Deontologie-advies Advies 150

Blijkbaar heeft een confrater voorrang ingeroepen voor de behandeling van zijn zaak voor het Hof van Beroep gezien hij plaatsvervangend raadsheer is.

De eerste voorzitter bij het Hof van Beroep te Antwerpen is van mening dat er geen voorrang mag ingeroepen worden op grond van de titel van plaatsvervangend raadsheer in het Hof behoudens dan in geval deze raadsheer geroepen is om dezelfde dag zijn ambt te vervullen.

Het is zo dat de voorrang die soms verleend wordt (in de Vredegerechten is het gebruik vaststaande gezien de persoonlijke band van de Vrederechter met de meeste van zijn plaatsvervangende rechters) geen kwestie is van wet of reglement maar een kwestie van hoffelijkheid van de zetelende (vrede-)rechter tegenover één van zijn plaatsvervangers die voor hem komt pleiten.

Gezien het ontbreken van de gezegde persoonlijke band van de plaatsvervanger met de voorzitter van de kamer waar hij voor pleit, bestaat het gebruik blijkbaar niet in de rechtbanken van eerste aanleg of in de handelsrechtbanken.

Ik heb in ieder geval nooit een advocaat weten een beroep doen op deze beweerde voorrang in deze rechtsmachten en evenmin de voorzitter in de bedoelde kamers om deze reden een voorrang horen geven aan een plaatsvervangend rechter - advocaat.

Waar het om een eenvoudige regel van courtoisie gaat, bestaat er dan ook m.i. geen enkel recht voor een plaatsvervangend rechter om zich op dergelijke regel te beroepen wanneer hij daar niet wordt toe uitgenodigd door de rechtsmacht.

Het is inderdaad degene die de rechtsmacht voorzit die de politie ter zitting heeft, de rol regelt en de gang van zaken in zijn kamer bepaalt, en wanneer hij meent bepaalde courtoisie te moeten uiten tegenover een plaatsvervanger, zal daar wel niet veel bezwaar tegen bestaan.

Ik meen dat in gelijke omstandigheden geen bijzonder voorrang moet worden gegeven aan advocaten - plaatsvervangende raadsheren voor het Hof van Beroep behoudens wanneer daarvoor een bijzondere reden zou gelden.

Dergelijke redenen worden over het algemeen ook in aanmerking genomen door de voorzitters van de kamers of de vrederechters wanneer een advocaat een bijzondere reden van dringendheid of tijdsgebruik uiteenzet, bv. omdat hij nog op een andere eventueel hogere rechtsmacht moet aanwezig zijn of ergens als plaatsvervanger moet zetelen.

In de huidige omstandigheden denk ik dat er geen uitzondering moet worden gemaakt en dat de regel door de eerste voorzitter voorgesteld een wijze regel is, met name dat voorrang kan gegeven worden aan advocaten - plaatsvervangende raadsheren in geval dat zij geroepen zijn om dezelfde dag (voormiddag of namiddag) hun ambt te vervullen.

Stafhouder Jo Stevens
Bestuurder departement deontologie