Deontologie-advies Advies 52

De problematiek van het optreden van de advocaat als bestuurder van vennootschappen vindt zijn grondslag in artikel 347, 4° Ger.W., dat stelt dat het beroep van advocaat onverenigbaar is met alle bezoldigde betrekkingen of werkzaamheden, openbare of particuliere, tenzij ze noch de onafhankelijkheid van de advocaat noch de waardigheid van de balie in gevaar brengen.

Meerdere balies hebben zich daarop gesteund om te reglementeren over het bestuursmandaat, zoals de Antwerpse balie. In de beslissingen van 4 maart 1968 en 26 maart 1973 wordt bepaald dat de mandaten in handelsvennootschappen of verenigingen met winstbejag mogen uitgeoefend worden indien hun uitoefening verenigbaar is met de beroepsuitoefening, maar niet toegelaten zijn mandaten van afgevaardigde- bestuurder, bestuurder-directeur of bestuurder-zaakvoerder (STEVENS, J., Regels en gebruiken van de advocatuur te Antwerpen, pag. 240, nr. 295).

De raad van de Orde van Antwerpen oordeelde in een particulier geval dat deze regels ook toegepast wordt op louter patrimoniële vennootschapen.

Dezelfde regel, nl. niet toelaten van taken van dagelijks bestuur, vindt men ook in de Brusselse regeling, nl. artikel 237 van de Deontologische Regels en Huishoudelijk Reglement met een uitzondering op de uitzondering, met name in artikel 241 waar wordt gesteld dat de taken van dagelijks bestuur wel mogelijk zijn voor vzw's of rechtspersonen die geen winstgevend doel of activiteit nastreven.

Bovendien bepaalt deze regeling van de Brusselse balie in artikel 243 dat de commissie van de vennootschappen die aan deze balie bestaat, kan adviseren dat de stafhouder afwijkingen toestaat.

Dezelfde regel geldt aan de Franse Orde te Brussel (Receuil des règles professionnelles, WAGEMANS, M., 1993-1996, nr. 300). Ook hier zijn afwijkingen door de raad van de Orde hoofdens artikel 6 van het reglement mogelijk.

De regel bestaat ook in Luik (La tradition de Liège, nr. 301, zonder evenwel de mogelijkheid van uitzondering) en in Gent (Deontologische Code Balie Gent, pag. 80, met mogelijkheid van afwijkingen, bepaald in punt 1.2.11).

Voor het overige hebben de balie van Dendermonde in haar reglement artikel 16 en de balie van Veurne in haar reglement artikel 23B een gelijklopende regeling, waar wordt bepaald dat de advocaat in geen enkele hoedanigheid het dagelijks bestuur van handelsvennootschappen op zich kan nemen met in de commentaar de toevoeging dat het reglement ook toepasselijk is op de burgerlijke vennootschappen met handelsvorm.

De balies van Oudenaarde, Hasselt, Turnhout, Ieper, Leuven, Kortrijk en Tongeren hebben geen specifiek reglement desbetreffend, wat echter niet uitsluit dat er individuele beslissingen zijn van de stafhouder of de raad van Orde in de ene of in de andere zin ; ze zijn mij echter niet bekend.

Hoofdens artikel 437 laatste lid is het de raad van Orde die oordeelt of de bedoelde betrekking of werkzaamheid de onafhankelijkheid van de advocaat in kwestie of de waardigheid van de balie in gevaar brengt.

Daarbij dient aangestipt dat artikel 437 1ste en 4de lid enkel spreekt van bezoldigde betrekkingen of werkzaamheden, terwijl uit de mij toegezonden briefwisseling blijkt dat het terzake zou gaan over een onbezoldigde werkzaamheid.

Ik dien dus te besluiten dat er geen eenvormige regeling bestaat voor alle Belgische balies (de Nationale Orde heeft terzake niet gereglementeerd) en dat de materie dus blijft behoren tot de bevoegdheid van de raad van Orde van de individuele balies.

Stafhouder Jo Stevens
Bestuurder departement deontologie