Rechtspraak-advocatuur Fiscus mag on­recht­ma­tig bewijs gebruiken in fiscale zaken, maar niet onbeperkt

In zijn arrest van 22 mei 2015 heeft het Hof van Cassatie beslist dat voortaan het gebruik door de administratie van onrechtmatig verkregen bewijs in fiscale zaken is toegelaten, omdat er geen algemene bepaling bestaat die dat gebruik verbiedt voor het vaststellen van een belastingschuld en desgevallend voor het opleggen van een verhoging of een boete (Beoordeling, randnr. 3). In de praktijk trekt het Hof dus het principe van de Antigoonleer door dat reeds bestond in strafzaken. 

Het Hof voegt daar weliswaar meteen aan toe dat dergelijk gebruik altijd moet worden getoetst aan de beginselen van behoorlijk bestuur en het recht op een eerlijk proces (Beoordeling, randr. 4). Het Hof verduidelijkt met name dat "het gebruik van onrechtmatig verkregen bewijs in fiscale zaken slechts [kan] worden geweerd indien de bewijsmiddelen verkregen zijn op een wijze die zozeer indruist tegen hetgeen van een behoorlijk handelende overheid mag worden verwacht dat dit gebruik onder alle omstandigheden als ontoelaatbaar moet worden geacht, of indien dit gebruik het recht van de belastingplichtige op een eerlijk proces in het gedrang brengt" (Beoordeling, randnr. 5). De rechter zal die afweging moeten maken.

De OVB betreurt in haar persbericht van 10 juni 2015 dat de procedureregels buitenspel worden gezet, omdat die regels precies de rechten van de burger moeten beschermen en hem moeten vrijwaren tegen een willekeurige behandeling door de overheid. Tegelijk beklemtoont de OVB dat de fiscus ook na dat nieuwe arrest absoluut geen vrijgeleide krijgt. Bewijsmateriaal gebruiken dat werd ingezameld via een opzettelijke overtrediging van procedureregels of met miskenning van het beroepsgeheim van de advocaat blijft ook in de toekomst uitgesloten, omdat het respectievelijk in strijd is met de beginselen van behoorlijk bestuur en het recht op een eerlijk proces aantast.