Standpunt Voorontwerp van SMS IV-wet - bevel tot betalen
We leverden advies bij de uitbreiding van het bevel tot betaling bij minnelijke schikking zoals voorzien in het voorontwerp van SMS IV-wet.
Nieuw artikel 216bis/1
Het voorontwerp van de SMS IV-wet voegt in het Wetboek van Strafvordering een nieuw artikel 216bis/1 in. Dat artikel beoogt om, na niet niet-betaling van een voorstel tot minnelijke schikking en als er geen tijdig beroep werd ingediend tegen het bevel tot betalen, van rechtswege uitvoerbaarheid te geven aan een bevel tot betalen.
Die procedure bestaat al voor verkeersgerelateerde inbreuken vermeld in de Wegverkeerswet, maar zal nu worden uitgebreid tot minnelijke schikkingen met betrekking tot kleine correctionele inbreuken. Nu moet het parket bij niet-betaling telkens overgaan tot dagvaarding om de boete uitvoerbaar te maken.
Ons advies
Reeds bij het voorontwerp van de wet hebben we verduidelijkt dat we geen voorstander zijn van deze ontwikkeling en wel omwille van het uitgangspunt van de procedure: de burger moet maar bezwaar aantekenen. Niet alleen is iedereen even mondig of bereid om zelf de zaak tot voor de rechter te brengen, er is ook een belangrijk verschil met verkeersinbreuken. Daar is de materiële vaststelling vaak eenvoudig en objectiveerbaar met een beperkte rol voor het morele aspect van het misdrijf. Bij correctionele inbreuken ligt dat anders.
Voorts hebben we de wetgever gewaarschuwd dat het bevel tot betaling in goede orde ter kennis gebracht moet worden aan de burger en hebben we onze bezorgdheid geuit dat het systeem in de toekomst nog verder zou worden uitgebreid naar hogere maximale geldsommen en bijkomende misdrijven.
We moeten helaas vaststellen dat de wetgever geen gehoor heeft gegeven aan onze principiële argumenten.
Enkel onze opmerking over een noodzakelijke technische aanpassing aan de wetgeving inzake het slachtofferfonds werd weerhouden.
Nog vragen? Onze specialisten ter zake
Gerelateerd nieuws
Praktische zorgen bij inwerkingtreding nieuw Strafwetboek
Op 8 april 2026 treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. We erkennen het grote belang van deze hervorming en de verbeteringen die het nieuwe wetboek met zich meebrengt.
Tegelijkertijd zijn we bezorgd over de praktische haalbaarheid van de inwerkingtreding op de geplande datum. Daarom richtten wij, samen met Avocats.be, een brief aan de minister van Justitie om daarover duidelijkheid en garanties te vragen.
En toen verbood de strafrechter advocaten te pleiten: een juridische analyse
In het Kriva Rochem-proces besliste een correctionele rechtbank na de opening van de zitting om de debatten onmiddellijk te sluiten en meteen een datum voor uitspraak vast te leggen. Geen van de partijen kreeg het woord. Volgens de rechtbank was zij voldoende ingelicht door de vooraf neergelegde schriftelijke conclusies. Deze gang van zaken roept een fundamentele procesrechtelijke vraag op: mag een strafrechter het pleidooi verbieden en beslissen zonder mondeling debat?
Onderzoek naar beslissingen van verdachten tijdens politieverhoren
Onder leiding van prof. Miet Vanderhallen loopt momenteel een wetenschappelijk onderzoek naar het beslissingsproces van verdachten tijdens politieverhoren. De studie richt zich op personen die als verdachte door de politie zijn verhoord en definitief vrijgesproken zijn.
Wet wijzigt regels over ontsnapping, drugstesten en elektronisch toezicht
De wet van 19 december 2025 over de strafbaarstelling van de ontsnapping van gedetineerden, de strafbaarstelling van de beschadiging of verduistering van het elektronisch toezichtsmateriaal, het afnemen van drugstesten in de gevangenis en de herroeping van het elektronisch toezicht in het kader van de strafuitvoering is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 6 januari 2026. Lees wat dat concreet betekent.
Schuldenlast en detentie: verschillende perspectieven en actiepistes
Het Observatorium Krediet en Schuldenlast nodigt u uit voor een inspirerende studiedag om ideeën uit te wisselen, na te denken en analyses te maken over een vaak onderbelicht thema: schulden bij personen vóór, tijdens en na detentie.
Oproep tot politieke actie tegen overbevolking in Belgische gevangenissen
Mathilde Steenbergen, directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen en waarnemend voorzitster van de FOD Justitie, richt zich in een open brief tot de regering met een dringende oproep tot meer politieke daadkracht om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken. De problematiek blijft immers toenemen: het aantal grondslapers is opnieuw gestegen en bedraagt intussen 672.
Stafhouders voeren toezicht uit in alle Belgische gevangenissen
Naar aanleiding van de Europese Dag van de Rechten van de Mens maken alle Belgische stafhouders gebruik van hun wettelijk visitatierecht, dat hen toelaat gevangenissen binnen hun rechtsgebied te bezoeken. Deze nationale actie onderstreept de ernst van de situatie in Belgische gevangenissen, waar overbevolking en een tekort aan basisvoorzieningen en gezondheidszorg de fundamentele rechten van gedetineerden aantasten.
Wetsvoorstel rond minnelijke schikking voor PPP’s roept juridische bedenkingen op
Op vraag van de Kamercommissie Justitie hebben we een kort advies afgeleverd bij het wetsvoorstel om de verruimde minnelijke schikking onmogelijk te maken voor politiek prominente personen (nr. 56-1042). We spreken ons niet uit over de rechtsfiguur op zich, maar hebben wel ernstige bedenkingen bij de argumentatie.
Van spreekrecht naar aangifteplicht
Een nieuw wetsvoorstel wil het spreekrecht voor beroepsgeheimhouders omvormen tot een aangifteplicht. Zo zouden advocaten bij kennis van bepaalde misdrijven verplicht worden melding te doen bij het parket. In de Kamercommissie Justitie van 23 september 2025 werd OVB-bestuurder Nicolaas Vinckier daarover gehoord, die daar benadrukte dat dit het beroepsgeheim uitholt en slachtoffers net kan schaden.