Interview met de nestor en een junior van de balie

In de rechtbank zou Mr. Tricot naar aloude traditie als eerste het woord krijgen, hij opent dus het interview en vuurt zijn eerste vraag af op Mr. Lescrauwaet waarna zij de vraag telkens terugkaatst.

In welke rechtstakken bent u actief?

SL: “Ik behartig dossiers van familierecht, verkeersrecht en via Salduz af en toe ook al eens een zaak van strafrecht.”

LT: “Ik begon in 1942 aan mijn stage, dat was ten tijde van de Duitse bezetter en ik ben vrij snel in het zeerecht terecht gekomen. Ik behandel dossiers van zeerecht, binnenscheepvaartrecht en zeeverzekeringsrecht.”

Hoe vinden cliënten u?

SL: “Via het kantoor waar ik nu stage loop, via het Bureau Juridische Bijstand als er mij een pro Deo wordt toegewezen en heel af en toe is dat ook al eens via familie, vrienden of kennissen die een advocaat nodig hebben.”

LT: “Na mijn stage ging ik als medewerker aan de slag op het kantoor van Constant Smeesters die toen al een autoriteit was op het gebied van zeerecht. Ik was een 10-tal jaar zijn medewerker en geraakte zo aan cliënten. Later nam ik het kantoor van Mr. Smeesters over en toen vonden mensen mij natuurlijk ook soms al eens via het naamplaatje dat aan mijn gevel hing.”

Hoe krijgt u naamsbekendheid?

SL: “Via mond-aan-mondreclame. Ik heb ook naamkaartjes laten maken en ik maakte ook een LinkedInpagina waarop staat waar ik werk en wat mijn interessevelden zijn zodat mensen mij via LinkedIn (nvdr voor de iets oudere advocaat: dit is een online sociaalnetwerksite gericht op professionelen) leren kennen en contacteren.”

LT: “Ik was 30 jaar lang buitengewoon hoogleraar aan de universiteit van Antwerpen en van Leuven. Ik gaf 6u per week les en raakte bekend omdat ik veel publiceerde. Ik was onder meer redactiesecretaris van het tijdschrift Rechtspraak der haven van Antwerpen, ik werkte ook mee aan het Rechtskundig Weekblad, het Franse tijdschrift Le Droit Maritime Français maar evengoed aan Italiaanse of Spaanse tijdschriften. Ik schreef mijn artikelen in het Nederlands en vertaalde ze daarna zelf in het Frans. Dat was voor mij geen enkel probleem want mijn moeder was een Française, het Frans was dus mijn moedertaal. Voor het Italiaanse en het Spaanse tijdschrift schreef ik mijn artikelen in het Frans en de redactie van het tijdschrift vertaalde die dan naar het Italiaans of het Spaans.”

Hoe gaat u te werk?

SL: “Na een persoonlijk onderhoud met een cliënt verlopen verdere contacten via mail of telefonisch. Voor die telefonische contacten gebruik ik meestal nog een vast telefoontoestel. Heel uitzonderlijk bel ik al eens met de gsm naar een cliënt. Bijvoorbeeld als ik in de rechtbank of op een externe locatie ben en heel dringend iets moet bespreken met de cliënt."

LT: “Op kantoor had ik alleen vaste telefoontoestellen, een antwoordapparaat heb ik nooit gehad en een gsm ook niet.”

SL: “Correspondentie met de cliënt gebeurt via mail.”

LT: “Ik dicteerde brieven aan mijn secretaresse, soms wel een 50-tal per dag. Ze typte alles uit met een typemachine. Aanvankelijk was dat nog een mechanische typemachine, een Remington. Maar op de wereldexpo van 1958 had IBM een eigen paviljoen en daar zag ik de allereerste elektrische typemachine. Ik heb er meteen 2 gekocht. Ik had toen 2 secretaresses en zij waren er heel blij mee, voortaan konden ze met 1 brief en carbonpapier meteen 5 brieven typen, de doordruk was veel sterker.”

SL: “Van adviezen over dagvaardingen tot conclusies, alles verloopt digitaal, ik schrijf nog maar zelden iets met de hand.”

LT: “In moeilijke dossiers schreef ik de conclusies soms al eens met de hand maar meestal dicteerde ik ze aan mijn secretaresse die alles in steno noteerde. (nvdr voor de iets jongere advocaat: stenografie of kortschrift is een methode om gesproken tekst op te schrijven in hetzelfde tempo waarin ze wordt uitgesproken)

Ik gebruikte ook heel vaak een fax. In maritiem recht was de fax een zeer nuttig instrument, omdat men vaak de dag zelf al begon te procederen. Neem nu een aanvaring in buitenlandse wateren. Daarbij moesten er soms snel heel dringende beslissingen aan de partijen gecommuniceerd worden (bijvoorbeeld over de aanstelling van een deskundige die de oorzaak van een aanvaring moest zoeken of die de schade moest ramen). Die snelle communicatie gebeurde dan per fax.”

SL: “Een fax wordt nu nog maar heel zelden gebruikt, alleen nog als er heel dringend iets naar de griffie moet worden gestuurd. We hebben nog papieren dossiers maar sowieso worden alle dossiers digitaal opgeslagen, alles verloopt via de computer, de printer en het internet.”

LT: “Ik heb alleen maar papieren dossiers, een computer heb ik nooit gehad, een printer ook niet en internet al helemaal niet.”

Mr. Tricot heeft vroeger heel vaak gepleit, nu gaat hij al lang niet meer zelf naar de rechtbank, hij is toch wel eens nieuwsgierig hoe het er daar nu aan toe gaat en hij wil van zijn jonge confrater weten of pleidooien volgens haar nog altijd nuttig zijn:

SL: “Dat hangt af van materie tot materie. (LT: “Inderdaad.”) Je hebt rechters die de conclusies op voorhand goed hebben gelezen en de pleitzitting dan gebruiken om doelgerichte vragen te stellen. Dan vormen die pleitzittingen nog altijd een meerwaarde. Maar in andere zaken zoals bijvoorbeeld de afhandeling van burgerlijke belangen is er alleen een schriftelijke behandeling van de zaak en volstaan de conclusies.”

LT: “In zeerecht had je vaak bijzonder lange conclusies. Sommige confraters kwamen af met 80 bladzijden conclusies, dat was bijna onleesbaar. Ik vind: conclusies moeten kort samengevat de essentie van de zaak weergeven. Conclusies zijn het resultaat van de studie van stukken van de cliënt en van de studie door de advocaat. Een goed vonnis is in feite de kopie van een goede conclusie. Een advocaat die een goede conclusie opstelt is soms de auteur van de beslissing.

Wat is uw visie op de advocatuur?

SL: “De maatschappij evolueert, regelgeving wordt complex, ik zie de advocaat als de noodzakelijke schakel tussen mens en staat, als iemand die burgers kan begeleiden.”

LT: “Toen ik aan de balie kwam telde de balie van Antwerpen een 300-tal advocaten. Nu zijn er bijna 3.000 omdat de balies van Mechelen en Turnhout er ook bij zijn, 10 keer meer dus dan in mijn tijd! Voor een jonge advocaat wordt het moeilijk om cliënteel te vinden maar ik ben ervan overtuigd dat de nieuwe generatie nu een andere opleiding krijgt die waarschijnlijk veel beter is dan de opleiding die ik indertijd kreeg.”

Mr. Tricot staat nog altijd ingeschreven op het tableau, hij is dus nog altijd actief als advocaat. Wat houdt dat dan in, wil Mr. Lescrauwaet weten:

LT: “Ik volg nog altijd de evolutie van het recht, door kennis te nemen van nieuwe wetgeving en rechtspraak. Ik geef ook nog af en toe mondeling adviezen aan cliënten wanneer zij daarom vragen. Dat gaat dan uiteraard om cliënten van indertijd die mij nog eens consulteren. Nieuwe cliënten gaan niet meer naar een advocaat van 100 jaar (lacht). En (zegt hij vol trots) mijn kleinzoon (nvdr: Sebastien De Meulder) is ook advocaat en vraagt soms mijn mening.

En dan is Mr. Tricot toch wel nieuwsgierig naar de toekomstplannen van zijn jonge confrater:

SL: “Ik hoop dat ik na mijn stage bij dit kantoor kan blijven, zij investeren tenslotte in mij en dan wil je toch iets terugdoen voor het kantoor. Ik wil zoveel mogelijk ervaring opdoen en dan zien wat de toekomst brengt. Ik heb veel interesse in strafrecht, voor de verre toekomst zie ik misschien wel een mogelijke overstap naar het Openbaar Ministerie. Mijn vader is procureur des konings in Ieper en dat lijkt mij toch ook wel een fijne job.”