Rechtspraak-advocatuur De waarde van goederen die aan­van­ke­lijk behoorden tot het ge­meen­schap­pe­lijk vermogen bepaald op het ogenblik van de verdeling

De eiser vorderde voor het hof van beroep te Gent, naar aanleiding van de ontbinding van het huwelijksvermogenstelsel, de terugbetaling van een schenking door zijn vader van een bedrag van 74.368,06 euro (aandelen). Hij eiste de vergoeding van deze schenking lastens het gemeenschappelijk vermogen, waarvan de waarde, volgens de eiser moest worden geschat op het ogenblik van de verdeling van onverdeeldheid. Indien het Hof van Beroep aan deze schenking zou twijfelen, dan vroeg de echtgenoot te bewijzen, door alle middelen van recht, getuigen inbegrepen, dat dit effectief het geval is geweest.

Het hof van beroep in Gent oordeelde vooreerst dat eiser bewijst noch aanbiedt te bewijzen dat de schenking door zijn vader uitsluitend zijn eigen vermogen ten goede is gekomen zodat hij aanspraak zou kunnen maken op een vergoeding lastens het gemeenschappelijk vermogen en dat zijn bewijsaanbod beperkt tot de loutere overhandiging van die fondsen door zijn vader niet dienstig is voor de oplossing van dat onderdeel van het geschil.

Vervolgens oordeelde het hof van beroep dat de aandelen deel uitmaakten van het gemeenschappelijk vermogen van de echtgenoten en dat de boedelnotaris de waarde van die aandelen dient te bepalen op datum van de ontbinding van het huwelijk van de partijen.

Het Hof van Cassatie vernietigde het arrest van het hof van beroep te Gent. Het Hof verwees vooreerst naar artikel 1427 Burgerlijk Wetboek waarin wordt bepaald dat het wettelijk stelsel wordt ontbonden door het overlijden van een der echtgenoten, de echtscheiding of de scheiding van tafel en bed, de gerechtelijke scheiding van goederen of nog de overgang naar een ander huwelijksvermogenstelsel. Na de ontbinding van het huwelijksvermogenstelsel met een gemeenschap van goederen ontstaat tussen de gewezen echtgenoten een onverdeeldheid, die in de regel beheerst wordt door het gemeen recht.

Vervolgens greep het Hof van Cassatie terug naar artikel 577, §2 en § 8 van het Burgerlijk Wetboek. In dat artikel wordt bepaald dat de onverdeelde aandelen worden vermoed gelijk te zijn en is de verdeling van de gemeenschappelijke zaak onderworpen aan de regels die bepaald zijn in de titel Erfenissen van het Burgerlijk Wetboek. Krachtens artikel 890 Burgerlijk Wetboek worden, om te beoordelen of er een benadeling is geweest, de onverdeelde goederen geschat op hun waarde ten tijde van de verdeling.

Op basis van die overwegingen besliste het Hof dat bij de verdeling de waarde van de goederen, die aanvankelijk behoorden tot het gemeenschappelijk vermogen van de echtgenoten en op het ogenblik van de verdeling, ingevolge de ontbinding van het stelsel, afhangen van de tussen hen ontstane postcommunautaire onverdeeldheid, moet worden bepaald op het ogenblik van de verdeling en niet op datum van de ontbinding van het huwelijk van de partijen.