Databank Adviezen deontologie
Bij vragen over de toepassing van de Codex Deontologie kunnen stafhouders van de lokale balies terecht bij de bestuurder deontologie van de Orde van Vlaamse Balies (OVB). De verstrekte adviezen vormen een waardevolle leidraad voor de interpretatie en toepassing van de deontologische regels. In deze databank vindt u een overzicht van deze adviezen, geordend en toegankelijk gemaakt om u snel en efficiënt te ondersteunen in uw praktijk.
Advies 430
Het proberen werven van cliënten vormt geen oneerlijke handeling op zich want cliënteel is een res nullius en het beginsel van economische vrijheid belet een verkoper of een verlener van diensten rechten ten aanzien van zijn cliënt op te eisen - de vermelding van namen van concurrenten onder de vermelding van een advocaat op een websitepagina maakt geen daad van rechtsmisbruik of parasitisme uit - de vermelding van de naam van een advocaat in een rubriek van vergelijkende advocaten is niet strijdig met de Wet van 2 augustus 2002 op de vrije beroepen - een algemene beperking van de wervingspubliciteit van een advocaat is niet noodzakelijk om een goede uitoefening van het beroep van advocaat te kunnen verwezenlijken
Advies 429
Een advocaat kan niet optreden als persoonlijke raadsman van een schuldenaar indien zijn kantoorgenoot is aangesteld als schuldbemiddelaar - tegenstrijdige belangen binnen hetzelfde kantoor beletten dat er opgetreden wordt enerzijds als schuldbemiddelaar en anderzijds als raadsman van de schuldbemiddelde. Het kan niet ontkend worden dat een advocaat de drager is van informatie die gedekt is door het beroepsgeheim en die hij niet kan delen met een gerechtelijk mandataris
Advies 432
Wat mag een advocaat wel en niet doen op het vlak van reclame? - verboden inbreuken te plegen op de eer van de Orde en op de beginselen van waardigheid, rechtschapenheid en kiesheid die aan het beroep van advocaat ten grondslag liggen – de advocaat dient in alle onafhankelijkheid op te treden en onder meer de regels van het beroepsgeheim zeer strikt dient na te leven – er dient rekening gehouden te worden met de Wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake de vrije beroepen.
Advies 418
Samenwerkingsovereenkomst tussen een advocaat en een cliënt: betaling van een vast maandelijks bedrag en betaling van een beëindigingsvergoeding door de cliënt indien hij de overeenkomst opzegt – de vraag rijst of er geen onevenwicht bestaat omdat de cliënt niet op een gelijkaardige vergoeding aanspraak kan maken wanneer de advocaat beslist een einde te stellen aan de contractuele relaties – toetsing aan de Wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake de vrije beroepen - uitsluiten van een beëindigingsvergoeding.
Advies 420
Advocaten kunnen een commanditaire vennootschap met kruislingse deelname oprichten op voorwaarde dat zij met elkaar geassocieerd zijn. Indien er geen associatie is lijkt het wel problematisch gelet op het gebrek aan transparantie
Advies 431
Een advocaat onthoudt zichzelf ervan zijn persoonlijke, directe of indirecte belangen in burgerlijke, disciplinaire en strafzaken te verdedigen. Deze regel druist in tegen artikel 6.3 EVRM, doch ook met de bepaling van artikel 440 Ger. W. De onafhankelijkheid van de advocatuur tegenover de belangen die hem zijn toevertrouwd vormen één van de grondslagen van de plichtenleer van de balie en van het aanzien dat de balie geniet. Zowel door reglementen van plichtenleer als wegens eerbiediging van vastgelegde gebruiken mogen de gezagsorganen aan de advocaten, zelfs buiten de uitoefening van hun beroep, bijzondere plichten opleggen die niet aan de gewone burger als zodanig ten laste vallen – de stafhouder kan aan een advocaat de verplichting opleggen zijn belangen te laten behartigen door een ander advocaat.
Advies 426
Een niet-Europeaan kan de plaatselijke titel van advocaat gebruiken op voorwaarde dat er wederkerigheid bestaat met het land waarvan hij onderdaan is.
Niet-vermelding van het KBO-nummer op het briefpapier is in strijd met de wet van 16 januari 2003 tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen - toetsing aan de wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake de vrije beroepen: door niet ingeschreven te zijn in de Kruispuntbank kunnen de belangen van de concurrenten geschaad worden.
Advies 423
De vraag rijst of de vermelding op een website van een betalend advocaat onder de naam van een andere advocaat strijdig is met de deontologie en/of wettelijke bepalingen - deze aangelegenheid wordt niet geregeld door een OVB-reglement.
Verordeningen van Ordes van Advocaten in de economische sfeer, die mededingingsbeperkende gevolgen hebben, zijn niet verboden voor zover ze niet verder gaan dan noodzakelijk voor de verzekering van de goede uitoefening van het beroep van advocaat. Een algemene beperking van de wervingspubliciteit van een advocaat lijkt niet noodzakelijk om de goede uitoefening van het beroep van advocaat te kunnen verwezenlijken
Een advocaat is verantwoordelijk voor de publiciteit die hij voert en kan hij zich niet verschuilen achter onwetendheid over de wijze hoe een uitgever/provider zijn publiciteit behandelt – toetsing aan de wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand afgesloten overeenkomsten inzake vrije beroepen - de vermelding van de naam van een advocaat onder de hoofding “interessante bedrijven in de buurt” of “vergelijkende advocaten” is niet strijdig met de wet van 2 augustus 2002 op de vrije beroepen.
Advies 433
Het is ongepast dat een advocaat zou optreden in een aangelegenheid waarin hij zelf een betrokken partij is of kan zijn of op enigerlei wijze begunstigde is - het feit dat een advocaat door zijn cliënt als begunstigde werd aangeduid in het kader van een levensverzekering ligt gevoelig - het feit dat een advocaat mogelijks financieel geïnteresseerd is (door de begunstiging van een levensverzekering) in het voeren van een procedure tast zijn onafhankelijkheid aan - bijkomende omstandigheden kunnen de begunstiging als strijdig maken met de beroepsregels van de advocatuur waaronder de kiesheid en de rechtschapenheid.
Advies 424
In een procedure met een tegensprekelijk karakter neemt een advocaat nooit eenzijdig contact op met de rechter, de arbiter of de deskundige en laat hij onder meer geen brieven, documenten, stukken toekomen zonder deze gelijktijdig over te maken aan de tegenstrever of aan de tegenpartij indien deze geen raadsman heeft. Deze regel wordt niet beperkt tot procedures die gevoerd worden voor de rechtbanken en hoven, maar is van toepassing van zodra een geschil wordt voorgelegd, zelfs aan een buitengerechtelijk orgaan of een bemiddelingsinstelling – in de praktijk van de ombudsdienst van de verzekering wordt, om de kansen op het bereiken van een oplossing te vergroten, vaak met een enkele partij gecommuniceerd zodat de andere partij niet altijd de briefwisseling ontvangt van zijn tegenpartij. Het uiteindelijk advies van de ombudsman van de verzekeringen zal wel aan iedereen worden medegedeeld. Deze werkwijze wijkt af van de deontologie van de advocatuur en kan slechts gevolgd worden voor zover alle partijen van in het begin hierover geïnformeerd zijn en hiermede akkoord zijn.
De ombudsman van de verzekeringen dient zijn opdracht in alle onafhankelijkheid uit te oefenen en is gebonden door beroepsgeheim.
Advies 425
Een notaris schreef per vergissing een bedrag over op de derdenrekening van een advocaat. Hij vroeg de terugbetaling, wat werd geweigerd door de advocaat. Deze wendde de bedragen aan ter vereffening van zijn kosten- en ereloonstaat – aangezien de advocaat tijdig weet had van de fout van de notaris diende hij zijn cliënt te adviseren geen gebruik te maken van deze fout en kon hij bij miskenning van zijn advies zijn verdere medewerking aan dit dossier niet verlenen. De regels van de rechtschapenheid gebieden de advocaat geen misbruik te maken van kennelijke fouten begaan door anderen met wie hij in contact komt bij de behandeling van de hem toevertrouwde zaken - het feit dat de gelden werden aangewend ter vereffening van de staat van ereloon en kosten geeft een indruk van gebrek aan onafhankelijkheid in hoofde van de advocaat.
Advies 416
Vrijblijvende samenwerking tussen een advocaat en een psycholoog - indien voor de behandeling van een dossier de hulp van een (klinisch) psycholoog noodzakelijk is kan de advocaat zijn dossier niet delen of meedelen aan de psycholoog. Het volstaat niet (voor gedeeld beroepsgeheim) te beweren dat beide vrije beroepen een beroepsgeheim hebben. Ook de onderlinge communicatie van gegevens kan enkel indien deze informatie strikt noodzakelijk is - daar enkel informatie zal kunnen bezorgd worden die noodzakelijk is voor het andere beroep, zal geval per geval een duidelijke functieafbakening van het interventiedomein van ieder ander vrij beroep noodzakelijk zijn - de cliënt kan de advocaat niet ontslaan noch gedeeltelijk van zijn beroepsgeheim.