CCBE heeft de handen vol met de rechtstaat
Democratische en rechtsstatelijke principes die velen van ons als onwrikbare evidenties beschouwen, staan anno 2025 onder druk. In de eerste maanden van het nieuwe jaar hebben de omstandigheden de CCBE er al meermaals toe gedwongen zich krachtig uit te spreken over de huidige bedreigingen (druk op Amerikaanse advocatenkantoren, op de onafhankelijkheid van de advocaat, vereenzelviging met cliënten, ...) en het belang van een vrije uitoefening van het advocatenberoep.
Steun aan de ABA en oproep aan de EU
In reactie op de wijdverspreide verontrustende ontwikkelingen met impact op de fundamenten van de rechtstaat heeft de CCBE 2 duidelijke statements de wereld ingestuurd:
- Een oproep aan de EU-instellingen om de democratische en rechtsstatelijke principes hoog in het vaandel te (blijven) dragen, deze Europese waarden te blijven promoten en te voorkomen dat deze worden uitgehold.
- Een blijk van steun aan de American Bar Association (ABA), die zich verzet tegen machtsmisbruik door de Amerikaanse overheid. Daar worden advocaten bedreigd of bestraft omdat ze cliënten verdedigen. De CCBE staat verenigd achter de ABA. De Amerikaanse beroepsorganisatie roept op tot bescherming van de rechtsstatelijke principes, die niet enkel essentieel zijn voor de advocatuur, maar ook voor de stabiliteit van de volledige democratische maatschappij.
Onafhankelijkheid balie Istanbul onder druk
De rechtbank van eerste aanleg in Istanbul besliste, op aangeven van het openbaar ministerie, om de stafhouder en leden van de balieraad af te zetten. Enkele advocaten die buiten de rechtbank protesteerden tegen het vonnis werden gearresteerd door de politie. De beslissing kwam er naar aanleiding van de oproep van de balie van Istanbul tot respect voor het internationaal humanitair recht en tot een diepgaand onpartijdig onderzoek naar de dood van 2 journalisten. Zij vervulden daarbij de legitieme en fundamentele rol van de balie om de rechtstaat en de mensenrechten te beschermen en waarbij zij het recht op vrije meningsuiting binnen hun mandaat uitoefenden.
De CCBE uit haar diepe bezorgdheid over de ernstige aanval op de onafhankelijkheid van de advocatuur en de mogelijkheid voor advocaten om hun professionele functie vrij uit te voeren. Zij roept de Turkse autoriteiten op om de aanklacht te laten vallen en te verzekeren dat advocaten hun beroep zonder belemmering kunnen uitoefenen.
Stigmatisering advocaten in migratierecht
Op de Standing Committee van 4 april keurde de CCBE ook een statement ter veroordeling van de stigmatisering en bedreiging van advocaten in het migratierecht goed. Het statement kwam er naar aanleiding van enkele publicaties in een Frans extreem-rechts magazine waarbij een 60-tal advocaten werden geviseerd als schuldige voor de “immigratie-invasie”. Advocaten zouden de wetgeving misbruiken en financieel voordeel putten uit de gerechtelijke achterstand. Foutieve informatie over de erelonen werd bovendien gepubliceerd. Ten gevolge van deze berichten werden de advocaten lastiggevallen op sociale media en ontvingen zij dreigbrieven.
Hoewel het statement een specifieke aanleiding had, worden advocaten die zich bezighouden met asiel en migratie wel vaker geviseerd. Zelfs het Belgisch regeerakkoord stelt dat advocaten gesanctioneerd zouden moeten worden door de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen bij kennelijk onrechtmatig ingestelde beroepen en tergend en roekeloze gedingen. In onze nota bij het regeerakkoord verduidelijkten we al dat dit zou neerkomen op een onaanvaardbare identificatie van de advocaat met diens cliënt en een uitholling van het recht op toegang tot de rechter. Bij onregelmatigheden is de tuchtprocedure de enige mogelijke piste. Tijdens een recent overlegmoment met de OVB erkende de minister van Asiel en Migratie dat die passage een ongelukkige formulering is in het regeerakkoord.
Bijdrage voor Rule of Law Report 2025
Uiteraard heeft de CCBE ook weer een lijvige bijdrage ingediend voor het Rule of Law Report 2025. We hebben daar naar goede gewoonte uitgebreid input voor geleverd en we hebben onze eigen bijdrage ook rechtstreeks ingediend bij de Europese Commissie. Topics die daarin aan bod komen zijn onder meer de niet-uitvoering van rechterlijke beslissingen, de vereenzelviging van de advocaat met de cliënt, de gerechtelijke achterstand, het gebrek aan middelen binnen Justitie, digitalisering en de staat van de overbevolkte gevangenissen. Recent hebben we onze input meer in detail kunnen toelichten in een overleg met DG Just.
Lichtpunt Europees Advocatenverdrag
Tussen alle waarschuwingen en zorgen door is er ook een hoopvol signaal: het Europees Advocatenverdrag. Een belangrijke stap richting de structurele bescherming van het beroep van advocaat in heel Europa.
Downloads
- 20250404 CCBE statement on rule of law developments (pdf, 1 MB)
- 20250404 CCBE statement in support of the American Bar Association (pdf, 975 KB)
- 20250324 Turkey Dismissal of the President and leadership of the Istanbul Bar Association (pdf, 348 KB)
- 20250404 Draft CCBE statement condemning stigmatisation and threats to immigration lawyers (pdf, 220 KB)
- 20250227 CCBE Contribution for the 2025 Rule of Law Report (pdf, 3 MB)
Ook interessant
Webinar CCBE: EU-pact Asiel en Migratie – gids voor advocaten
De CCBE, de European Lawyers Foundation (ELF) en de Conseil national des barreaux (CNB) organiseren op maandag 22 juni 2026 een webinar over het Nieuwe Pact inzake Asiel en Migratie.
Dit moet u weten over het Migratiepact
Op 14 mei 2024 keurde het Europees Parlement het Asiel- en Migratiepact (Pact) goed. Het Pact bestaat uit een reeks regels over migratie en een gemeenschappelijk asielstelsel voor de Europese Unie. Die regels staan in 1 richtlijn en 8 verordeningen die vanaf 12 juni 2026 in werking zijn.