Deontologie-advies Advies 268
Informatieplicht advocaat mogelijke tussenkomst rechtsbijstandverzekeraar / pro deo-advocaat
Auteur
Dominique Dombret
Vraag
Een stafhouder vraagt advies over de informatieplicht van de advocaat t.o.v. zijn cliënt m.b.t. de mogelijke tussenkomst van een rechtsbijstandverzekeraar of de mogelijkheden van een pro deo- advocaat.
Advies
Artikel 2 van het protocol tussen de Orde van Vlaamse Balies en de rechtsbijstandverzekeraars bepaalt:
Van bij de eerste contacten zal de advocaat volgende handelingen stellen:
de cliënt vragen of hij gedekt is door een rechtsbijstandverzekering en onder welke voorwaarden;
aan de rechtsbijstandverzekeraar vragen dat zijn tussenkomst wordt bevestigd en desgevallend met deze verzekeraar overleg plegen. (...)
Het protocol doet geen verbintenissen noch deontologische plichten ontstaan in hoofde van de individuele advocaat. Het is immers slechts op vrijwillige basis dat advocaten de bepalingen van het protocol volgen.
Aan bepaalde balies bestaat de deontologische regel dat advocaten dienen te informeren naar het bestaan van een rechtsbijstandsverzekering, zoals ook aan bepaalde balies de deontologische regel bestaat dat de advocaat dient te onderzoeken of de cliënt in aanmerking komt voor kosteloze of gedeeltelijk kosteloze juridische bijstand. Deze laatste regel is ook terug te vinden in de gedragscode van de CCBE (art. 3.7.2).
Er is vooralsnog dus geen algemene deontologische norm dat een advocaat zelf bij zijn cliënt informatie dient in te winnen over het bestaan van een rechtsbijstandsverzekering. Wellicht kan wel worden gesteld dat dit vanuit civielrechtelijk oogpunt behoort tot de informatieplicht van de advocaat. Gezien de deontologie ook een behoorlijke beroepsuitoefening moet waarborgen, kan bovendien worden gesteld dat een advocaat die zijn cliënt verkeerd of onvolledig inlicht ook deontologisch in de fout gaat.
De vraag of een advocaat die nalaat bij zijn cliënt te informeren naar het bestaan van een rechtsbijstandsverzekering, waardoor de rechtsbijstandverzekeraar niet wordt aangesproken, al dan niet nog recht heeft op betaling van zijn kosten en ereloon is dan weer eerder een civielrechtelijke dan een deontologische kwestie.
Philippe De Jaegere
Bestuurder departement deontologie
Download
Ook interessant
Advies 536
Advies 421
Gerelateerd nieuws
Stel u kandidaat voor het College van Toezicht
Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.
Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar
Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.
Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026
Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.
Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten
Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.
OVB herziet essentiële plichten van de advocaat
Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.
Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht
Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.
Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed
Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.
Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?
Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.
Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie
Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.