Hervormingen bij het Hof van Justitie: meer bevoegdheden voor het Gerecht
Het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie wijzigt op 1 september. De aanpassingen voorzien in een gedeeltelijke overdracht van de prejudiciële bevoegdheid van het Hof van Justitie aan het Gerecht en een uitbreiding van het mechanisme voor voorafgaande toelating van hogere voorzieningen.
Auteur
Nico Moons
Nood aan hervorming
De werklast van het Hof van Justitie is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Ook inhoudelijk worden zaken steeds complexer en gevoeliger. Een hervorming van het Hof van Justitie via een aanpassing van het Statuut drong zich daarom op. Men maakt daarvoor gebruik van de mogelijkheid die de opstellers van het Verdrag van Nice in 2001 al voorzagen om het Gerecht te betrekken bij de behandeling van bepaalde verzoeken om een prejudiciële beslissing.
Wat verandert er?
De hervormingen omvatten:
- De overheveling van de bevoegdheid om uitspraak te doen in prejudiciële zaken van het Hof van Justitie naar het Gerecht voor 6 specifieke materies: het betreffen aangelegenheden die zelden principiële vragen opwerpen maar wel 20% van de prejudiciële verwijzingen uitmaken: het gemeenschappelijk btw-stelsel, accijnzen, het douanewetboek, de tariefindeling van goederen, compensatie voor en bijstand aan passagiers bij instapweigering of bij vertraging of annulering van vervoersdiensten, en het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten. Elk verzoek om een prejudiciële beslissing moet nog wel worden ingediend bij het Hof van Justitie, dat dan zal beoordelen of het verzoek uitsluitend betrekking heeft op één van deze materies en bijgevolg moet worden doorgestuurd naar het Gerecht.
Deze nieuwe regeling zal worden toegepast op verzoeken die vanaf 1 oktober 2024 worden ingediend. - Uitbreiding van het mechanisme voor voorafgaande toelating van hogere voorzieningen: met dit mechanisme wil men het Hof van Justitie in staat stellen om zich te concentreren op hogere voorzieningen waarin belangrijke rechtsvragen worden opgeworpen. Tot nu toe kon het Hof kiezen om een hogere voorziening al dan niet te behandelen als deze betrekking had op een uitspraak van het Gerecht over een besluit van één van vier specifieke bepaalde onafhankelijke kamers van beroep. De lijst van kamers waarvoor dit mogelijk is wordt nu uitgebreid tot tien.
- Alle prejudiciële verzoeken zullen voortaan ter kennis worden gebracht van het Europees Parlement, de Raad en de Europese Centrale Bank. De memorie of schriftelijke opmerkingen van belanghebbenden zullen bovendien worden gepubliceerd op de website van het Hof na sluiting van de zaak.
Meer weten over het Hof van Justitie?
Wilt u meer te weten komen over de werking en procedures van het Hof van Justitie? De OVB organiseert hierover een opleiding in het najaar. We houden u op de hoogte.
Ook interessant
OVB lanceert postkaartenactie voor bedreigde advocaat
Eén advocaat, onze strijd. De OVB lanceert op 3 februari 2026, International Lawyers Day, een postkaartenactie ter ondersteuning van Egyptische advocate Hoda Abdel Moneim.
EHRM vraagt input over vertegenwoordiging van kwetsbare personen
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens nodigt advocaten uit om feedback te geven op voorgestelde wijzigingen aan Rules 36 en 44 of the Rules of Court. Deze regels gaan over de aanstelling van een onafhankelijke vertegenwoordiger in zaken met kinderen, handelingsonbekwamen en andere kwetsbare personen.