Open brief van Mathilde Steenbergen Oproep tot politieke actie tegen overbevolking in Belgische gevangenissen
Vorige week brachten alle stafhouders een bezoek aan de Belgische gevangenissen. Met dat bezoek wilden zij de aandacht vestigen op de schrijnende omstandigheden die dagelijks realiteit zijn voor zowel gedetineerden als gevangenispersoneel.
Vandaag richt Mathilde Steenbergen, directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen en waarnemend voorzitster van de FOD Justitie, zich in een open brief tot de regering met een dringende oproep tot meer politieke daadkracht om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken. De problematiek blijft immers toenemen: het aantal grondslapers is opnieuw gestegen en bedraagt intussen 672.
In haar brief benadrukt Steenbergen dat de situatie onhoudbaar is en vraagt zij een duidelijk signaal van de overheid dat de problematiek ernstig wordt genomen.
“Geef ons het signaal dat het iemand kan schelen”, klinkt het.
Lees ook
Stafhouders voeren toezicht uit in alle Belgische gevangenissen
Naar aanleiding van de Europese Dag van de Rechten van de Mens maken alle Belgische stafhouders gebruik van hun wettelijk visitatierecht, dat hen toelaat gevangenissen binnen hun rechtsgebied te bezoeken. Deze nationale actie onderstreept de ernst van de situatie in Belgische gevangenissen, waar overbevolking en een tekort aan basisvoorzieningen en gezondheidszorg de fundamentele rechten van gedetineerden aantasten.
OVB roept op tot dringende en structurele actie tegen overbevolking in Belgische gevangenissen
In reactie op alarmerende cijfers over de overbevolking in Belgische gevangenissen, spreekt de Orde van Vlaamse Balies zich uit tegen deze onaanvaardbare situatie. Het aantal gedetineerden blijft stijgen. Ondanks recente uitbreidingen van de capaciteit, is er nog steeds sprake van bijna 15 procent overbevolking. Het gaat hier om een gemiddeld cijfer. Dat wil zeggen dat er in bepaalde gevangenissen echt schrijnende toestanden zijn.
Gevangenisnoodwet van kracht: maatregelen moeten overbevolking snel doen dalen
Exact één maand na de indiening van het wetsontwerp van de minister van Justitie is de wet van 18 juli 2025 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 4 augustus 2025. De wet bevat dringende maatregelen om de overbevolking in de Belgische gevangenissen aan te pakken. Het gaat om een zogenaamde noodwet die de het aantal gevangenen zo snel mogelijk moet verminderen.
Ook interessant
Praktische zorgen bij inwerkingtreding nieuw Strafwetboek
Op 8 april 2026 treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. We erkennen het grote belang van deze hervorming en de verbeteringen die het nieuwe wetboek met zich meebrengt.
Tegelijkertijd zijn we bezorgd over de praktische haalbaarheid van de inwerkingtreding op de geplande datum. Daarom richtten wij, samen met Avocats.be, een brief aan de minister van Justitie om daarover duidelijkheid en garanties te vragen.
En toen verbood de strafrechter advocaten te pleiten: een juridische analyse
In het Kriva Rochem-proces besliste een correctionele rechtbank na de opening van de zitting om de debatten onmiddellijk te sluiten en meteen een datum voor uitspraak vast te leggen. Geen van de partijen kreeg het woord. Volgens de rechtbank was zij voldoende ingelicht door de vooraf neergelegde schriftelijke conclusies. Deze gang van zaken roept een fundamentele procesrechtelijke vraag op: mag een strafrechter het pleidooi verbieden en beslissen zonder mondeling debat?