Sterke democratieën hebben baat bij een volledig juridisch perspectief op mensenrechten en migratie
Naar aanleiding van de open brief van negen Europese regeringsleiders, onder wie de Belgische premier Bart De Wever, onderstrepen we het belang van een correcte en volledige juridische duiding bij maatschappelijke discussies over migratie en veiligheid.
De brief pleit voor meer nationale beleidsruimte om criminele migranten uit te wijzen. Daarbij wordt verwezen naar het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de interpretatie ervan door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
De OVB vreest dat de brief het bredere juridische kader waarin uitwijzingsbeslissingen worden genomen uit het oog verliest:
De bescherming van fundamentele rechten en de regels over uitwijzing van vreemdelingen zijn vandaag diep verankerd in het Europees recht. Naast het EVRM, dat dit jaar 75 jaar oud is, zijn ook het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie en diverse EU-richtlijnen bepalend voor dit beleid. Deze normen zijn van veel recentere datum en weerspiegelen wel degelijk de actuele Europese waarden. Zij worden geïnterpreteerd door het Hof van Justitie van de Europese Unie.
De OVB benadrukt dat veiligheid en mensenrechten geen tegengestelden zijn, maar elkaar net versterken binnen een rechtstaat:
Natuurlijk dient het juridisch kader niet om bescherming te bieden aan misbruikers van gastvrijheid. Een evenwichtig rechtsstelsel dient wel, in het belang van iedere persoon én in het algemeen belang, om elke beslissing — ook een uitwijzing — te onderwerpen aan een toets aan het heersende recht, onder meer qua conformiteit aan de Grondwet en aan de internationale normen waartoe ons land zichzelf gebonden heeft. Dat is geen verzwakking, maar een versterking van de democratische legitimiteit.
Achtergrond
De Europese rechtsorde rond migratie bevat duidelijke kaders over onder meer uitzetting, gezinshereniging en asielprocedures. Die zijn vastgelegd in recente en bindende richtlijnen, zoals de Procedurerichtlijn en de Gezinsherenigingsrichtlijn, die voortbouwen op het EVRM maar ook inspelen op nieuwe maatschappelijke contexten. De normen zijn bindend voor de lidstaten en zijn niet strijdig met nationale democratieën, maar vloeien daaruit voort. De OVB verwelkomt elk debat over de werking van het recht, maar pleit ervoor dat dit debat gevoerd wordt met aandacht voor de samenhang en actualiteit van het volledige juridische raamwerk.
Europese stem
Ook de CCBE uit in een recente open brief zijn bezorgdheid over voorstellen die de interpretatie van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens dreigen te politiseren. De CCBE onderstreept dat het net de onafhankelijke rechtspraak is die de legitimiteit van het Verdrag en de rechtstaat bewaakt, en dat mensenrechten een noodzakelijk kompas blijven in het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen zoals migratie en veiligheid.
Ook interessant
OVB waarschuwt voor disproportioneel wetsontwerp woonstbetredingen
Op 23 juni 2026 werden wij gehoord in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken over het wetsontwerp dat woonstbetredingen mogelijk maakt in het kader van het vreemdelingenrecht. Net zoals Avocats.be gaven wij advies, vertegenwoordigd door Kati Verstrepen, voorzitter van onze commissie migratierecht.
Grondwettelijk Hof fluit videoconferentie bij asielverhoren terug
Het Grondwettelijk Hof heeft geoordeeld dat het huidige wettelijke kader onvoldoende waarborgen biedt voor het organiseren van een persoonlijk onderhoud via videoconferentie. Dit arrest heeft belangrijke gevolgen voor de praktijk.