Deontologie-adviezen Advies 234

De stafhouder van B. duidt op een probleem van een advocaat die thans correctioneel vervolgd wordt wegens valsheid in geschriften omdat hij als habituele advocaat voor nogal wat vreemdelingen die geen papieren hebben, een zogenaamde "identiteitsverklaring" heeft opgesteld.

Het gaat om een wit blad papier met de titel "identiteitsverklaring" waarop een foto van een persoon wordt gekleefd, waarop de stempel van het kantoor wordt neergezet en dat volgende gegevens bevat : het adres, de gezinssituatie, de administratieve situatie (de stand van de procedures met data, enz.) en een verklaring dat de identiteitsverklaring in eer en geweten is opgemaakt door de advocaat die ze ondertekent volgens de inlichtingen waarover hij beschikt, en er wordt toegevoegd dat het niet gaat om een verblijfsdocument.

Er wordt vastgesteld dat het stuk als dusdanig geen onwaarheden of leugens bevat doch dat mogelijk welbepaalde gegevens bv. de naam zelf van de betrokkene, zijn geboortedatum, enz., op eenvoudige verklaring worden opgenomen, zonder dat de advocaat de correctheid daarvan kan controleren en overigens ook meestal niet kan bewijzen dat de betrokkene, waarvan de foto op het papier is aangebracht, ook in werkelijkheid de identiteit heeft die op het papier voorkomt.

Het parket vervolgt de betrokken advocaat in valsheid omdat het stuk zou kunnen dienen als bewijs en zich dus aan het openbaar vertrouwen zou opdringen.

Ook in A. zou een advocaat ondervraagd zijn omwille van het leveren van een dergelijke identiteitsverklaring, maar de zaak zou verder zonder gevolg gelaten zijn.

Het probleem met deze zaken is dat deze mensen zonder papieren voortdurend worden opgepakt omdat ze zich niet kunnen legitimeren en het document moet hen daarbij helpen, omdat wordt uiteengezet dat een advocaat zich met hun zaak bemoeit en dat er administratieve procedures zijn gevoerd en welke de stand daarvan is.

Om hen te kunnen linken aan deze verklaring, wordt dan een foto aangebracht van de betrokkene waarop een stempel van het advocatenkantoor wordt aangebracht min of meer om de foto te certificeren.

Zonder zich uit te spreken over de strafrechtelijke kant van de zaak meent de commissie dat de advocaat in kwestie beter zou gebruik maken van zijn eigen briefpapier om een dergelijke verklaring af te leggen en hij misschien ook beter zou aanduiden dat de identiteitsverklaring geen identiteitskaart is en niet de pretentie heeft om dat te zijn.

Er mag niet de indruk van officialiteit worden gegeven aan een stuk dat geen officieel stuk is.

Er zijn nogal eens dergelijke papieren opgedoken. Bv. wordt kennis gegeven aan de commissie van een attest waarbij een advocaat attesteert dat een bepaalde man aan het scheiden is, zodat hij binnen kan op een vrijgezellenparty.

De Raad van State en de dienst vreemdelingenzaken geven zelf geen attest over de stand van procedures e.d. omdat zij overbelast zijn met werk. Het is dus wel nuttig dat een dergelijk stuk zou kunnen bestaan ten dienste van de mensen die geen papieren hebben.

Wanneer een advocaat bevestigt dat hij met de procedure bezig is voor deze persoon die hij in het stuk identificeert met een foto, kan daar weinig tegen gezegd worden.

In Mechelen geeft het OCMW dergelijke stukken op verklaring van de advocaten. Er mag natuurlijk geen verwarring gezaaid worden, en het stuk mag zich niet voordoen alsof het een officieel stuk is, terwijl het dat niet is.

(Betrokken advocaat werd achteraf vrijgesproken door de Correctionele Rechtbank te B.)

Stafhouder Jo Stevens
Bestuurder departement deontologie