermijden en dit zowel in hoofde van zijn cliënt als van derden. Het optreden van een advocaat voor de persoon waarvan hij voorheen als gerechtelijk mandataris was aangesteld kan tot verwarring leiden. De ondertekening van de brief met “advocaat” of “schuldbemiddelaar” zal onvoldoende zijn om verwarring te vermijden. Tevens zal de advocaat de persoonlijke verantwoordelijkheid van de gerechtelijke mandataris moeten kunnen beoordelen in volle vrijheid en onafhankelijkheid. Het is dan ook niet aangewezen dat een advocaat de belangen behartigt van een persoon waarover hij voorheen een gerechtelijk mandaat heeft uitgeoefend - indien in het kader van een schuldbemiddeling volledige kwijtschelding werd toegestaan met vijf jaar begeleidingsmaatregel waaronder budgetbeheer, kan de advocaat die een gerechtelijk mandataris is, niet optreden nu hij nog steeds het gerechtelijk mandaat uitoefent.

Auteur

Dominique Dombret

Coördinator deontologie en tucht
Dominique Dombret 02

Auteur

Merve Köse

Jurist deontologie
Merve Kose 02

Deel dit artikel

Vraag

U stelde de vraag of er bezwaar bestaat dat een advocaat van uw balie na de beëindiging van zijn mandaat als schuldbemiddelaar nog kan optreden als advocaat in het kader van budgetbegeleiding en dit voor de betrokkene die aanvankelijk onder zijn bemiddeling werd geplaatst.

Tevens stelt u de vraag of een advocaat in een specifiek dossier, waar hij schuldbemiddelaar is en er een volledige kwijtschelding werd toegestaan, met vijf jaar begeleidingsvoorwaarden, waaronder budgetbeheer, voor de betrokkene kan optreden als advocaat.

Advies

De door u gestelde problematiek wordt niet geregeld door enig reglement.

Het OVB-reglement van 21 november 2007 betreffende de aanvaarding van gerechtelijke mandaten stipuleert dat de advocaat geen gerechtelijke mandaten mag uitoefenen wanneer hij in het kader van de uitoefening van het mandaat zal worden geconfronteerd met strijdige belangen of schending van het beroepsgeheim. Een gelijkaardige regel bestaat niet voor de advocaat die als raadsman voor een (rechts)persoon wil optreden nadat hij over deze (rechts)persoon een gerechtelijk mandaat heeft uitgeoefend.

Een regeling ter zake bestaat niet. De ... Orde van Advocaten heeft een aanbeveling goedgekeurd in juni 2004 m.b.t. de gerechtelijke mandataris die een advocaat opvolgt. Deze aanbeveling behandelt ook de opvolging van een gerechtelijke mandataris door een advocaat. De aanbeveling bepaalt hierover het volgende:

De advocaat volgt een gerechtelijk mandataris op:
2.1. De gerechtelijke mandataris, die wordt opgevolgd door een advocaat, zal aan deze het volledige dossier overhandigen, met inbegrip van de procedurestukken, alle aktes, documenten en stukken, alle briefwisseling gevoerd tussen partijen, met inbegrip van nota’s, memories en andere stukken, relevant voor de afwikkeling van het dossier. Eventueel gevoelige vertrouwelijke briefwisseling, notities waarvan hij het vertrouwelijk karakter dient te bewaren, ook ten overstaan van de cliënt.
2.2. De gerechtelijke mandataris kan op het ogenblik van de overhandiging van de dossierstukken betaling eisen van zijn ereloonstaat. In geval van betwisting van de ereloonstaat wordt de betwisting ervan voorgelegd aan de rechtbank die de gerechtelijke mandataris heeft aangesteld. Desbetreffend dient uiteraard ook rekening gehouden te worden met het feit dat ook de gerechtelijke mandataris, advocaat zijnde, te allen tijde onderworpen is aan de deontologie van de Orde.

Ook deze aanbeveling bepaalt niets over het optreden van een advocaat voor een (rechts)persoon nadat hij over deze (rechts)persoon een gerechtelijk mandaat heeft uitgeoefend.

Het komt mij voor dat het de taak van de advocaat is elke mogelijkheid tot verwarring te vermijden en dit zowel in hoofde van zijn cliënt als van derden. Het optreden van een advocaat voor de persoon waarvan hij voorheen als gerechtelijk mandataris was aangesteld kan tot verwarring leiden. Dergelijke verwarring moet worden vermeden door de advocaat. Derden moeten duidelijk het onderscheid kunnen maken tussen de advocaat en de gerechtelijke mandataris. De ondertekening van de brief met “advocaat” of “schuldbemiddelaar” zal mijns inziens onvoldoende zijn om verwarring te vermijden. Tevens zal de advocaat de persoonlijke verantwoordelijkheid van de gerechtelijke mandataris moeten kunnen beoordelen in volle vrijheid en onafhankelijkheid. Het lijkt mij uitgesloten dat een advocaat zijn eigen aansprakelijkheid zou moeten beoordelen. Derhalve komt het mij voor dat het niet aangewezen is dat een advocaat de belangen behartigt van een persoon waarover hij voorheen een gerechtelijk mandaat heeft uitgeoefend.

Wat betreft het tweede deel van uw vraag deel ik volledig uw mening. Indien in het kader van een schuldbemiddeling volledige kwijtschelding werd toegestaan met vijf jaar begeleidingsmaatregel waaronder budgetbeheer, kan de advocaat die een gerechtelijk mandataris is, niet optreden nu hij nog steeds het gerechtelijk mandaat uitoefent.

Edward Janssens

Bestuurder departement deontologie

Ook interessant

Advies 778

Meer lezen

Advies 777

Meer lezen

Gerelateerd nieuws

Deze berichten verschenen recent:
Tucht

Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar

Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.

Meer lezen
Deontologie Stage

Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026

Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.

Meer lezen
Deontologie

Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten

Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.

Meer lezen
Deontologie

OVB herziet essentiële plichten van de advocaat

Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.

Meer lezen
Tucht

Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht

Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.

Meer lezen
Deontologie

Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed

Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.

Meer lezen
Deontologie

Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?

Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.

Meer lezen
Tucht

Stel u kandidaat voor het College van Toezicht

Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.

Meer lezen
Deontologie Opleidingsinstituut

Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie

Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.

Meer lezen