Ga verder naar de inhoud

In­ter­na­ti­o­naal­rech­te­lij­ke en Unie­rech­te­lij­ke regelgeving

Lees de relevante internationaalrechtelijke en Unierechtelijke bepalingen over de uitoefening van het beroep van advocaat in een Europese context.

Auteur

Nico Moons

Jurist studiedienst
Avatar

Deel dit artikel

Dienstenrichtlijn

Richtlijn 77/249/EEG van de Raad van 22 maart 1977 tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening door advocaten van het vrij verrichten van diensten

Deze richtlijn beoogt het verdragsrechtelijke verbod op beperkingen van het vrij verkeer van diensten in de Europese Unie om te zetten met het oog op het vrij verkeer van advocatendiensten.

De dienstenrichtlijn voor advocaten heeft als doel de uitoefening van de werkzaamheden van advocaten te vergemakkelijken door het vrij verkeer van advocatendiensten mogelijk te maken. Daarvoor worden advocaten over de grenzen van de lidstaten heen als zodanig erkend. Concreet houdt dat in dat de beroepstitel uit de lidstaat van herkomst erkend wordt in een andere lidstaat. De werkzaamheden van advocaten waarvoor het vrije dienstenverkeer geldt, zijn voornamelijk de vertegenwoordiging en verdediging in rechte van hun cliënten. De advocaat die gebruikmaakt van die vrijheid zal daarbij de beroepsregels in de lidstaat van ontvangst in acht nemen.

Het vrij verkeer van diensten voor advocaten kan evenwel onderworpen worden aan beperkingen. Zo kan de lidstaat van ontvangst bijvoorbeeld de verplichting opleggen om samen te werken met een plaatselijke advocaat.

Vestigingsrichtlijn

Richtlijn 98/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven.

Deze richtlijn beoogt de vrijheid van vestiging voor advocaten in andere lidstaten dan hun lidstaat van herkomst.

De vestigingsrichtlijn voor advocaten is erop gericht de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de advocatentitel is verworven een eenvormige invulling te geven.

Enerzijds werd dat nodig geacht om tegemoet te komen aan de bekommernis dat de rechtzoekende door het toegenomen handelsverkeer tussen de lidstaten nu eenmaal juridische adviezen verlangt die afgeleverd worden door advocaten met een opleiding in een ander rechtsstelsel.

Anderzijds treedt de Uniewetgever regelgevend op om de verschillende vestigingsmogelijkheden in andere lidstaten te uniformiseren.

Het recht om de vrijheid van vestiging uit te oefenen is daarnaast ook onderworpen aan een aantal voorwaarden. Zo moet een advocaat zich inschrijven aan een balie in de lidstaat van ontvangst en is hij ook onderworpen aan de daar geldende beroepsregels. Bovendien kan in die context de verplichting worden opgelegd om samen te werken met een advocaat die de beroepstitel van advocaat heeft verworven in de lidstaat van ontvangst.

Nog vragen? Onze specialisten ter zake

Ontdek alle medewerkers

Nico Moons

Jurist studiedienst
avatar

Gerelateerd nieuws

Deze berichten verschenen recent:
Europa
Europees & internationaal recht ccbe
maandag 29 juni 2026

ELF publiceert praktische gids voor het e-Justice Portal

De European Lawyers Foundation (ELF) heeft een praktische gids gepubliceerd over het gebruik van het e-Justice Portal. De publicatie moet advocaten helpen om de mogelijkheden van het portaal optimaal te benutten in hun dagelijkse praktijk.

Meer lezen
Europees & internationaal recht Strafrecht
donderdag 18 juni 2026

Comité van Ministers streng over toestand Belgische gevangenissen

Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft een nieuwe beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van het Vasilescu-arrest over de overbevolking en de erbarmelijke leefomstandigheden in de Belgische gevangenissen.

Het Comité heeft duidelijk rekening gehouden met de input die we voorafgaand via een Rule 9 bijdrage hebben overgemaakt.

Meer lezen
Europees & internationaal recht Stem van Europa
dinsdag 19 mei 2026

Politieke verklaring over EVRM en migratiebeleid aangenomen

Het Comité van Ministers heeft een politieke verklaring aangenomen in reactie op de vraag van enkele Europese regeringsleiders tot overleg over de interpretatie van het EVRM, in het bijzonder in de context van asiel en migratie. De verklaring vermeldt de ruime appreciatiemarge voor overheden, maar benadrukt ook de onafhankelijkheid van het EHRM en dat nationaal beleid ingebed moet blijven in het Verdrag.

Meer lezen
Europees & internationaal recht Rechtstaat
dinsdag 03 februari 2026

OVB lanceert postkaartenactie voor bedreigde advocaat

Eén advocaat, onze strijd. De OVB lanceert op 3 februari 2026, International Lawyers Day, een postkaartenactie ter ondersteuning van Egyptische advocate Hoda Abdel Moneim.

Meer lezen
Europees & internationaal recht Rechten van de mens
donderdag 29 januari 2026

EHRM vraagt input over vertegenwoordiging van kwetsbare personen

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens nodigt advocaten uit om feedback te geven op voorgestelde wijzigingen aan Rules 36 en 44 of the Rules of Court. Deze regels gaan over de aanstelling van een onafhankelijke vertegenwoordiger in zaken met kinderen, handelingsonbekwamen en andere kwetsbare personen.

Meer lezen
Europees & internationaal recht
woensdag 28 januari 2026

Oproep: Expertengroep Brussel I bis Verordening

DG JUST (Europese Commissie) zoekt experten in internationaal privaatrecht om ervaringen en goede praktijken te delen over de toepassing van Verordening (EU) nr. 1215/2012.

Meer lezen
Europees & internationaal recht Stem van Europa
donderdag 18 december 2025

Europa buigt zich over gerechtelijke achterstand na Rule 9 van OVB

Het Comité van Ministers heeft een beslissing met aanbevelingen gepubliceerd over de gebrekkige implementatie van een groep arresten van het Europees Hof van de Rechten van de Mens inzake de gerechtelijke achterstand in België (waaronder Bell en Van Den Kerkhof). We dienden voorafgaand een Rule 9 communication in.

Meer lezen
Europees & internationaal recht Community
dinsdag 02 december 2025

FIRM toont aan: “Mensenrechten zijn overal”

Het federaal Instituut voor de Mensenrechten (FIRM) lanceert een nieuwe sensibiliseringscampagne waarin ze aantoont dat mensenrechten geen grenzen kennen.

Meer lezen
Europees & internationaal recht
donderdag 23 oktober 2025

België en VK versterken samenwerking tussen balies na Brexit

Op 29 september 2025 hebben wij samen met Avocats.be en de twee Brusselse balies enerzijds en de balies en law societies van het Verenigd Koninkrijk (Engeland & Wales, Schotland en Noord-Ierland) anderzijds een First Amended Memorandum of Understanding ondertekend.

Meer lezen