Rechtspraak-advocatuur Cumulatie fiscale strafrechtelijke en administratieve sancties
De cumulatie van fiscale strafrechtelijke sancties en fiscale administratieve sancties discrimineert niet volgens het Grondwettelijk Hof.
Het Grondwettelijk Hof boog zich over de vraag of het art. 449 van het Wetboek van inkomstenbelastingen 1992 (hierna WIB 1992), waarin is opgenomen dat bovenop de administratieve sancties die kunnen worden opgelegd ook strafrechtelijk kan worden gesanctioneerd, de art. 10 en 11 G.W. desgevallend in samenhang gelezen met art. 6 E.V.R.M, art. 14.7 BUPO-verdrag en het algemeen rechtsbeginsel non bis in idem, schendt.
Rolnummer: 4221
In de procedure die aanleiding gaf tot de prejudiciële vraag werden de beklaagden vervolgd op grond van artikel 449 WIB 1992 omdat zij in strijd met art. 315 en 315bisWIB 1992 hebben geweigerd alle boeken en bescheiden mede te delen teneinde de belastingen te ontduiken. De beklaagden hadden voorafgaand aan de strafrechtelijke procedure reeds een administratieve geldboete opgelegd gekregen overeenkomstig art. 445 WIB 1992.
De beklaagden voerden aan dat de administratieve geldboete vervat in art. 445 WIB 1992 een strafrechtelijke sanctie uitmaakt in de zin van de rechtspraak van het EHRM en het Hof van Cassatie. Gezien de strafrechtelijke vervolging gesteund is op hetzelfde feit en dezelfde tenlastelegging als die van de administratieve geldboete zou dat in strijd zijn met het non bis in idem beginsel.
Het Grondwettelijk Hof oordeelt dat het tot de beoordelingsbevoegdheid van de wetgever behoort om te beslissen of het opportuun is om te opteren voor strafsancties dan wel voor administratieve sancties of een samenloop van beide sancties voor eenzelfde tekortkoming. De keuze om de sancties te cumuleren dient evenwel relevant te zijn om het nagestreefde doel, in casu de bestrijding van de belastingontduiking, te realiseren.
Het Hof beslist dat, gezien de weerslag die de belastingontduiking kan hebben op de schatkist en de concurrentieverstoring die daaruit kan voortvloeien voor de bedrijven die zowel hun fiscale als hun sociale verplichtingen nakomen, de keuze om de sancties te cumuleren berust op een objectief criterium.
Vervolgens gaat het Hof na of de maatregel niet tot onevenredige gevolgen leidt rekening houdend met het non bis in idem beginsel. Het Grondwettelijk Hof oordeelt dat dit in casu niet het geval is nu de essentiële elementen van de overtredingen bedoeld in de artikelen 445 en 449 WIB 1992 niet identiek zijn. Voor de toepassing van de strafrechtelijke sanctie (449 WIB 1992) is in tegenstelling tot de administratieve sanctie, een bedrieglijk opzet of het oogmerk om te schaden vereist. Bovendien maakt het feit dat de wetgever in talrijke domeinen waarin de mogelijkheid om administratieve sancties op te leggen wordt voorzien, een systeem van alternatieve sancties heeft ingevoerd waardoor er geen cumulatie mogelijk is van een strafrechtelijke en een administratieve sanctie (bv. bij inbreuken op sommige sociale wetten, in de Nieuwe Gemeentewet, wetgeving inzake stedenbouw en ruimtelijke ordening...) geen schending uit van art. 10 en 11 G.W.
Het specifiek karakter van de aangelegenheid van de inkomstenbelastingen verantwoordt het verschillend systeem volgens het Grondwettelijk Hof.
Lees het volledige arrest
Gerelateerd nieuws
Stel u kandidaat voor het College van Toezicht
Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.
Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar
Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.
Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026
Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.
Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten
Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.
OVB herziet essentiële plichten van de advocaat
Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.
Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht
Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.
Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed
Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.
Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?
Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.
Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie
Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.