Richtlijnen voor advocaten Gebruik Artificiële Intelligentie
Deze richtlijnen betreffen het gebruik van artificiële intelligentie in de beroepsuitoefening van de advocaat.
Algemeen
Het gebruik van AI is niet verboden, noch verplicht.
Het gebruik van de technologie behoort tot de eigen vrijheid en de eigen verantwoordelijkheid van de advocaat.
Competentieplicht en niveau van cliëntinformatie
De advocaat kent de basis van artificiële intelligentie en Large Language Models.
AI werkt door computers te leren patronen te herkennen in grote hoeveelheden data. AI-systemen gebruiken algoritmes en wiskundige modellen om taken uit te voeren die normaal menselijke intelligentie vereisen, zoals beslissingen nemen en problemen oplossen.
Large Language Models (LLMs) zijn een specifiek type AI dat zich richt op het begrijpen en genereren van menselijke taal. Ze werken als volgt:
- Training: LLMs worden getraind op enorme hoeveelheden tekst, vaak afkomstig van het internet;
- Patroonherkenning: Ze leren statistische relaties tussen woorden en zinnen;
- Tekstgeneratie: Op basis van deze patronen kunnen LLMs nieuwe teksten produceren en vragen beantwoorden;
- Verbetering: LLMs kunnen blijven leren naarmate ze meer data verwerken, waardoor ze steeds beter (lijken te) worden in het begrijpen en genereren van taal.
LLMs zijn in essentie zeer geavanceerde voorspellingsmachines die bepalen welk woord of welke zin het meest waarschijnlijk is in een bepaalde context.
De advocaat respecteert de beginselen van artikel 455 Ger.W. en artikel 1 van de Codex Deontologie voor Advocaten. (art.1.2 in de Franstalige Codex)
In het bijzonder ziet de advocaat bij het gebruik van AI toe op een behoorlijke beroepsuitoefening en oefent hij zijn beroep op deskundige wijze uit met eerbiediging van het beroepsgeheim, van de essentiële plichten van onafhankelijkheid en partijdigheid, en met het vermijden van belangenconflicten. Hij eerbiedigt de beginselen van waardigheid, rechtschapenheid en kiesheid.
De advocaat neemt de gebruiksvoorwaarden van de AI-tool die hij of zij wenst te gebruiken goed door.
Aandachtspunten zijn:
- Voorwaarden rond training, doorgifte en opslag;
- Voorwaarden rond verdere verwerkingen van de aangebrachte gegevens door het platform;
- Lokalisatie van de verwerkingen;
- Het open of gesloten karakter van het systeem;
- Aansprakelijkheidsvoorwaarden van het platform;
- Intellectuele eigendomsrechten en licentievoorwaarden.
De advocaat controleert het resultaat, met inbegrip van vermelde bronnen.
De advocaat controleert het bestaan van de in het resultaat aangehaalde wetgeving, rechtsleer en rechtspraak. De advocaat dient niet noodzakelijk elke door de AI-tool gemaakte redenering te kunnen toerekenen aan een welbepaalde bron, maar moet wel steeds kritisch zijn over de gebruikte argumentatie en het gegenereerde resultaat.
De advocaat is niet verplicht over zijn gebruik van AI te communiceren.
De advocaat is niet verplicht aan de cliënt mee te delen dat beroep wordt gedaan op AI, net zomin als hij wordt geacht te melden dat hij andere IT-toepassingen gebruikt.
Gegevensbescherming en Beroepsgeheim
De advocaat pseudonimiseert de persoonsgegevens.
De advocaat onthoudt zich van het invoeren van persoonsgegevens in prompts, input en/of andere documenten bij het gebruik van AI-tools.
In het geval de verwerking van persoonsgegevens essentieel is, is de advocaat transparant en vraagt hij toestemming aan de betrokken persoon. Soms is een andere rechtsgrond dan toestemming aanwezig.
Voorbeeld: het opnemen van een vergadering om een verslag te genereren. Daarvoor is de verwerking van stemmen en de identificatie van de deelnemers noodzakelijk.
De advocaat respecteert het beroepsgeheim.
De advocaat respecteert het beroepsgeheim. Hij voert nooit stukken of informatie die gedekt zijn door het beroepsgeheim of een vertrouwelijkheidsverplichting in bij het gebruik van een AI-tool. Een uitzondering op dit principe geldt enkel indien de advocaat absoluut zeker is dat hij of zij de AI-toepassing gebruikt in een gesloten omgeving met voldoende waarborgen (bv binnen de perimeter van het eigen kantoor zonder informatiedeling naar de buitenwereld toe).
Robots en aansprakelijkheid
De advocaat geeft toelichting bij zijn chatbot.
De advocaat mag chatbots ontwikkelen, maar gebruikers moeten begrijpen en dus ingelicht worden dat het om een geautomatiseerd AI-systeem gaat.
De advocaat blijft steeds eindverantwoordelijke voor de output van de AI die hij of zij gebruikt.
Alle aansprakelijkheidsprincipes blijven gelden.
Overzicht
Download alle richtlijnen
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Kompenso berekent uw schadedossiers in enkele minuten
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of duurzamer maken. Zo ontwikkelde advocatenkantoor Konsilio Advocaten Kompenso, een schadeberekeningstool die complexe schadedossiers berekend in slechts enkele minuten. Wij interviewden mr. Andy Verhaegen over deze tool, en wat ze kan betekenen voor de advocatuur.
Elektronische procesvoering binnenkort ook bij het Grondwettelijk Hof
Advocaten zullen in principe vanaf 1 maart 2026 ook elektronisch stukken kunnen indienen bij het Grondwettelijk Hof via zijn nieuwe digitaal platform eProConst. Dat heeft het Hof meegedeeld tijdens een overleg met de OVB op 22 januari 2026.
Nieuwe machtiging verlengt uitbreiding toegang tot het Rijksregister voor advocaten
Op 17 december 2025 heeft de minister van Binnenlandse Zaken de toegang van advocaten tot het Rijksregister met één jaar verlengd, met ingang van 23 december 2025. Deze toegangsrechten zijn geregeld bij machtiging nr. 049/2024 van 23 december 2024, en de verlenging gebeurde bij beslissing nr. 043/2025.
Raad van State schakelt over naar nieuw elektronisch platform
De Raad van State neemt vanaf 1 januari 2026 een vernieuwde versie van het elektronisch platform e-ProAdmin in gebruik. Deze modernisering vereist een omvangrijke migratie van de bestaande gegevens naar het nieuwe systeem.
Praktische IT-audit helpt uw kantoor cyberveilig te blijven
Advocatenkantoren verwerken dagelijks gevoelige informatie. Juist daarom is digitale veiligheid cruciaal, maar het is niet altijd duidelijk waar de risico’s liggen. Dankzij een nieuwe samenwerking met Davinsi Labs kunnen advocatenkantoren nu een gespecialiseerde beveiligingsaudit laten uitvoeren, inclusief een overzichtelijk rapport met praktische aanbevelingen.
OVB waarschuwt voor platform strafzakendirect.be
We waarschuwen advocaten voor het platform strafzakendirect.be. Dit platform biedt leadgeneratie aan en gebruikt de kortingscode ‘OVB’ in e-mails rechtstreeks gericht aan advocaten en kantoren, zonder enige goedkeuring of betrokkenheid van de Orde.
Gezocht: use cases voor toegang van advocaten tot kadastrale gegevens
We verzamelen concrete use cases van advocaten om het nieuwe verwerkingsprotocol voor toegang tot kadastrale gegevens via MyMinfin te finaliseren. Concreet zoeken we situaties waarin u kadastrale gegevens moet raadplegen én de rechtsgrond waarop dat gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan beslagprocedures, erfopvolgingen of bewindvoeringen. Uw input is essentieel om de toegang voor de advocatuur te verzekeren.
PEPPOL uitgelegd: praktische gids voor advocatenkantoren
Vanaf 1 januari 2026 wordt gestructureerde elektronische facturatie via PEPPOL verplicht voor alle Belgische btw-plichtige ondernemingen, en dus ook voor advocatenkantoren. Maar wat betekent dat concreet voor uw kantoor? We stelden voor u een praktische gids op met aandachtspunten en voorbeelden die relevant zijn voor de werking van een advocatenkantoor.
Arrest Gentse hof van beroep benadrukt noodzaak van zorgvuldigheid bij gebruik van artificiële intelligentie
In een recent arrest van het hof van beroep te Gent gaat het hof rechtstreeks in op het onzorgvuldig gebruik van artificiële intelligentie door de raadsman van één van de partijen. De conclusie van de raadsman bevatte een waslijst aan verkeerde citaten uit bestaande wetsartikelen en verwijzingen naar onbestaande rechtspraak en rechtsleer. Het arrest maakt pijnlijk duidelijk dat advocaten uitermate voorzichtig en zorgvuldig moeten omspringen met artificiële intelligentie. Wie dat nalaat, riskeert een tuchtrechtelijke sanctie of kan burgerrechtelijk aansprakelijk worden gesteld door zijn of haar cliënt.