Aansturing van de digitale transformatie van Justitie
Samen met Avocats.be namen we vandaag deel aan een hoorzitting in de commissie Justitie naar aanleiding van een kritisch rapport van het Rekenhof over de digitalisering van Justitie. Tijdens deze hoorzitting werd de rol van de advocatuur in de digitale transformatie toegelicht en werden knelpunten en noodzakelijke verbeteringen besproken.
Rol van de Ordes
De advocatuur is een essentiële actor binnen Justitie. Binnen de digitalisering van Justitie ontwikkelen en beheren we diverse strategische toepassingen, zoals Regsol (insolventieprocedures) en JustRestart (collectieve schuldenregeling).
De uitnodiging voor deze hoorzitting is een belangrijke erkenning van onze rol: het bevestigt dat we een sleutelspeler zijn in deze transitie en dat onze expertise en inspanningen worden gewaardeerd.
Samenwerking met Justitie
Sinds het Protocol Geens in 2016 is er een samenwerkingskader tussen Justitie en beroepsgroepen zoals advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders. Dit protocol voorziet in:
- Samenwerking op technisch vlak en interconnectie van ICT-platformen.
- Structureel overleg over digitale strategieën en toepassingen.
- Concrete ondersteuning van digitaliseringsprojecten door de beroepsgroepen.
Digitale realisaties van de Ordes
De Ordes hebben een reeks digitale projecten ontwikkeld en beheerd, waaronder:
- One Source: authentieke bron voor de hoedanigheid en identiteit van advocaten - art 434/1 Ger.W.
- DPA-platformen: o.a. DPA-deposit (art. 32ter Ger.W., KB 16 juni 2016, MB 20 juni 2016) en DPA-box (art. 32ter Ger.W., KB 16 juni 2016, MB 20 juni 2016) voor digitale dossieruitwisseling.
- Salduz-platform: digitale ondersteuning bij bijstand aan verdachten - art. 495 Ger. W. en art. 2bis wet van 20 juli 1990 voorlopige hechtenis
- Applicatie tweedelijnsbijstand: voor efficiëntere rechtsbijstandverlening - art. 508/1-508/25 Ger.W.
Uitdagingen en mislukkingen
Om de digitalisering van Justitie vooruit te helpen is er nood aan een betere governance en engagement. Het vereist een heldere structuur. Er is een meer effectieve governance en een duidelijkere rolverdeling tussen de betrokken actoren nodig. Projecten zoals JustJudgment, JustCase en JustPay, die een wettelijke basis hebben, boekten geen of te weinig significante vooruitgang. Bovendien blijven er onduidelijkheden in de financiering van essentiële initiatieven zoals JustRestart.
Advocatuur als stille motor
Als onderdeel van de rechterlijke organisatie dragen we bij aan een efficiënter justitieel systeem. Samen met Avocats.be vormen we al jaren een stille motor achter de digitalisering van Justitie. Dankzij voorfinanciering maken we cruciale toepassingen mogelijk, maar structurele financiering blijft vaak onzeker.
Vooruitblik en noodzakelijke stappen
Om de digitale transformatie van Justitie succesvol te maken, pleiten we voor:
- Een transparante structuur met een duidelijk mandaat, financiering en besluitvormingsmacht.
- Duidelijkheid over budgetten en de naleving van engagementen van alle actoren binnen digitalisering.
- Prioritering van projecten die Justitie efficiënter en toegankelijker maken.
- Juridische zekerheid rond samenwerkingsmodellen.
Oproep aan federale overheid
We zijn en blijven een betrouwbare partner in de digitalisering van Justitie en zijn bereid om mee te werken aan een modern en efficiënt justitieel systeem, maar vragen om een beter kader en respect voor de bestaande digitale infrastructuur.
Daarom roepen we de federale overheid op om een duidelijke koers te kiezen en de noodzakelijke governance-structuren te implementeren. Het gaat om de manier waarop beslissingen worden genomen, wie verantwoordelijk is voor bepaalde acties, en hoe transparantie en verantwoording wordt gewaarborgd. Alleen met een vastomlijnd plan en duurzame samenwerkingsmodellen kan Justitie haar digitale achterstand inhalen en zorgen voor een efficiëntere rechtsgang voor alle betrokkenen.
Ook interessant
Vonnissen digitaal raadpleegbaar via Just-on-web
Sinds 18 mei zijn Just-on-web en JustJudgment, de centrale databank voor vonnissen en arresten, met elkaar verbonden. Daardoor kan u als advocaat uw vonnissen voortaan digitaal raadplegen via Just-on-web, na aanmelding met uw dp-a-profiel. We zetten op een rij wat dit voor u betekent.
Zie Alice als een getalenteerde medewerker die een eerste draft schrijft
Steeds meer advocaten ontwikkelen zelf digitale oplossingen die hun kantoorwerking efficiënter, klantgerichter of duurzamer maken. Zo ontwikkelde mr. Jeroen Villé, mr. Armin Wintein en Joren Coulier de tool Alice Law, een AI-platform dat advocaten ondersteunt bij dossieranalyse, juridisch onderzoek, argumentatieopbouw en het opstellen van conclusies en adviezen. Wij interviewden mr. Jeroen Villé over deze tool, en wat ze kan betekenen voor de advocatuur.