Ga verder naar de inhoud

Rechtspraak-advocatuur Erkenning arrest EHRM Salduz

Op 27 november 2008 velde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in de zaak Salduz v. Turkije (EHRM 27 november 2008, nr. 36391/02, Salduz v. Turkije) een mijlpaalarrest. Het Europees Hof besloot unaniem dat voor de verdachte de toegang tot een raadsman mogelijk moet zijn vanaf de aanvankelijke fase van het politieverhoor. Dit standpunt van het Hof werd al meermaals in diverse arresten van het EHRM bevestigd.

Auteur

Dominique Dombret

Coördinator deontologie en tucht
Dominique Dombret 02

Deel dit artikel

Rolnummer: C/2105/09

Dit recht op toegang tot een raadsman houdt het volgende in (zie J. STEVENS en G. LATOIR, “Het standpunt van de Vlaamse Balie”, T.Strafr. 2009, nr. 4, 225): 

  • Allereerst het recht van de verdachte om voorafgaand aan het politieverhoor een raadsman te consulteren
  • Daarnaast het recht van de verdachte om, vanaf het moment dat een aanvang wordt gemaakt met de politieverhoren, overleg te kunnen hebben met zijn raadsman
  • Tevens het recht van de verdachte op daadwerkelijke rechtsbijstand van de raadsman tijdens de politieverhoren

Het is tevens belangrijk te vermelden dat de rechtspraak van het EHRM aan de gerechtelijke autoriteiten de verplichting oplegt om de verdachte te informeren over zijn recht op stilzwijgen en zijn recht op bijstand van een advocaat (cautieplicht).
  
Het recente arrest van 24 december 2009 van het hof van beroep van Antwerpen(Antwerpen (9de k.) 24 december 2009, 973 P 09, onuitg.) ligt in de lijn van de rechtspraak van het EHRM.  In zijn beslissing neemt het hof van beroep enkele krachtlijnen van de vaste Straatsburgse rechtspraak over.  Zo vermeldt het hof in zijn arrest dat “de beklaagde (…) vanaf de eerste politieverhoren toegang dient te hebben tot een advocaat en dat de overheid een positieve verplichting heeft om de verdachte omtrent dit recht te informeren”.  Verder stipuleert het hof dat de “effectieve” bijstand van een raadsman essentieel is in de bescherming tegen ongeoorloofde dwang van overheidszijde.  Ook is het van belang te vermelden dat het hof de stelling inneemt dat de rechten van de verdediging in beginsel onherroepelijk zijn geschaad wanneer belastende verklaringen afgelegd “tijdens een politieverhoor zonder bijstand van een advocaat”, gebruikt worden voor een veroordeling (zie ook T. DECAIGNY, “Hof van beroep erkent bijstand advocaat bij politieverhoor”, De Juristenkrant 2010, gepland nummer 202).
Het hof van beroep van Antwerpen oordeelde, gelet op het voorgaande, dat ze geen acht zal slaan op de desbetreffende verklaringen van de beklaagde (bewijsuitsluiting).

Gerelateerd nieuws

Deze berichten verschenen recent:
Tucht

Stel u kandidaat voor het College van Toezicht

Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.

Meer lezen
Tucht

Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar

Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.

Meer lezen
Deontologie Stage

Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026

Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.

Meer lezen
Deontologie

Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten

Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.

Meer lezen
Deontologie

OVB herziet essentiële plichten van de advocaat

Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.

Meer lezen
Tucht

Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht

Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.

Meer lezen
Deontologie

Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed

Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.

Meer lezen
Deontologie

Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?

Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.

Meer lezen
Deontologie Opleidingsinstituut

Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie

Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.

Meer lezen