Ga verder naar de inhoud

Rechtspraak-advocatuur Derde toegangsweg tot de ma­gi­stra­tuur

In een arrest van 20 september 2006 heeft het Arbitragehof de grondwettigheid getoetst van de bepalingen van de wet van 7 april 2005 tot invoering van de artikelen 187bis , 187ter , 191bis , 191ter , 194bis en 194ter in het Ger. W. en tot wijziging van de artikelen 259bis -9 en 259bis -10 van hetzelfde wetboek (BS 13 mei 2005) , m.b.t. de derde toegangsweg tot de magistratuur.

Auteur

Dominique Dombret

Coördinator deontologie en tucht
Dominique Dombret 02

Deel dit artikel

Rolnummer: 3808 en 3809

Vooreerst voeren eisers aan dat het gelijkheidsbeginsel en de artikelen 151 § 4 en 153 Ger. W. geschonden zijn doordat de derde toegangsweg tot de magistratuur voorbehouden wordt aan personen die het beroep van advocaat gedurende ten minste twintig jaar hebben uitgeoefend of die gedurende minstens vijftien jaar advocaat zijn geweest en gedurende ten minste vijf jaar een functie hebben uitgeoefend die een goede kennis van het recht vereist. Personen die gedurende hetzelfde aantal jaren andere beroepen hebben uitgeoefend dankzij welke zij relevante ervaring hebben verworven, zoals parketjuristen, referendarissen of personen die een juridische functie in een openbare of private dienst hebben uitgeoefend, worden dus uitgesloten.

Het Arbitragehof oordeelt dat de wetgever de derde toegangsweg tot de magistratuur enkel mag openstellen voor advocaten, omdat de ervaring aan de balie specifieke kenmerken heeft die men niet aantreft in om het even welke ervaring opgedaan in andere juridische beroepen.

Verder menen eisende partijen dat de aangevochten wet een discriminatie in het leven zou roepen ten nadele van de gerechtelijke stagiairs en de personen die geslaagd zijn voor het examen inzake beroepsbekwaamheid.

Het Hof overweegt hierbij enerzijds dat sedert de wet van 18 juli 1991 geen balie-ervaring meer vereist is voor de kandidaten voor het vergelijkend toelatingsexamen voor de gerechtelijke stage. Anderzijds hebben de personen die geslaagd zijn voor het examen inzake beroepsbekwaamheid weliswaar een ruime ervaring aan de balie gehad. Uit de parlementaire voorbereiding van de wet van 15 juni 2001 blijkt evenwel dat de advocaten die minstens twintig jaar balie-ervaring hebben, zelden aan dergelijk examen deelnemen en dus afzien van een loopbaan in de magistratuur. Het Arbitragehof is van oordeel dat de wetgever een maatregel heeft genomen die relevant is om de door hem nagestreefde doelstelling te bereiken.

Tot slot wordt onderzocht of de mate waarin die rekrutering wordt toegestaan, geen discriminerende gevolgen kan hebben.

Doordat slechts twaalf procent van het totale, in de wet vastgestelde aantal magistraten van de rechtscolleges bedoeld in art. 186 Ger. W., via de derde toegangsweg kan gerekruteerd worden, is de wetgever met zijn maatregel tegemoet gekomen aan de doelstelling dat de magistratuur een veelzijdig aangezicht moet hebben en dat alle leeftijden moeten vertegenwoordigd zijn.

Daarnaast houdt de benoemings- en aanwijzingscommissie bij haar voordrachten eveneens rekening met de kenmerken van de vacant verklaarde plaats, zodat het risico van massale benoemingen van kandidaten uit de derde toegangsweg nagenoeg uitgesloten wordt.

Het Arbitragehof besluit dan ook dat de maatregelen geen onverantwoord verschil in behandeling in het leven roepen ten nadele van de stagiairs en de personen die geslaagd zijn voor het examen inzake beroepsbekwaamheid.

Gerelateerd nieuws

Deze berichten verschenen recent:
Tucht

Stel u kandidaat voor het College van Toezicht

Heeft u interesse in de deontologie en het tuchtrecht van de advocatuur? Stel u dan kandidaat om deel uit te maken van het College van Toezicht.

Meer lezen
Tucht

Zesde verslag College van Toezicht beschikbaar

Het College van Toezicht van de Vlaamse advocatuur heeft zijn zesde verslag gepubliceerd. Dat geeft een overzicht van de tuchtprocedures tegen Nederlandstalige advocaten in het gerechtelijk jaar dat loopt van 1 september 2024 tot 31 augustus 2025.

Meer lezen
Deontologie Stage

Nieuwe regels voor de stage vanaf 1 september 2026

Onze algemene vergadering keurde op 24 juni 2026 een grondige herziening goed van Hoofdstuk 1 van Deel II van de Codex Deontologie voor Advocaten (stage). Lees wat er wijzigt.

Meer lezen
Deontologie

Deontologische gedragslijnen voor onderzoekshandelingen door advocaten

Advocaten moeten hun deontologie en de toepasselijke wetsbepalingen naleven wanneer ze als onderdeel van hun beroepsactiviteiten onderzoekshandelingen uitvoeren. Lees onze deontologische gedragslijnen.

Meer lezen
Deontologie

OVB herziet essentiële plichten van de advocaat

Op 27 mei 2026 keurde de algemene vergadering van de OVB het reglement goed over de herziening van deel I van de Codex Deontologie voor Advocaten. Dat deel bevat de essentiële plichten van de advocaat. De herziening maakt deel uit van een bredere evaluatie waarbij de bepalingen werden getoetst aan hun actualiteitswaarde, duidelijkheid en evenredigheid.

Meer lezen
Tucht

Sterke opkomst en actuele thema’s op zesde editie Seminarie Tucht

Op donderdag 21 mei 2026 vond in Antwerpen de zesde editie van het Seminarie Tucht plaats. Het seminarie bracht opnieuw een groot aantal actoren uit de tuchtprocedure samen, waaronder stafhouders, leden van de tuchtraden en ondersteunende medewerkers.

Meer lezen
Deontologie

Algemene vergadering keurt vernieuwd werkingsreglement goed

Op 25 februari 2026 heeft onze algemene vergadering een volledig herwerkt werkingsreglement goedgekeurd.

Meer lezen
Deontologie

Limburgse advocate weggelaten wegens helpen in restaurant: hoe zit dat eigenlijk?

Er is opschudding ontstaan over de beslissing tot weglating van de Limburgse advocate die meewerkt in het restaurant van haar man. Er is gebleken dat er nogal wat verwarring daarrond bestaat, en ook kritiek op de beslissing.

Meer lezen
Deontologie Opleidingsinstituut

Voortaan jaarlijks twee verplichte vormingspunten: één in deontologie, één in witwaspreventie

Sinds 2 oktober 2025 geldt een nieuwe verplichting voor elke advocaat: jaarlijks minstens één vormingspunt behalen in deontologie én één in witwaspreventie.

Meer lezen