Ga verder naar de inhoud

Een advocaat met passie voor vreem­de­lin­gen­recht helpt een vzw voor vluch­te­lin­gen

dinsdag 26 september 2023

Marileen Vandenberghe is in de advocatuur een laatbloeier. Ze heeft eerst 20 jaar in de gezondheidszorg gewerkt en daarna nog 17 jaar in de natuur-, milieu- en ruimtelijke ordeningssector. Op latere leeftijd begon ze dan rechten te studeren, op 1 mei 2020 begon ze haar stage aan de balie in Antwerpen en sinds juni van dit jaar staat ze er op het tableau. Tijdens haar rechtenstudies raakte ze gefascineerd door vreemdelingenrecht en zo kwam ze als vrijwilliger terecht bij de vzw Bij Ons Thuis, een vrijwilligersorganisatie die zich inzet voor de opvang, begeleiding en ondersteuning van migranten en vluchtelingen in Aarschot en het Hageland.

Hoe kwam u in contact met die vzw?

Mr. Marileen Vandenberghe:  Heel toevallig eigenlijk. In de fitness hoorde ik mensen spreken over iets dat met vreemdelingen te maken had, we raakten aan de praat en ik werd uitgenodigd op een kennismakingsavond van de vzw voor nieuwe vrijwilligers en zo ben ik er ingerold. Ik was toen nog geen advocaat want na mijn rechtenstudies vond ik niet meteen een advocatenkantoor waar ik stage kon lopen en heb ik eerst nog vier jaar als juriste vreemdelingenrecht gewerkt.

In het begin hielp ik dus binnen de vzw alleen met juridisch advies, maar zodra ik verbonden was aan de balie kon ik ook dossiers opstarten als er een procedure vreemdelingenrecht moest worden gevoerd en er een pro-Deoadvocaat kon aangesteld worden. Als mensen juridisch advies nodig hebben over een rechtsdomein waar ik minder in thuis ben (huurgeschil, verkeersboete, echtscheiding, …) , dan kan de vzw een beroep doen op andere confraters die de vzw ook een warm hart toedragen en helpen waar het kan.

Hoe vaak maakt u zich vrij voor dat juridisch advies?

Mr. Marileen Vandenberghe: Dat gebeurt niet op vaste tijdstippen of tijdens een spreekuur, ik geef advies als er mij om gevraagd wordt, de vrijwilligers die verbonden zijn aan de vzw kennen mij intussen en weten hoe ze me kunnen bereiken.

De vzw doet veel meer dan juridisch advies geven, hé?

Mr. Marileen Vandenberghe: Inderdaad, ik ben echt maar een heel klein radartje binnen de vzw. De organisatie staat voor een hele waaier aan activiteiten, zo heeft de vzw een huis in Aarschot verbouwd tot een vluchtelingenhuis maar er zijn ook particulieren die migranten en vluchtelingen opvangen. Dat is dan bijvoorbeeld iemand die daar soms maanden verblijft, tot er een beslissing valt over zijn asielaanvraag. In totaal vangt de vzw op die manier om en bij de 25 mensen op: alleenstaande mannen, alleenstaande vrouwen of gezinnen met kinderen en aangezien er vaak veel verschillende nationaliteiten onder hetzelfde dak gehuisvest zijn brengt dat soms wel wat ambiance met zich mee!

Daarnaast begeleidt de vzw ook zowat 65 families die verblijfspapieren hebben maar voor wie het moeilijk is om gestart te geraken nadat ze verblijfsrecht gekregen hebben, zij krijgen dan een buddy toegewezen die hen helpt om een huis, werk of een school voor de kinderen te vinden. Dat gebeurt vaak in nauwe samenwerking met het OCMW, het CAW en andere organisaties.

De vzw heeft een 120-tal vrijwilligers en iedereen beslist hoeveel of voor welke taken hij zich wil inzetten. Er zijn mensen die huiswerkbegeleiding geven aan kinderen, anderen helpen om een sollicitatiebrief te schrijven, nog anderen geven fiets-, zwem- of autorijlessen. Kortom: de vzw probeert op alle mogelijke hulpvragen een antwoord te bieden en slaagt daar meestal ook in. Uiteraard zijn er ook vrijwilligers nodig die activiteiten organiseren om geld in het laatje van de vzw te krijgen. Jaarlijks is er de zogenaamde sauzendag. Dan bereiden we vier soorten spaghettisaus die we aan de man brengen, dit jaar ging het om meer dan 1.200 liter saus die we gemaakt en verkocht hebben, dat was een hele organisatorische uitdaging!

Mr. Marileen Vandenberghe:  Onze vrijwilligers zijn vragende partij om geïnformeerd te worden en dus geef ik opleiding over asiel en migratie, iemand anders heeft het over communicatie rond migratie, maar ook de hele problematiek van wonen of de medische zorgen voor migranten komt aan bod. De vrijwilligers willen begrijpen met welke problemen de mensen die ze begeleiden te maken hebben om hen gerichter te kunnen helpen.

Zorg dragen voor de vrijwilligers is bij de vzw minstens zo belangrijk als zorg dragen voor de migranten en vluchtelingen.

Het biedt voor de vzw een meerwaarde dat ik de overstap maakte van jurist naar advocaat. Als jurist legde ik uit welke procedure er in een bepaalde situatie het best gevolgd kan worden maar als advocaat start ik de procedure effectief ook op en moet ik ervoor zorgen dat die een succesvol verloop kent.

Wat neemt u vanuit uw werk als advocaat mee in uw vrij­wil­li­gers­werk?

Mr. Marileen Vandenberghe: Ik stel vast dat theorie en praktijk vaak ver uit elkaar liggen. Ik geef een voorbeeld: een procedure gezinshereniging voor een Afghaans gezin, er moet een aanvraag ingediend worden en de wet schrijft voor welke documenten toegevoegd moeten worden, dat lijkt vrij duidelijk. Maar er is geen Belgische ambassade in Afghanistan, de aanvraag moet gebeuren in Islamabad (Pakistan) en dat is echt niet altijd eenvoudig, gewoon al door de afstand. Als de echtgenoot zich in België bevindt en zijn vrouw en kinderen naar België willen komen is dat niet evident want voor Afghaanse vrouwen is het namelijk zo goed als onmogelijk om zich over lange afstanden te verplaatsen zonder mannelijke begeleider.

Er zijn dus allerlei drempels waar je als advocaat rekening moet mee houden maar waar de asielinstanties niet wakker van liggen. Stilaan leer je ook meedenken naar oplossingen voor een aantal praktische problemen. zoals bijvoorbeeld hoe je een afspraak bij de ambassade in Islamabad kan krijgen, die kennis komt mij van pas bij mijn werk voor de vzw.

En tot slot: wat neemt u uit uw vrij­wil­li­gers­werk mee in uw ad­vo­ca­ten­prak­tijk?

Mr. Marileen Vandenberghe:  Ik heb het er moeilijk mee dat asielinstanties vreemdelingen niet meer als mensen maar als dossiers benaderen, dossiers die aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen. Neem nu nog eens dat voorbeeld van de gezinshereniging. Er wordt alleen gekeken of alle documenten er zijn maar er wordt geen rekening gehouden met de praktische problemen die erbij komen kijken, empathie ontbreekt vaak. Door mijn werk bij de vzw probeer ik altijd de mens in de vreemdeling te benaderen en dat neem ik ook mee in mijn advocatenpraktijk. Dat is natuurlijk niet altijd evident want soms ben ik meer psycholoog of sociaal assistent terwijl er van mij wel verwacht wordt dat ik uiteindelijk juridisch werk lever.

Ook interessant

Community
vrijdag 07 juni 2024

Dit was de advocatenrun 2024

Op zaterdag 1 juni 2024 vond de Advocatenrun plaats in het prachtige domein Puyenbroeck. Hoewel het geen zonovergoten editie was, bleef de regen gelukkig uit. Ontdek hier de winnaars!

Meer lezen
Community
donderdag 06 juni 2024

VJV verwelkomt nieuwe voorzitter en Juridisch Woord van het Jaar

Op 13 juni 2024 zal het Gentse podium opnieuw het toneel zijn voor een belangrijke aankondiging in de juridische wereld. Het tweede Juridisch Woord van het Jaar zal worden onthuld, een gebeurtenis die vorig jaar voor de eerste keer plaatsvond met het opvallende "tiktokjustitie" als winnaar.

Meer lezen