Comité van Ministers neemt politieke verklaring aan over EVRM en mi­gra­tie­be­leid

Naar aanleiding van deze brief nam het Comité van Ministers afgelopen vrijdag een politieke verklaring aan. De verklaring zat al enige tijd in de pijplijn en de CCBE heeft haar bijdrage aan de discussie over de interpretatie en toepassing van het EVRM geleverd door opmerkingen over te maken aan de vertegenwoordiging van verschillende verdragsstaten van de Raad van Europa.

De finale verklaring, de zogenaamde Chisinau Declaration, stelt onder meer het volgende:

• Verdragsstaten hebben de verplichting om de rechten uit het EVRM waarborgen. Het EVRM vereist het engagement van deze staten om hun wetgeving en beleid daarmee te conformeren, maar nationale overheden beschikken ook over een appreciatiemarge voor het implementeren van het Verdrag. Zolang de invulling conform de criteria uit de rechtspraak van het EHRM gebeurt, zal het Hof zelden een interpretatie geven die in de plaats komt van die van de nationale rechtbank;
• Het belang van het recht op een daadwerkelijk rechtsmiddel op nationaal niveau wordt benadrukt;
• De rol, de onafhankelijkheid en de verwezenlijkingen van het EHRM alsook de eigenschap van het Verdrag als “living instrument” worden in de verf gezet
• Er bestaan belangrijke en ingewikkelde uitdagingen op het vlak van migratie die niet voorzien waren toen het Verdrag het levenslicht zag. Verdragsstaten hebben het soeverein recht om hun eigen immigratiebeleid te ontwikkelen en te voeren, zij het steeds conform de bepalingen van het Verdrag.
• Het verbod op onmenselijke behandeling in artikel 3 EVRM heeft enkel betrekking op de meest ernstige vormen van slechte behandeling. Bv.: de kwaliteit van de gezondheidszorg in een ontvangende staat behelst enkel een schending in uitzonderlijke omstandigheden. Hierbij wordt benadrukt dat het Hof zelden tot een schending van artikel 3 oordeelt als het een verdragsstraat betreft met een lange geschiedenis van respect voor democratie, mensenrechten en de rechtstaat.
• Het recht op respect voor privé- en familieleven in artikel 8 EVRM vereist, bv. bij een uitwijzing, dat een evenwicht moet worden gevonden tussen individuele rechten en algemene belangen, maar ook hier beschikt de overheid over heel wat appreciatiemarge en verschillende legitieme doelen om een inperking van het recht te rechtvaardigen
• Verdragsstaten moeten nieuwe benaderingen kunnen ontwikkelen om irreguliere migratie aan te pakken, zoals “return hubs” in derde landen.
• Het Hof wordt uitgenodigd om kennis te nemen van hoe hun rechtspraak wordt toegepast op nationaal niveau en om het mogelijk te maken voor Verdragsstaten om hun steun aan te geven voor een verwijzing van een zaak naar de Grote Kamer