Nieuwe uitbreiding penitentiair verlof wegens overbevolking
De Belgische gevangenissen kampen met een steeds verergerende overbevolking, waarbij de situatie inmiddels onhoudbaar is geworden. Op 13 september 2024 werd een nieuwe uitbreiding van het penitentiair verlof aangekondigd door de FOD Justitie. Deze maatregel treedt onmiddellijk in werking en is bedoeld als tijdelijke oplossing voor de huidige crisissituatie.
De maatregel is een reactie op het feit dat noodbedden niet langer voldoende zijn om het tekort aan capaciteit op te vangen. Steeds meer gedetineerden worden gedwongen om op matrassen op de grond te slapen, wat ernstige gevolgen heeft voor zowel de veiligheid als de humanitaire omstandigheden binnen de gevangenissen. Bovendien belemmert de overbevolking de voorbereiding op reclassering, wat de uitstroom van gedetineerden vertraagt en de druk op het gevangeniswezen verder verhoogt.
Om die reden wordt met onmiddellijke ingang tijdelijk een nieuw verlofstelsel ingevoerd, waarbij behoudens de in de instructies voorziene afwijkingen maximaal de bepalingen van de wet externe rechtspositie inzake het penitentiair verlof worden gerespecteerd.
Onder de in de nota bepaalde voorwaarden kan de directeur het verlengd verlof toekennen. Het betreft evenwel geen subjectief recht van de veroordeelde. Als er gerechtvaardigde twijfel is over het welslagen van het verlengd verlof, kan het verlof geweigerd worden.
De belangrijkste wijzigingen zijn:
- voor veroordeelden op 6 maanden voor strafeinde vervalt de voorwaarde van een voorafgaandelijk goed verlopen VPV. Ook veroordeelden die nog geen verlof genoten, komen dus in aanmerking
- de totale strafmaat waarboven VPV uitgesloten is, wordt voor alle categorieën naar boven gelijkgetrokken tot "meer dan 15 jaar"
Lees ook
Verlengd penitentiair verlof uitgebreid
Om de overbevolking te doen dalen en de omstandigheden in de gevangenissen te verbeteren, is het plafond van de uitgesloten strafmaat voor verlengd penitentiair verlof categorie A opgetrokken van meer dan 10 jaar naar meer dan 15 jaar.
Verlengd penitentiair verlof ingevoerd om overbevolking tegen te gaan
FOD Justitie meldt dat er vanaf heden een nieuw verlofstelsel wordt ingevoerd als tijdelijke maatregel om de dramatische overbevolking in Belgische gevangenissen aan te pakken.
Ook interessant
Bijkomende maatregelen gevangenisnoodwet van kracht vanaf 1 oktober 2026
De 'noodwet 2.0' die goedgekeurd werd op 22 juli 2026 voert een reeks bijkomende maatregelen in om de overbevolking in de gevangenissen terug te dringen. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste wijzigingen die op 1 oktober 2026 in werking treden, met verwijzing naar de toepasselijke collectieve brieven en nieuwe bijlagen.
Het nieuwe Strafwetboek: van wetteksten tot opleidingen
Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht. Om advocaten wegwijs te maken in de hervorming, bundelen wij op één overzichtspagina de belangrijkste wetgeving, praktische informatie en relevante documenten.