Rechtspraak-advocatuur Grond­wet­te­lijk Hof eist rechts­mid­del tegen weigering inzage in het op­spo­rings­on­der­zoek

Arrest van het Grondwettelijk Hof: verdachten hebben recht op hoger beroep tegen weigering tot inzage

Op woensdag 25 januari 2017 oordeelde het Grondwettelijk Hof dat art. 21bis Sv. het gelijkheidsbeginsel schendt in zoverre het niet voorziet in een beroepsmogelijkheid bij een rechter tegen de weigering van het Openbaar Ministerie om een verdachte inzage te verlenen in het strafdossier tijdens een opsporingsonderzoek. Daardoor hebben verdachten voortaan, ook in de fase van het opsporingsonderzoek, het recht om hoger beroep in te stellen tegen een weigering tot inzage. Een belangrijke overweging voor het Hof was dat het opsporingsonderzoek in zeer veel gevallen het enige voorbereidende onderzoek is, bijvoorbeeld bij de (recent nog uitgebreide) mini-instructie of wanneer de verdachte rechtstreeks gedagvaard wordt voor de vonnisrechter, zoals vaak gebeurt.

Het Hof besloot niet alleen dat de wetgever in een rechtsmiddel moet voorzien, maar stelde bovendien dat het, in afwachting van wetgevend optreden, de verwijzende rechter toekomt om een einde te maken aan de schending door art. 61ter Sv. bij analogie toe te passen.

Standpunt van de OVB

De OVB is tevreden met de uitspraak. Die ligt volledig in lijn met haar eerdere stellingnames. In haar standpunt over de hervorming van de strafprocedure drong de OVB al aan op dezelfde inzagemogelijkheden tijdens het opsporingsonderzoek en het gerechtelijk onderzoek, zodat de verdachte (en iedere andere belanghebbende partij) steeds het recht heeft om inzage in het strafdossier te vragen en om hoger beroep in te stellen tegen een eventuele weigering. Tijdens de voorbereiding van Potpourri II is de Raad van State de OVB daarin gevolgd.

Het wetgevingsdossier over Potpourri II bevatte reeds het advies aan iedere advocaat om in ieder geval consequent gebruik te maken van de mogelijkheid om op grond van art. 21bis Sv. na iedere huiszoeking het Openbaar Ministerie om inzage in het strafdossier te vragen. Destijds moest daarbij nog de cav​eat worden gemaakt dat dat een soevereine beslissing is van de procureur waartegen geen rechtsmiddel openstaat. Vandaag is dat, dankzij dit arrest, anders.