Eerste nationaal werkingsverslag brengt werking hoven en rechtbanken in kaart
Voor het eerst bundelt één nationaal werkingsverslag de werking, resultaten en uitdagingen van de hoven en rechtbanken, het College van de hoven en rechtbanken en zijn steundienst. Het Werkingsverslag van de hoven en rechtbanken 2025 moet zo bijdragen aan een transparantere rapportering over de werking van de rechterlijke organisatie.
2025 in cijfers
De cijfers geven een beeld van de omvang en werking van de hoven en rechtbanken. In 2025 werden 927.812 nieuwe zaken ingeleid en 930.786 zaken afgehandeld. Eind 2025 waren er 584.003 hangende zaken. De gemiddelde doorlooptijd bedroeg 348 dagen, al zijn er aanzienlijke verschillen naargelang het type rechtscollege en dossier.
Ook de beschikbare middelen komen uitgebreid aan bod. De hoven en rechtbanken telden in 2025 ongeveer 5.788 voltijdse equivalenten, waaronder 1.554 magistraten en 4.234 personeelsleden van de griffies. De globale bezettingsgraad bedroeg 90% van het wettelijk personeelskader. Het personeelsbudget bedroeg ongeveer 582,8 miljoen euro.
Daarnaast zette de rechterlijke organisatie in 2025 verder in op digitalisering, onder meer via het digitale dossier en de digitale ontsluiting van rechtspraak. Ook toepassingen van artificiële intelligentie werden verder verkend.
2025 vormde tegelijk een overgangsjaar. Nieuwe mandaten en beleidsplannen legden de basis voor de periode 2025-2029, met aandacht voor onder meer digitalisering, personeelsbeleid, communicatie, kwaliteitsverbetering en de verdere evolutie naar een meer autonoom beheer.
Door voorzitter Erik Valgaeren Van verantwoording naar gezamenlijke verantwoordelijkheid
OVB-voorzitter Erik Valgaeren verwelkomt dat de werking van de gerechtelijke entiteiten en die van het College van de hoven en rechtbanken en zijn steundienst voor het eerst zijn samengebracht in één jaarlijks verslag op federaal niveau. Dat is meer dan een nieuwe publicatie: het creëert een gedeelde feitenbasis voor een beter onderbouwd debat over Justitie.
Tegelijk toont het verslag open waar verdere vooruitgang nodig is. Naast de grote inzet van magistraten en gerechtspersoneel en de vooruitgang in organisatie en digitalisering, blijven capaciteitstekorten, uiteenlopende doorlooptijden en infrastructurele knelpunten zichtbaar. Voldoende middelen en een doelmatige organisatie zijn daarbij geen concurrerende antwoorden. Justitie heeft beide nodig.
Voor de advocatuur blijft de ervaring van de rechtzoekende de toetssteen. Achter elk dossier staat een mens, gezin of onderneming voor wie wachten en onzekerheid concrete gevolgen hebben. Het aantal afgehandelde zaken vertelt daarom slechts een deel van het verhaal.
Ook toegankelijkheid, voorspelbaarheid, begrijpelijke communicatie en de kwaliteit van de rechtsbedeling moeten richting geven aan het beleid. Efficiëntie mag daarbij niet ten koste gaan van procedurele waarborgen: tegenspraak en de rechten van verdediging behoren tot de essentie van een goede rechtsbedeling.
Achter elk dossier staat een rechtzoekende. Niet alleen het aantal afgehandelde zaken telt, maar ook hoe toegankelijk, voorspelbaar en kwaliteitsvol Justitie in de praktijk is.
Het verslag mag daarom niet alleen een instrument van verantwoording zijn, maar moet ook uitgroeien tot een beleidsinstrument voor alle actoren van Justitie. De cijfers moeten helpen om prioriteiten te bepalen, middelen gericht in te zetten en verbeteringen op te volgen. Ook de advocatuur heeft daarin een rol te spelen.
De OVB wil daarbij een kritische én constructieve partner zijn. De uiteindelijke waarde van dit eerste geïntegreerde verslag zal vooral blijken uit wat de verschillende actoren er samen mee doen en welke concrete verbeteringen daaruit volgen voor de rechtzoekende.
Ook interessant
Verslag algemene vergadering oktober 2026
In een videoverslag vertelt bestuurder Nadia Van Baelen u wat er besproken en beslist werd op 28 oktober 2026 tijdens de eerste algemene vergadering het gerechtelijk jaar.
Maak kennis met de nieuwe voorzitters van de conferenties jonge balies
In onze Commissie Conferenties Jonge Balies vertegenwoordigen 11 straffe advocaten de (jonge) advocatuur. Op 1 september begonnen enkele nieuwe voorzitters aan hun eerste termijn. Kent u hen al, of zijn ze nog onbekend voor u? Geen zorgen, we laten hen zichzelf voorstellen!